Ekonomiden sorumlu Baลbakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Mehmet ลimลek, Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑnฤฑn (TCMB) denetiminde uluslararasฤฑ standartlarฤฑ da dikkate alan, daha ileri ve yeni bir mekanizma oluลturduklarฤฑnฤฑ belirterek, “Yapฤฑlan dรผzenlemeyle yeni Tรผrk Ticaret Kanunu ile de uyumlu, denetimin uzman yaklaลฤฑmla ve sรผrekli olmasฤฑ hedefi รงerรงevesinde etkin bir Denetim Komitesi yapฤฑsฤฑ kurulacak.” dedi.
ลimลek, yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, Merkez Bankasฤฑnฤฑn 2000 yฤฑlฤฑndan bu yana baฤฤฑmsฤฑz denetime tabi faaliyetlerini sรผrdรผrdรผฤรผne iลaret ederek, teลkilatฤฑnda bir Denetim Genel Mรผdรผrlรผฤรผ bulunan bankanฤฑn ayrฤฑca Sayฤฑลtay, Baลbakanlฤฑk Teftiล Kurulu ve Devlet Denetleme Kurulunca denetlendiฤini hatฤฑrlattฤฑ.
Bankanฤฑn yฤฑlda iki defa Bakanlar Kurulu ile TBMM Plan ve Bรผtรงe Komisyonuna hesap verme ve kamuoyunu aydฤฑnlatma sorumluluฤu bulunduฤuna dikkati รงeken ลimลek, torba yasa tasarฤฑsฤฑnda yer alan bir dรผzenlemeyle Merkez Bankasฤฑnฤฑn denetimine iliลkin daha ileri bir รงerรงeve oluลturduklarฤฑnฤฑ sรถyledi.
ลimลek, “Tรผrk Ticaret Kanunu ve uluslararasฤฑ en iyi uygulamalar dikkate alฤฑnarak Merkez Bankasฤฑnฤฑn denetimine iliลkin yapฤฑ ve uygulama รงerรงevesi geliลtiriyoruz. Bankanฤฑn denetim uygulamalarฤฑnda uluslararasฤฑ standartlarฤฑ da dikkate alan, daha ileri ve yeni bir adฤฑm atฤฑyoruz.” diye konuลtu.
Anonim ลirketi denetim kurullarฤฑnฤฑn; yeterli uzmanlฤฑฤฤฑ taลฤฑmamalarฤฑ, raporlarฤฑnฤฑn kendini tekrarlayan maktu nitelikte olmasฤฑ gerekรงesiyle anonim ลirketi organ yapฤฑsฤฑndan bรผtรผnรผyle รงฤฑkartฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑn altฤฑnฤฑ รงizen ลimลek, yeni Ticaret Kanunu’nun uluslararasฤฑ yerleลik uygulamayฤฑ temel alarak anonim ลirketlerde yeni bir denetim yaklaลฤฑmฤฑnฤฑ benimsediฤini vurguladฤฑ.
Kurulacak komite daha etkin รงalฤฑลacak
Yapฤฑlan dรผzenlemeyle 1 Temmuz 2012’den itibaren yรผrรผrlรผฤe giren 6102 sayฤฑlฤฑ Tรผrk Ticaret Kanunu’nda anonim ลirketlerin zorunlu organ yapฤฑsฤฑndan รงฤฑkarฤฑlan Denetleme Kurulunun kaldฤฑrฤฑlarak yerine daha etkin รงalฤฑลacak “Denetim Komitesi” yapฤฑsฤฑnฤฑn kurulacaฤฤฑnฤฑ anlatan ลimลek, ลรถyle devam etti:
“Tรผrk Ticaret Kanunu’ndaki yeni dรผzenlemeyle denetim faaliyetinin tarafsฤฑzlฤฑk ve etkinlik saฤlamak รผzere ลirketten baฤฤฑmsฤฑz kiลilerce yapฤฑlmasฤฑ esas alฤฑndฤฑ. Baฤฤฑmsฤฑz denetimle finansal tablolarla raporlarฤฑn dolayฤฑsฤฑyla muhasebenin รถzel, teknik bir uzmanlฤฑk alanฤฑ olarak uluslararasฤฑ muhasebe standartlarฤฑna gรถre sรผrekli denetimi amaรงlandฤฑ. Dรผnyadaki รถrneklere bakฤฑldฤฑฤฤฑnda merkez bankalarฤฑ aรงฤฑsฤฑndan benzer bir geliลimin yaลandฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผyor. รrneฤin ฤฐngiltere, ABD, Japonya merkez bankalarฤฑnฤฑn denetleme kurulu ve benzeri organlarฤฑ bulunmamakta, denetimleri baฤฤฑmsฤฑz denetim yoluyla gerรงekleลtirilmektedir. TCMB’nin kuruluลunda model alฤฑnan Hollanda’da dahi bugรผn denetleme kurulu bulunmamakta ve bu iลlev baฤฤฑmsฤฑz denetรงilerce yerine getirilmektedir.”
“Bankanฤฑn denetlenmesinde boลluk ya da eksiklik olmayacak”
Merkez Bankasฤฑ bakฤฑmฤฑndan Tรผrk Ticaret Kanunu’ndaki tamamlayฤฑcฤฑ genel hรผkรผmlerin ortadan kalkmasฤฑ nedeniyle hukuk tekniฤinden kaynaklanan bir zorunluluk olarak Denetleme Kurulunun kaldฤฑrฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ belirten ลimลek, bu adฤฑmla bankanฤฑn denetlenmesi bakฤฑmฤฑndan bir boลluk ya da eksiklik doฤmayacaฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ.
ลimลek, yapฤฑlan dรผzenlemeyle Tรผrk Ticaret Kanunu ile de uyumlu, denetimin uzman yaklaลฤฑmla ve sรผrekli olmasฤฑ hedefi รงerรงevesinde etkin bir Denetim Komitesi yapฤฑsฤฑnฤฑn kurulacaฤฤฑnฤฑ ifade ederek, komitenin, bankanฤฑn iลlerinin gรถzetimini, izlenmesini ve denetlenmesini saฤlayacaฤฤฑnฤฑ bildirdi.
Kamu denetiminin tรผm unsurlarฤฑ aynen korunacak
Bu kapsamda Banka Meclisi yani Yรถnetim Kurulundan bir komitenin kurul adฤฑna bankanฤฑn denetim ve kontrol sistemlerinin iลlerliฤini ve etkinliฤini denetleyeceฤini anlatan ลimลek, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Yeni Tรผrk Ticaret Kanunu, Yรถnetim Kurulundan doฤrudan yรถnetime katฤฑlmayan birkaรง รผyeyle bir Denetim Komitesi kurulmasฤฑna hukuki imkan saฤlamaktadฤฑr. Yeni kanunun Almanya ve ABD’yi รถrnek gรถstererek anonim ลirketler iรงin mรผmkรผn kฤฑldฤฑฤฤฑ bu uygulama, Tรผrk hukukunda bankalar iรงin zorunludur. Bu kapsamda raporlar yฤฑlda bir defa deฤil, รผรง ayda bir sunulacak. Bu da sistemin etkinliฤini saฤlayacak. Ayrฤฑca, anonim ลirketlerde yรถnetim kurullarฤฑna, risklerin erken teลhis edilmesini ve yรถnetimini saฤlamak รผzere Risk Komitesi kurulmasฤฑnฤฑn yanฤฑ sฤฑra Kurumsal Yรถnetim Komitesi, Sรผrdรผrรผlebilirlik Komitesi gibi komite ve komisyonlarฤฑ kurma yetkisi veren hรผkรผmler de bulunuyor. Bu รงerรงevede Banka Meclisine de merkez bankacฤฑlฤฑฤฤฑ faaliyetine uygun olarak gerekli gรถreceฤi bu nitelikte komite ve komisyonlarฤฑ kurma ve iลleyiลine iliลkin dรผzenleme yapma yetkisi verilmektedir.”
ลimลek, Merkez Bankasฤฑ aรงฤฑsฤฑndan Sayฤฑลtay baลta olmak รผzere kamu denetiminin tรผm unsurlarฤฑnฤฑn da aynen korunduฤunu sรถzlerine ekledi.
