ABD ile baลlayan vize krizi iki รผlke arasฤฑndaki ticareti de tehlikeye attฤฑ. ฤฐki รผlke arasฤฑndaki krizin saฤ duyu ile aลฤฑlmasฤฑnฤฑ isteyen iล dรผnyasฤฑ, geรงen yฤฑl 17.5 milyar dolara ulaลan dฤฑล ticaretin riske girmesinden endiลe ediyor.
Sรถzcรผ’den Taylan Bรผyรผkลahin’in haberine gรถre, Amerika Birleลik Devletleri’nin (ABD) Tรผrkiye’ye vize yasaฤฤฑ baลlatmasฤฑ, ardฤฑndan Tรผrkiye’nin benzer bir hamleyle karลฤฑlฤฑk vermesi, iki รผlke arasฤฑndaki ekonomik iliลkileri gรผndeme getirdi. Son yฤฑllarda Tรผrkiye’nin รถnemli oranda dฤฑล ticaret gerรงekleลtirdiฤi รผlkelerden birisi olan ABD, รถzellikle ihracatรงฤฑlar iรงin hedef pazarlardan birisi haline geldi. ABD, 2016’da yapฤฑlan 6.62 milyar dolarlฤฑk ihracatla en รงok ihracat yapฤฑlan beลinci รผlke oldu. Yine aynฤฑ dรถnemde gerรงekleลtirilen 10.86 milyar dolarlฤฑk ithalat da ABD’yi en fazla ithalat yapฤฑlan 4. รผlke konumuna getirdi.
Ekonomi Bakanlฤฑฤฤฑ’nฤฑn verilerine gรถre bu yฤฑlฤฑn ilk 8 ayฤฑnda da ABD’ye ihracat arttฤฑ. ฤฐlk 8 ayda ABD’ye yรผzde 33.87 artฤฑลla 5.78 milyar dolar ihracat gerรงekleลtirildi. ฤฐล dรผnyasฤฑ temsilcileri, sorun yaลanmamasฤฑ durumunda ABD ile yฤฑlsonu dฤฑล ticaret hacminin 19 milyar dolarฤฑ aลabileceฤini ifade ettiler.
ฤฐHRACATTA UMUT OLDU
ABD, dรผnyanฤฑn en bรผyรผk ekonomisi olmasฤฑ ile birlikte, istikrarlฤฑ yapฤฑsฤฑ nedeniyle de Tรผrk ihracatรงฤฑsฤฑnฤฑn radarฤฑna girdi. Son yฤฑllarda รงevre รผlkelerle yaลanan siyasi krizlerden etkilenen Tรผrk ihracatรงฤฑlar, ABD’ye yรถnelerek bu รผlkelerde yaลadฤฑฤฤฑ kaybฤฑ telafi etmeye baลladฤฑ. Bรถyle olunca da ABD ile baลlayan kriz, en รงok iล dรผnyasฤฑnฤฑ tedirgin etti.
Vize krizi yaลanan ABD’ye yapฤฑlan ihracatta katma deฤerli รผrรผnlerin รถn plana รงฤฑkmasฤฑ dikkat รงekiyor. Bu รผlkeye yapฤฑlan ihracatta katma deฤeri yรผksek savunma, havacฤฑlฤฑk, otomotiv, kimyevi maddeler, makine, hazฤฑrgiyim ve konfeksiyon รผrรผnleri aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak yer alฤฑyor. Bunlarฤฑn dฤฑลฤฑnda ABD’ye รงelik, halฤฑ, tekstil ve hammaddeleri ile birlikte รงeลitli tarฤฑm รผrรผnleri ihracatฤฑ da gerรงekleลtiriliyor.
ENDฤฐลE ฤฐLE ฤฐZLENฤฐYOR
ABD’nin Tรผrkiye Cumhuriyeti vatandaลlarฤฑna yรถnelik vize iลlemlerini askฤฑya alma kararฤฑ ile baลlayan sรผreci genรง iล dรผnyasฤฑnฤฑn temsilcileri olarak endiลe ile izlediklerini sรถyleyen Genรง Yรถnetici ve ฤฐล Adamlarฤฑ Derneฤi (GYฤฐAD) Baลkanฤฑ Yiฤit Savcฤฑ, ABD’nin aldฤฑฤฤฑ kararฤฑn iki รผlke arasฤฑndaki gรผรงlรผ baฤlarฤฑ zedeleyeceฤini belirtti. ABD’nin yaklaลฤฑmฤฑnฤฑn 17.5 milyar dolara ulaลan ticaret hacmine zarar verebileceฤini ifade eden Savcฤฑ ลรถyle konuลtu:
“Ek olarak, saฤlฤฑk ve eฤitim gibi hayati รถneme sahip konulardan dolayฤฑ ABD’yi ziyaret etmesi gereken vatandaลlarฤฑmฤฑzฤฑn maฤduriyet yaลayabilecekleri de gรถz รถnรผnde bulundurulmalฤฑdฤฑr. Zaman zaman mรผttefik รผlkeler arasฤฑnda bile ortaya รงฤฑkmasฤฑ รงok doฤal olan diplomatik sorunlarฤฑn anlฤฑk kararlarla deฤil, saฤduyulu yaklaลฤฑmla รงรถzรผme kavuลturulacaฤฤฑna inanฤฑyoruz. NATO รผyesi mรผttefik iki รผlkenin hem kendi รงฤฑkarlarฤฑ hem de bรถlgedeki sorunlarฤฑn รงรถzรผmรผ iรงin her zaman birlikte hareket etmesi gerektiฤi de muhakkaktฤฑr. Bu kapsamda, ABD’nin kararฤฑnฤฑ en kฤฑsa sรผre iรงinde gรถzden geรงirmesini temenni ediyor, ardฤฑndan karลฤฑlฤฑklฤฑlฤฑk ilkesi doฤrultusunda รผlkemizin atacaฤฤฑ hฤฑzlฤฑ adฤฑmlarla sรถz konusu krizin รงรถzรผlmesini diliyoruz.”
‘YASAฤIN KISA BฤฐR SรREDE KALDIRILMASINI BEKLฤฐYORUZ’
ABD vizesi almak isteyen Tรผrk vatandaลlarฤฑnฤฑn baลvurularฤฑnฤฑn sรผresiz olarak dondurulduฤu yรถnรผndeki kararฤฑ deฤerlendiren Amerikan Tรผrk ฤฐล Geliลtirme Konseyi (ATBD Council) Baลkanฤฑ Uฤur Terzioฤlu, bu kararฤฑn ABD’nin Ankara Bรผyรผkelรงiliฤi tarafฤฑndan gรผvenlik amacฤฑyla alฤฑndฤฑฤฤฑ belirtildi. Terzioฤlu, bu uygulamanฤฑn kฤฑsa bir sรผre sonra kaldฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑ beklediklerini sรถyledi.
Bu dรถnemde Tรผrkiye’den ABD’ye turistik amaรงlฤฑ seyahatlerin pek fazla olmadฤฑฤฤฑnฤฑ da hatฤฑrlatan Terzioฤlu, dolayฤฑsฤฑyla bu uygulamanฤฑn iki รผlke iliลkilerine zarar vermesinin sรถz konusu olmadฤฑฤฤฑnฤฑn altฤฑnฤฑ รงizdi. ฤฐki รผlke arasฤฑndaki dฤฑล ticaret hacminin รถzellikle bu yฤฑl arttฤฑฤฤฑnฤฑ dile getiren Terzioฤlu, “Ekonomik iliลkilerimiz gayet iyi dรผzeyde seyrediyor. Diฤer taraftan son dรถnemde Tรผrkiye’den ABD’ye yapฤฑlan seyahatlerde ciddi artฤฑลlar oldu. Haliyle vize baลvurularฤฑ da รงok ciddi oranlarda artmฤฑล durumda. Bu uygulamayฤฑ vize baลvurularฤฑnฤฑ disipline etmek, bu aลฤฑrฤฑ yฤฑฤฤฑlmayฤฑ รถnlemek amacฤฑyla alฤฑnmฤฑล geรงici bir karar olarak deฤerlendirmek lazฤฑm. Bรผyรผkelรงi Afganistan’a tayin edilmiล durumda. Onun inisiyatifiyle alฤฑnmฤฑล bir karar” dedi.
