Hรผrriyet yazarฤฑ Ahmet Karabฤฑyฤฑk’ฤฑn konuyla ilgili yazฤฑsฤฑ ลรถyle:
Yasa tasarฤฑsฤฑ ile; Gelir Vergisi Kanunuโnda (GVK); hem gรถtรผrรผ giderin oranฤฑ yรผzde 25โden, yรผzde 15โe dรผลรผyor hem รผรงรผncรผ vergi dilimi oranฤฑ yรผzde 27โden, yรผzde 30โa รงฤฑkฤฑyor. Her iki deฤiลiklik de; kira geliri elde edenlerin daha fazla vergi รถdemesine neden olacak.
โKonut kirasฤฑ elde edenler iรงinโ vergi hesabฤฑnฤฑ bugรผn, โiลyeri kira geliri elde edenlerinโ vergi hesabฤฑnฤฑ yarฤฑn ele alฤฑyoruz.
Tabloda 2017โde yฤฑl boyunca konut kirasฤฑ elde edenlerin ne kadar vergi รถdeyecekleri yer almakta. 15 farklฤฑ aylฤฑk-yฤฑllฤฑk konut kira geliri iรงin iki farklฤฑ vergi hesaplandฤฑ:
Birincisi; mevcut yasaya gรถre, ikincisi tasarฤฑdaki deฤiลikliklere gรถre yapฤฑlan vergi hesabฤฑ. Dolayฤฑsฤฑyla mรผlk sahipleri, tasarฤฑnฤฑn yasalaลmasฤฑ durumunda hangi kira geliri iรงin ne kadar fazla vergi รถdeyeceฤini bu tablodan gรถrebilir.
Gรถtรผrรผ giderdeki dรผลรผลten dolayฤฑ tรผm -gรถtรผrรผ gider tercihi yapan- mรผlk sahipleri etkilenecek.
Gelir vergisi oranฤฑndaki artฤฑลtan (yรผzde 27โden, yรผzde 30โa) dolayฤฑ ise yalnฤฑzca kira geliri-matrahฤฑ yฤฑllฤฑk 30.000 lirayฤฑ aลanlar etkilenecek. Yani yฤฑllฤฑk kira geliri matrahฤฑ 30 bin lirayฤฑ geรงenler -70 bin liraya kadar gelirleri iรงin- normalde yรผzde 27 vergi รถdeyeceklerken, tasarฤฑ ile รถdeyecekleri verginin oranฤฑ yรผzde 30โa รงฤฑkฤฑyor.
2017โde kira gelirinden dolayฤฑ beyanname verecekler iรงin kira gelirlerinin vergilendirilmesi ile ilgili kritik konularฤฑ da hatฤฑrlayalฤฑm…
KฤฐMLER BEYANNAME VERECEK
2017โde yฤฑl boyunca 3.900 liraya kadar konut kirasฤฑ elde edenler beyanname vermeyecek. Dolayฤฑsฤฑyla vergi de รถdemeyecekler. 3.900 liranฤฑn รผstรผnde konut kira geliri olanlar beyanname verecek. (GVK. Md.21)
Her yฤฑl yeniden belirlenen bu istisna tutarฤฑ 2016 gelirleri iรงin 3.800 liraydฤฑ, 2017 gelirleri iรงin ise bu tutar 3.900 lira. (296 no.lu GV Genel Tebliฤi)
– รdeyeceฤim vergiyi โgรถtรผrรผ giderโ ne kadar azaltฤฑr?
Basitรงe hesaplama ลรถyle: Yฤฑllฤฑk kira gelirinden, รถnce istisna (3.900 lira) ve (Yasa tasarฤฑsฤฑna gรถre) yรผzde 15 gรถtรผrรผ gider dรผลรผlรผyor, sonra vergi hesaplanฤฑyor. Gรถtรผrรผ giderde; 3.900 liralฤฑk istisna dรผลรผlmรผล kira gelirinin yรผzde 15โi direkt (belgeye ihtiyaรง duymadan) kira gelirinden dรผลรผlรผp kalan tutarฤฑn รผzerinden vergi hesaplanฤฑyor. Gรถtรผrรผ gider yรถntemini seรงenler; aลaฤฤฑdaki tablodan, elde edilen yฤฑllฤฑk kira tutarฤฑna gรถre ne kadar vergi รถdeyeceฤini gรถrebilirler. Beyanname verecek mรผkellefler iki farklฤฑ gider yรถnteminden birisini tercih edebiliyor; โgรถtรผrรผ giderโ veya โgerรงek giderโ (GVK Md. 74).
– รdeyeceฤim vergiyi โgerรงek giderlerโ ne kadar azaltฤฑr?
Gerรงek gider yรถntemini seรงenler de yฤฑllฤฑk kira gelirinden, รถnce 3.900 lira istisnayฤฑ, sonra belgeye dayanarak gerรงek giderlerini dรผลรผp, kalan tutar รผzerinden vergiyi hesaplayabiliyor. Gรถtรผrรผ gidere gรถre farkฤฑ, giderler belgeli olmak zorunda.
– Gรถtรผrรผ gider yรถntemi mi, gerรงek gider yรถntemi mi, nasฤฑl karar vereceฤim?
Gรถtรผrรผ giderde (2017 yฤฑlฤฑ gelirleri iรงin 3.900 liralฤฑk istisna dรผลรผlmรผล) kira gelirinin yรผzde 15โi direkt (belgeye ihtiyaรง duymadan) kira gelirinden dรผลรผlรผp kalan tutarฤฑn รผzerinden vergi hesaplanฤฑyor. Mรผlk sahiplerinin bรผyรผk รงoฤunluฤu hem hesaplamasฤฑ kolay olduฤundan, hem de dรถnem iรงindeki gerรงek gideri, gรถtรผrรผ giderden (gelirin yรผzde 25โinden) daha dรผลรผk tutarda olduฤundan, gรถtรผrรผ gideri tercih etmekteydi. Ancak meclisteki tasarฤฑnฤฑn yasalaลmasฤฑ ile beraber gรถtรผrรผ gider (yรผzde 15) cazibesini kaybedecektir. Gรถtรผrรผ gider yรถntemini seรงenlerin iki yฤฑl boyunca bu yรถntemden vazgeรงme ลanslarฤฑ da yok. (GVK Md. 74).
– Gerรงek gider yรถntemi kimler iรงin avantajlฤฑ?
Tasarฤฑ yasalaลtฤฑฤฤฑnda yรผzde 15 gรถtรผrรผ gidere gรถre, daha fazla indirilebilir gerรงek gideri olan ev sahipleri gerรงek gider yรถntemini seรงip daha az vergi รถdeyebilirler. Ancak gรถtรผrรผ gider belgesiz olarak hesaplanฤฑyorken, gerรงek giderler belgeli olarak vergi hesabฤฑnda dikkate alฤฑnabiliyor. Sรถz konusu belgelerin beล yฤฑl saklanarak olasฤฑ denetimde ibraz edilmesi gerekiyor. (2017 kira gelirleri iรงin 2022โnin sonuna kadar saklanmalฤฑ)
– Beyanname verdikten sonra gรถtรผrรผ gider usulรผnden dรถnรผlebilir mi?
Gรถtรผrรผ gider usulรผnรผ kabul edenler normalde iki yฤฑl geรงmedikรงe bu usulden dรถnemiyorlar. Elde edilen kira gelirine iliลkin gelir vergisi beyannamelerinde, yanlฤฑลlฤฑkla gรถtรผrรผ gider usulรผnรผ seรงenlerse beyannamenin verildiฤi takvim yฤฑlฤฑ iรงerisinde olmak kaydฤฑyla, dรผzeltme beyannamesi verdiklerinde gerรงek gider usulรผnden yararlanabiliyorlar. (ฤฐzmir Vergi Dairesi Baลkanlฤฑฤฤฑ, 29.12.2016 Tarih ve 108276 Sayฤฑlฤฑ รzelge)
Bir konuyu da รถzellikle belirtmekte fayda varโฆ
Tasarฤฑda gelir vergisi oran artฤฑลฤฑnฤฑn 2017 gelirleri iรงin uygulanacaฤฤฑ belirtiliyor. (รcret gelirlerinde 2018โden itibaren yeni oran geรงerli.) Dolayฤฑsฤฑyla yฤฑlฤฑn baลฤฑndaki kural, yฤฑl bitmeden deฤiลtiriliyor. Adeta maรง oynanฤฑrken maรงฤฑn kurallarฤฑ deฤiลiyor… Bu kural deฤiลiklikleri iyi niyetli mรผkellefleri zorda bฤฑrakacaktฤฑr. Hem gรถtรผrรผ gider oranฤฑnฤฑn aลaฤฤฑ รงekilmesi, hem vergi oranฤฑnฤฑn yรผzde 27โden 30โa รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ 2018โden itibaren geรงerli olmalฤฑ. Dileriz, mecliste bu durum dikkate alฤฑnฤฑr ve โyeni kural yeni yฤฑlda geรงerliโ hale getirilerek tasarฤฑ yasalaลฤฑr.
