Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ (TCMB), bu yฤฑl rekor รผstรผne rekor kฤฑran dรถviz kurlarฤฑ ve yรผkseliล eฤilimindeki enflasyonla mรผcadelesinde birรงok politika ve iletiลim aracฤฑna baลvururken, politika faizini deฤiลtirmedi.
Merkez Bankasฤฑ, dรถviz kurlarฤฑndaki yรผkseliล ve gerek kur geรงiลkenliฤi gerekse mali politikalarฤฑn saฤladฤฑฤฤฑ gevลemenin etkisiyle yรผkselen enflasyonun yรผzde 5 olarak belirlenen yฤฑllฤฑk hedeften รงok uzaklaลmasฤฑ nedeniyle bu yฤฑl mรผcadele alanฤฑnฤฑ geniลletti.
Para politikasฤฑndaki sฤฑkฤฑ duruลu sรผrdรผrรผrken, finansal istikrarฤฑ saฤlamak iรงin kur tarafฤฑnฤฑ rahatlatฤฑcฤฑ birรงok uygulamaya imza atan Merkez Bankasฤฑ, yฤฑl boyunca politika faizinde deฤiลiklik yapmadฤฑ. TCMB, 2017’nin ilk iลlem gรผnรผnde yรผzde 8,28 olan aฤฤฑrlฤฑklฤฑ ortalama fonlama maliyetini, yฤฑl boyunca fonlama kompozisyonunda yaptฤฑฤฤฑ deฤiลikliklerle 447 baz puan artฤฑrarak yรผzde 12,75’e รงฤฑkardฤฑ.
Merkez Bankasฤฑ, รถnce faiz koridorunun รผst bandฤฑnฤฑ, ardฤฑndan da geรง likidite penceresini (GLP) kullanarak aฤฤฑrlฤฑklฤฑ ortalama fonlama maliyetini yรผkseltmeyi tercih ederken, yฤฑlฤฑn son ayฤฑnda fonlamanฤฑn tamamฤฑnฤฑ GLP faizinden yaptฤฑ.
Merkez Bankasฤฑ, bu yฤฑl Tรผrk lirasฤฑ (TL) depo karลฤฑlฤฑฤฤฑ dรถviz depo piyasasฤฑnฤฑn aรงฤฑlmasฤฑ, reeskont kredilerin geri รถdemesinin TL ile yapฤฑlabileceฤine iliลkin alฤฑnan kararlar, zorunlu karลฤฑlฤฑklar ve rezerv opsiyon mekanizmasฤฑnda (ROM) yapฤฑlan deฤiลiklikler, TL uzlaลmalฤฑ dรถviz satฤฑm ihalelerine baลlanmasฤฑ gibi birรงok adฤฑm atarak kurlardaki oynaklฤฑklarla da mรผcadele etti.
MรCADELE 12 OCAK’TA BAลLADI
Merkez Bankasฤฑ, mรผcadelesine, bu yฤฑl ilk olarak 12 Ocak’ta bir hafta vadeli repo ihalesi aรงmayarak baลladฤฑ. TCMB, bankalara yรผzde 8 ile borรงlanma imkanฤฑ tanฤฑyan ihaleleri aรงmayarak hem fonlama maliyetini yรผkseltti hem de para politikasฤฑnda sฤฑkฤฑ duruลu koruduฤu mesajฤฑnฤฑ verdi.
Merkez Bankasฤฑ, ocak ayฤฑndaki Para Politikasฤฑ Kurulu (PPK) toplantฤฑsฤฑnda politika faizini sabit tutarken, faiz koridorunun รผst bandฤฑnฤฑ yรผzde 8,50’den yรผzde 9,25’e, GLP faizini ise yรผzde 10’dan yรผzde 11’e รงฤฑkardฤฑ. PPK’nฤฑn mart ayฤฑ toplantฤฑsฤฑnda politika faizi ve faiz koridoru deฤiลtirilmezken, GLP faizi 75 baz puan artฤฑrฤฑlarak yรผzde 11,75’e yรผkseltildi.
Merkez Bankasฤฑ, nisan ayฤฑndaki PPK toplantฤฑsฤฑnda yine sadece GLP faizini deฤiลtirdi ve 50 baz puanlฤฑk artฤฑลla yรผzde 12,25’e รงฤฑkardฤฑ. Aralฤฑk ayฤฑna kadar faizlerde deฤiลiklik yapmayan PPK, yฤฑlฤฑn son toplantฤฑsฤฑnda ise yine sadece GLP faizini artฤฑrdฤฑ. PPK, aralฤฑk toplantฤฑsฤฑnda GLP faizini 50 baz puan artฤฑrarak yรผzde 12,75’e yรผkseltti.
TCMB’nin, daha รถnce kurdaki aลฤฑrฤฑ oynaklฤฑklar karลฤฑsฤฑnda kullandฤฑฤฤฑ doฤrudan satฤฑล ya da dรถviz satฤฑล ihalelerini bu yฤฑl kullanmadฤฑฤฤฑ, buna karลฤฑn reeskont kredilerinin geri รถdemesinin TL olarak yapฤฑlabilmesi, TL uzlaลmalฤฑ vadeli dรถviz satฤฑล ihalesi ve enerji ithalatรงฤฑsฤฑ kamu iktisadi teลebbรผslerinin dรถviz ihtiyacฤฑnฤฑn gerekli gรถrรผlen kฤฑsmฤฑnฤฑ karลฤฑlamak gibi dolaylฤฑ dรถviz satฤฑลฤฑ sayฤฑlabilecek adฤฑmlar atmasฤฑ dikkati รงekti.
Yฤฑl boyunca dรถviz kurlarฤฑndaki yรผkseliล eฤilimine karลฤฑn 2016’nฤฑn son haftasฤฑndaki 92 milyar dolarlฤฑk brรผt dรถviz rezervini koruyan Merkez Bankasฤฑ, enflasyon hedef ve tahminlerinde ise aynฤฑ baลarฤฑyฤฑ gรถsteremedi. 2016 yฤฑlฤฑnฤฑ yรผzde 8,53 seviyesinden tamamlayan Tรผketici Fiyat Endeksi (TรFE), bu yฤฑl kasฤฑm ayฤฑnda yรผzde 12,98’e yรผkseldi.
2018 takviminde 8 PPK toplantฤฑsฤฑ bulunan Merkez Bankasฤฑ, yฤฑllฤฑk enflasyon hedefinin tutmamasฤฑ nedeniyle ocak ayฤฑ iรงinde hรผkรผmete mektup yazacak. TCMB, 2017 ile birlikte รผst รผste 5 yฤฑldฤฑr tutmayan enflasyon hedefi nedeniyle hรผkรผmete mektup yazmฤฑล olacak.
MERKEZ BANKASI’NIN 2017’DEKฤฐ ADIMLARI
– 10 Ocak: Bankalararasฤฑ Para Piyasasฤฑ’nda bankalarฤฑn borรง alabilme limitleri 22 milyar liraya dรผลรผrรผldรผ. Yabancฤฑ para zorunlu karลฤฑlฤฑk oranlarฤฑ tรผm vade dilimlerinde 50 baz puan indirildi.
– 12 Ocak: 1 hafta vadeli repo ihalesi aรงฤฑlmadฤฑ. Merkez Bankasฤฑ, 12 Ocak’ta baลlattฤฑฤฤฑ bu uygulamayฤฑ hala sรผrdรผrรผyor.
– 13 Ocak: Bankalararasฤฑ Para Piyasasฤฑ’nda bankalarฤฑn borรง alabilme limitleri 22 milyar liradan 11 milyar liraya dรผลรผrรผldรผ.
– 18 Ocak: TL depo karลฤฑlฤฑฤฤฑ dรถviz depo ihalelerine baลlandฤฑ. Bu ihalede, baลlangฤฑรงta yรผzde 8 olan TL faizi, adฤฑm adฤฑm yรผzde 12,75’e รงฤฑkarฤฑlฤฑrken, dolar faizi yรผzde 0,75’ten ABD Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn (Fed) faiz artฤฑลlarฤฑna paralel yรผzde 1,50’ye kadar yรผkseltildi.
– 17 ลubat: Reeskont kredi geri รถdemelerinin TL ile yapฤฑlabileceฤine iliลkin aรงฤฑklama yapฤฑldฤฑ.
– 10 Mart: Merkez Bankasฤฑ, Borsa ฤฐstanbul para piyasasฤฑndan fonlamayฤฑ kesti.
– 16 Mart: Merkez Bankasฤฑ, PPK toplantฤฑsฤฑnda GLP faizini yรผzde 11’den yรผzde 11,75’e รงฤฑkardฤฑ.
– 6 Nisan: TL depo karลฤฑlฤฑฤฤฑ dรถviz depo ihalesinde tutar, 1 milyar dolardan 1 milyar 250 milyon dolara yรผkseltildi.
– 26 Nisan: TCMB, nisan ayฤฑ PPK toplantฤฑsฤฑnda GLP faizini 50 baz puan artฤฑrarak 12,25’e รงฤฑkardฤฑ.
– 6 Kasฤฑm: Reeskont kredilerinin geri รถdeme koลullarฤฑnda dรผzenleme yapฤฑldฤฑ. Reeskont kredilerinin geri รถdemelerinin TL cinsinden yapฤฑlabilmesine imkan saฤlandฤฑ ve kur, dolar iรงin 3,70, avro iรงin 4,30 ve sterlin iรงin 4,80 seviyesinde sabitlendi. Ayrฤฑca, rezerv opsiyon mekanizmasฤฑ รงerรงevesinde dรถviz imkanฤฑna iliลkin รผst sฤฑnฤฑr ve dilimlerde deฤiลiklik yapฤฑldฤฑ.
– 14 Kasฤฑm: Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn, gerรงek ve tรผzel kiลilerin dรถviz pozisyonunu etkileyen iลlemlerini izlemek amacฤฑyla belirleyeceฤi gerรงek ile tรผzel kiลilerden her tรผrlรผ bilgi ve belgeyi isteyebileceฤine iliลkin madde TBMM’de yasalaลtฤฑ.
– 18 Kasฤฑm: TL uzlaลmalฤฑ dรถviz satฤฑm ihalelerine iliลkin 2017 yฤฑlฤฑ takvimi aรงฤฑklandฤฑ.
– 20 Kasฤฑm: Merkez Bankasฤฑ, yฤฑl sonuna kadar en fazla 3 milyar dolar olacaฤฤฑnฤฑ duyurduฤu TL uzlaลmalฤฑ dรถviz satฤฑm ihalelerine baลladฤฑ.
– 21 Kasฤฑm: Bankalarฤฑn borรง alma limitleri sฤฑnฤฑrlandฤฑ. Bรถylece tรผm fonlama GLP faizinden saฤlanmaya baลladฤฑ.
– 14 Aralฤฑk: Yฤฑlฤฑn son PPK toplantฤฑsฤฑnda GLP faizi 50 baz puan artฤฑrฤฑlarak yรผzde 12,25’ten yรผzde 12,75’e รงฤฑkarฤฑldฤฑ.
