Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda ABD’nin Güvenlik Konseyi’nde veto ettiği Kudüs’ün İsral’in başkenti olarak tanımasına karşı çıkılan karar tasarısı kabul edildi.
128 ülke kabul, 9 ülke ret, 35 ülke çekimser oy kullandı. ABD ve İsrail’in yanı sıra Palau, Guatemala, Togo, Nauru, Honduras, Marshall Adaları ve Mikronezya ülkeleri ret oyu verdi.
ÇEKİMSER OY KULLANAN ÜLKELER
Çekimser oy kullanan ülkeler arasında ise Çekya, Kanada, Arjantin, Fiji, Güney Sudan, Romanya, Polonya, Uganda, Panama, Filipinler, Meksika, Macaristan, Bosna-Hersek, Haiti, Jamaika, Kiribati, Kamerun, Kolombiya, Dominik Cumhuriyeti, Ekvator Ginesi, Benin, Vanuatu, Trinidad Tobago, Malavi, Tualu, Solomon Adaları, Ruvanda, Paraguay, Kiribati, Lesotho, Litvanya, Bhutan, Benin, Avustralya ve Antigua ve Barbuda yer aldı.
ABD Başkanı Donalt Trump, oylamadan önce karış oy kullanacak olan ülkeleri mali yardımları kesmekle tehdit etmişti. ABD’nin Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Nikki Haley’in, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulunda yapılacak Kudüs oylaması öncesi diğer diplomatlara e-posta göndererek karara karşı oy kullanmamaları konusunda üstü kapalı tehdit ettiği de ortaya çıkmıştı.
Haley, e-postada, “Başkan oylamayı yakından takip edecek ve benden bize karşı oy kullanan ülkelerin raporunu istedi. Bu konuda bütün oyları not edeceğiz” demişti.
Çavuşoğlu Genel Kurul’a hitap etti
ABD ve İsrail’in yanı sıra çok küçük, dünya siyasetinde etkisi olmayan ülkelerin Trump’ın Kudüs kararına destek verdiği oylama öncesinde Genel Kurul’a hitap eden Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu Türkiye’nin tepkisini dile getirdi. Çavuşoğlu, ABD Başkanı Donald Trump’ın Kudüs oylamasında ABD’nin kararına karşı oy vereceklere mali yardımı kesme tehdidini zorbalık olarak olarak niteledi. Çavuşoğlu, “ABD’nin Kudüs kararını uluslararası hulukun çiğnenmesi ve evrensel değerlere akıl almaz saldırı” olarak eleştirdi.
Çavuşoğlu, “BM üyesi bir ülke diğer diğer üyeleri tehdit etti. Bazıları ise gelişme yardımlarının kesilmesiyle tehdit edildi. Bu kabul edilemez. Bu genel kurul buna boyun eğmeyecektir. Bizler elbette ki, ‘güçlü olmak sizin haklı olduğunu göstermez’ bunu ifade etmeliyiz. Türkiye asla Kudüs’ü yalnız bırakmayacaktır. Filistin halkı asla yalnız kalmayacaktır. Dünya beşten büyüktür” dedi.
İSRAİL: BM TARİHİ YENİDEN YAZAMAZ
İsrail BM Daimi Temsilcisi Danny Danon ise, “Hiçbir BM kararı tarihi yeniden yazamaz” ifadesini kullandı.
Filistin Dışişleri Bakanı Riyad el-Maliki de oylama öncesinde konuştu. El-Maliki “ABD’nin Kudüs’ü başkent ilan etmesi, ABD’nin barış müzakerecisi statüsünü etkiliyor. Barışı destekleyenler arasında bu kadarı destekleyen biri var mı? ABD neden yalnız kaldığını merak ediyor mu? Kudüs bütün bölgede barışın anahtarıdır. ABD, tekrar önemli bir fırsatı kaçırdı” ifadelerini kullandı.
El Maliki, “Bu karar bizi durduramaz ve bizi baskı altına alamaz” ifadesini kullandı. Maliki, “Kudüs, Orta Doğu savaş ve barış için anahtardır” dedi.
ABD’nin BM Elçisi Nikki Haley de karar tasarısını savunan bir konuşma yaptı. ABD’nin BM’ye en fazla maddi katkı yapan ülke olduğunu söyleyen Haley, “BM’ye bu cömert bağışları yaparken beklentimiz iyi niyetimizin de anlaşılması. Bu katkıları yapıyoruz çünkü ABD’nin değerlerini destekliyoruz. BM ile birlikte dünyanın ihtilaflı bölgelerinde çaresiz insanlara gıda, yiyecek ve barınma sağlıyoruz” dedi.
‘ABD BUGÜNÜ UNUTMAYACAK’
ABD’nin, Kudüs’ü İsrail’in başkenti olarak tanıma kararının 1995’te alındığını hatırlatan Haley, Trump’ın “ABD vatandaşlarının iradesiyle verilmiş bir kararı” dile getirdiğini savunan Haley, “Bu karar Kudüs’ün nihai statüsü hakkında herhangi bir şey belirtmiyor. Bu karar barış çabalarına herhangi bir zarar vermiyor. Fakat ABD bugünü unutmayacak. Bu oylama ABD’nin BM’e bakışını tamamen değiştirecek. Ve bu oylama daima hatırlanacak. Bugünkü toplantı için en fazla finansman katkısı ABD’den istendi. BM tekrar gelip de katkı istediğinde ABD bugünü hatırlayacaktır” diye konuştu
Tasarı, ABD Başkanı Donald Trump’ın Kudüs’ü İsrail’in başkenti olarak tanıma kararının “yasa dışı” olarak kabul edilmesini amaçlıyor. Tasarıda Kudüs’ün statüsünün müzakerelerle belirlenmesi çağrısı yapıyor.
TRUMP TEHDİT ETMİŞTİ
ABD’nin vetosu nedeniyle Pazartesi günü BM Güvenlik Konseyi’nde reddedilen tasarıya Konsey’in diğer 14 üyesi destek vermişti. Trump, dün tasarıya destek verecek ülkelere maddi yardımı kesmekle tehdit etmişti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise “Sayın Trump siz Türkiye’nin demokrasi iradesini dolarla satın alamazsınız. Tüm dünyaya sesleniyorum. Dolarlarla demokrasi iradenizi birilerine asla satmayın” diye konuştu.
