TCMB: Gฤฑda grubunda taze meyve ve sebze fiyatlarฤฑndaki gรผรงlรผ artฤฑลa baฤlฤฑ olarak yฤฑllฤฑk enflasyon yรผkseldi
Merkez Bankasฤฑ, enerji grubunda elektrik, doฤalgaz ve su fiyatlarฤฑndaki indirimin yansฤฑmalarฤฑ izlenirken, gฤฑda grubunda taze meyve ve sebze fiyatlarฤฑndaki gรผรงlรผ artฤฑลa baฤlฤฑ olarak yฤฑllฤฑk enflasyonun yรผkseldiฤini bildirdi.
Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ Ocak Ayฤฑ Fiyat Geliลmeleri Raporu’nda hizmet enflasyonunda alt gruplar genelinde gรถzlenen artฤฑลa raฤmen temel mal fiyatlarฤฑnฤฑn ฤฑlฤฑmlฤฑ seyrine baฤlฤฑ olarak รงekirdek gรถstergelerin yฤฑllฤฑk enflasyonu ve ana eฤiliminin gerilediฤi bildirildi.
Raporun ayrฤฑntฤฑlarฤฑ ลu ลekilde:
“Ocak ayฤฑnda tรผketici fiyatlarฤฑ yรผzde 1,06 oranฤฑnda artmฤฑล ve yฤฑllฤฑk enflasyon 0,05 puan yรผkselerek yรผzde 20,35 olmuลtur. Bu dรถnemde B ve C endekslerinin yฤฑllฤฑk deฤiลim oranlarฤฑ sฤฑrasฤฑyla 0,60 ve 0,51 puan azalarak yรผzde 19,55 ve yรผzde 19,02 olarak gerรงekleลmiลtir.
Alt gruplarฤฑn yฤฑllฤฑk tรผketici enflasyonuna katkฤฑlarฤฑ incelendiฤinde, bir รถnceki aya gรถre enerji ve temel mal gruplarฤฑnฤฑn katkฤฑlarฤฑnda sฤฑrasฤฑyla 0,97 ve 0,65 puan dรผลรผล gรถzlenirken gฤฑda ve hizmet gruplarฤฑnฤฑn katkฤฑlarฤฑ sฤฑrasฤฑyla 1,34 ve 0,30 puan artmฤฑลtฤฑr.
Mevsimsellikten arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล verilerle รงekirdek enflasyon gรถstergelerinin รผรง aylฤฑk ortalamalarฤฑ dรผลmeye devam etmiลtir. Sรถz konusu gรถstergenin ima ettiฤi ana eฤilim temel mal grubunda gerilerken hizmet grubunda sฤฑnฤฑrlฤฑ bir oranda yรผkselmiลtir.
Ocak ayฤฑnda hizmet fiyatlarฤฑ yรผzde 2,09 oranฤฑnda artmฤฑล, grup yฤฑllฤฑk enflasyonu 0,94 puan artarak yรผzde 15,40 olmuลtur. Hizmet grubunda yฤฑllฤฑk enflasyon tรผm alt gruplarda yรผkselmiลtir. Hizmet fiyatlarฤฑ รผzerinde, maliyet unsurlarฤฑndaki birikimli artฤฑลlarฤฑn gecikmeli etkileri gรถrรผlmeye devam etmektedir. Bu kapsamda ulaลtฤฑrma hizmetlerinde kara ve havayolu ile yolcu taลฤฑmacฤฑlฤฑฤฤฑnda haberleลme hizmetlerinde ve diฤer hizmetler grubunda paket turlarda (Hacca gidiล รผcretinde yรผzde 42,8) yรผksek fiyat artฤฑลlarฤฑ kaydedilmiลtir. รzetle, iรง talep koลullarฤฑndaki zayฤฑf seyre karลฤฑn hizmet grubu enflasyonu bu dรถnemde maliyet etkilerine baฤlฤฑ olarak yรผkselmiลtir.
Temel mal grubunda yฤฑllฤฑk enflasyon 1,92 puan gerileyerek yรผzde 22,75 olmuล sรถz konusu dรผลรผลe tรผm alt gruplar katkฤฑ vermiลtir. Bu dรถnemde, dayanฤฑklฤฑ mal grubunda gรถzlenen fiyat dรผลรผลรผnde otomobil fiyatlarฤฑ belirleyici olmuลtur. Giyim grubu yฤฑllฤฑk enflasyonu 2,40 puan gerileyerek yรผzde 12,35 olarak gerรงekleลmiลtir. Diฤer temel mallarda ise fiyat artฤฑล eฤiliminin zayฤฑf seyrine karลฤฑn yฤฑllฤฑk enflasyon yรผksek seviyesini korumaktadฤฑr. Bu geliลmeler รงerรงevesinde, bu dรถnemde temel mal grubu enflasyonundaki dรผลรผลte Tรผrk lirasฤฑndaki ฤฑlฤฑmlฤฑ seyrin ve iรง talepteki zayฤฑflamanฤฑn etkileri gรถrรผlmรผลtรผr.
Enerji fiyatlarฤฑ Ocak ayฤฑnda yรผzde 4,20 oranฤฑnda azalmฤฑลtฤฑr (Tablo 1). Bu geliลmede elektrik, doฤalgaz ve su fiyatlarฤฑnda yapฤฑlan indirimler belirleyici olmuลtur. Ocak ayฤฑnda, bu kalemlerde fiyatlar sฤฑrasฤฑyla yรผzde 10,00, 8,34 ve 5,02 oranlarฤฑnda gerilemiลtir. Bu geliลmelerle birlikte, enerji grubu yฤฑllฤฑk enflasyonu 7,76 puanlฤฑk dรผลรผลle yรผzde 13,06 olmuลtur.
Gฤฑda ve alkolsรผz iรงecekler yฤฑllฤฑk enflasyonu Ocak ayฤฑnda 5,86 puan artarak yรผzde 30,97 olmuลtur. Bu geliลmede, temelde taze meyve ve sebze grubundaki sert artฤฑลa baฤlฤฑ olarak yรผkselen iลlenmemiล gฤฑda fiyatlarฤฑ belirleyici olurken, yฤฑllฤฑk enflasyon iลlenmiล gฤฑda grubunda gerilemiลtir. ฤฐลlenmemiล gฤฑda yฤฑllฤฑk enflasyonu bu dรถnemde 13,45 puan artฤฑลla yรผzde 40,54โe ulaลmฤฑลtฤฑr. Bu geliลmede, olumsuz hava koลullarฤฑna baฤlฤฑ olarak sebze (yรผzde 42,57) ve patates (yรผzde 17,98) fiyatlarฤฑndaki artฤฑลlar รถne รงฤฑkmฤฑลtฤฑr. ฤฐลlenmiล gฤฑda grubunda ise fiyatlar yรผzde 0,88 oranฤฑnda artarken grup yฤฑllฤฑk enflasyonu yรผzde 22,15โe gerilemiลtir. Bu grupta ekmek ve tahฤฑllar ile konserve รผrรผnleri fiyatlarฤฑndaki artฤฑลlar รถne รงฤฑkmฤฑลtฤฑr. Bu geliลmelerle, taze meyve-sebze dฤฑลฤฑ gฤฑda yฤฑllฤฑk enflasyonu Ocak ayฤฑnda yataya yakฤฑn seyrederek yรผzde 23,96 olmuลtur.
Yฤฐ-รFE
Yurt iรงi รผretici fiyatlarฤฑ Ocak ayฤฑnda yรผzde 0,45 oranฤฑnda yรผkselmiล, yฤฑllฤฑk enflasyon 0,71 puan azalarak yรผzde 32,93โe gerilemiลtir. ฤฐmalat sanayi yฤฑllฤฑk enflasyonu bu dรถnemde 1,50 puan dรผลรผลle yรผzde 29,61 olmuลtur. Bu รงerรงevede, petrol ve ana metal hariรง imalat sanayi fiyatlarฤฑnฤฑn mevsimsellikten arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล ana eฤilimindeki yavaลlama devam etmiลtir.
Ana sanayi gruplarฤฑna gรถre incelendiฤinde alt gruplar genelinde aylฤฑk fiyat artฤฑลlarฤฑ sรผrerken yฤฑllฤฑk enflasyonun dรผลtรผฤรผ gรถzlenmiลtir. Ara malฤฑ fiyatlarฤฑndaki artฤฑลta kablolama รผrรผnleri ile beton ve รงimento รถne รงฤฑkarken, sermaye malฤฑ fiyatlarฤฑnda gรถzlenen artฤฑลta tarฤฑm ve ormancฤฑlฤฑk makineleri, รถlรงme amaรงlฤฑ alet ve cihazlar ile diฤer genel amaรงlฤฑ makineler รถne รงฤฑkmฤฑลtฤฑr. Bu dรถnemde dayanฤฑklฤฑ tรผketim mallarฤฑ fiyatlarฤฑ mobilya ve ev aletleri, dayanฤฑksฤฑz tรผketim mallarฤฑ fiyatlarฤฑ ise gฤฑda รผrรผnleri รถncรผlรผฤรผnde yรผkselmiลtir. Sonuรง olarak, รผretici yฤฑllฤฑk enflasyonu Tรผrk lirasฤฑ ve emtia fiyatlarฤฑndaki yakฤฑn dรถnem geliลmelerine baฤlฤฑ olarak gerileme kaydetmiล, ancak birikimli etkilerle yรผksek seviyesini korumuลtur.”
