รelik Federasyonu Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ Namฤฑk Ekinci, Ortadoฤu ve ABD gibi temel ihracat pazarlarฤฑnda รถnemli kayฤฑplar yaลayan Tรผrk รงelik sektรถrรผnรผn, AB’nin uygulamaya geรงirdiฤi kotalar nedeniyle bu bรถlgeye inลaat รงeliฤi ihracatฤฑnda da yรผzde 60’ฤฑn รผzerinde daralma yaลayabileceฤini sรถyledi.
Tรผrk รงelik รผreticilerinin daralan talep nedeniyle 2018’in son aylarฤฑndan itibaren vardiya sayฤฑlarฤฑnฤฑ dรผลรผrรผp bakฤฑm รงalฤฑลmalarฤฑna giderek รผretimi azalttฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Ekinci, bรถyle bir ortamda AB’nin รถzellikle inลaat รงeliฤinde Tรผrkiye’ye uygulamaya baลladฤฑฤฤฑ kotalarฤฑn sektรถrde รงok daha fazla รผretim dรผลรผลlerine neden olabileceฤini belirtti. Tรผrkiye’nin ham รงelik รผretimi 2018 yฤฑlฤฑnda yรผzde 0.6 dรผลรผลle 37.3 milyon ton olarak gerรงekleลti.
Tรผrkiye’nin รงelik ihracatฤฑ ise ihracatรงฤฑlarฤฑn yeni pazarlara yรถnelmesinin etkisiyle 2018’de yรผzde 20.8 artฤฑลla 21.4 milyon ton; deฤer bazฤฑnda da yรผzde 36.1 artฤฑลla 15.6 milyar dolar oldu. รelik sektรถrรผnรผn gรถrรผnรผmรผ ile ilgili yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada Ekinci, “Sektรถrรผn daha รถnce en รถnemli ihracat pazarlarฤฑndan olan Ortadoฤu’da รผretimin artmasฤฑ ve bunun tetiklemesi olarak dรผnya รงelik ticaretinin artฤฑลฤฑ, devam eden siyasi karฤฑลฤฑklฤฑklar รถnemli kayฤฑplara neden oluyor. Tรผrk รงeliฤinin en bรผyรผk ihracat pazarlarฤฑndan ABD’nin haksฤฑz olarak ve yalnฤฑzca Tรผrkiyeโyi ayrฤฑลtฤฑrarak Tรผrk รงelik รผrรผnlerine uyguladฤฑฤฤฑ yรผzde 50 ilave vergi, bu pazarฤฑn da kaybedilmesini beraberinde getirdi” dedi ve
ekledi:
“Tรผrkiye’nin, ilk olarak daralan iรง pazar ve ilave vergiler nedeniyle รงรถken ABD ihracatฤฑ, sonrasฤฑnda ABD’nin ฤฐran’a ambargo koymasฤฑ sonucu ฤฐran’ฤฑn diฤer รผlkelere ihracat yolunun kapanmasฤฑ ve bรถylelikle ฤฐran’ฤฑn Tรผrkiye ile sฤฑnฤฑr ticaretinin gerรงekleลmesi, son olarak da en bรผyรผk pazarฤฑ konumundaki Avrupa Birliฤi’nde de รถnemli kayฤฑplar yaลama ihtimali sektรถrรผ olumsuz etkiliyor.”
Avrupa Birliฤi, Avrupalฤฑ รผreticileri korumak amacฤฑyla รงelik รผrรผnleri ithalatฤฑna Temmuz 2021’e kadar deฤiลen oranlarda ithalat kotasฤฑ getirdi.
Ekinci ลรถyle devam etti:
“Sรถz konusu kotalar Tรผrkiye’nin AB’ye inลaat รงeliฤi ihracatฤฑnda yรผzde 60’ฤฑn รผzerinde daralmaya neden olacaktฤฑr. Tรผrk รงelik รผreticilerinin daralan talep nedeniyle 2018’in son aylarฤฑnda baลlayฤฑp 2019’da devam eden vardiya sayฤฑlarฤฑnฤฑ dรผลรผrerek ve bakฤฑm รงalฤฑลmalarฤฑna giderek รผretimi azalttฤฑฤฤฑ bu dรถnemde, AB’nin รถzellikle inลaat รงeliฤinde Tรผrkiye’ye uygulamaya baลladฤฑฤฤฑ kotalar sektรถrde รงok daha fazla รผretim dรผลรผลlerine neden olabilir.”
Ekinci’nin verdiฤi bilgiye gรถre, Tรผrkiye’nin AB’ye inลaat รงeliฤi ihracatฤฑ 2018 yฤฑlฤฑnda 821,178 ton olarak gerรงekleลti. AB’nin Tรผrkiye’ye ayฤฑrdฤฑฤฤฑ inลaat รงeliฤi kotasฤฑ ise ลubat 2019-Haziran 2019 dรถnemi iรงin 117,231 ton, Temmuz 2019-Haziran 2020 dรถnemi iรงin 301,537 ton, Temmuz 2020-Haziran 2021 dรถnemi iรงin ise 316,614 ton olarak belirlendi. Buna gรถre Tรผrkiye’ye 2.5 yฤฑllฤฑk dรถnem iรงin ayrฤฑlan toplam inลaat รงeliฤi kotasฤฑ 735,383 oldu.
ABD, Kanada, Mฤฑsฤฑr, Brezilya ve Avrupa Birliฤi’nin รงelik sektรถrรผnde korumacฤฑ รถnlemler almasฤฑna karลฤฑn Tรผrkiye’nin korumacฤฑ tedbirleri almakta yetersiz kaldฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Ekinci, bu nedenle Tรผrkiye’nin bir nevi aรงฤฑk pazar haline geldiฤini; ayrฤฑca devlet teลvikli รงelik รผrรผnleri ithalatฤฑnฤฑn da mutlaka engellenmesi gerektiฤini ifade etti.
รelik ithalatฤฑnda bir diฤer sorunun da kalite konusu olduฤunu vurgulayan Ekinci, “Tรผrkiye ihracat yaparken, ilgili รผlke tarafฤฑndan talep edilen sertifika belgeleri bulunuyor. Bu belgeler olmadan o รผlkeye ihracat yapmak mรผmkรผn olmuyor” dedi ve ekledi:
“Bilhassa deprem bรถlgesinde yer alan Tรผrkiye’de inลaat รงeliฤi kalitesi konusu daha da hassas bir hal almaktadฤฑr. Biz de diฤer รผlkelerin uyguladฤฑฤฤฑ gibi ithal gelen รงelik รผrรผnlerin kalite standartlarฤฑna uygunluฤu aรงฤฑsฤฑndan Tรผrkiye’de รevre ve ลehircilik Bakanlฤฑฤฤฑ tarafฤฑndan verilen Gรผvenlik Belgesi TSE 708 belgesi teminini zorunlu hale getirmeliyiz.”
