Alฤฑnan รถnlemlere raฤmen et fiyatlarฤฑnda yaลanan รถnlenemez yรผkseliล, Merkez Bankasฤฑโnฤฑn da gรผndemine geldi. รreticiye gรถre ette zammฤฑ etiketleri misliyle yansฤฑtan รผretici, indirime yanaลmadฤฑฤฤฑ iรงin denetim ลart. Merkez Bankasฤฑโnฤฑn โAylฤฑk Fiyat Geliลmeleriโ raporunda, mevsimsel etkilerden arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล iลlenmemiล gฤฑda fiyatlarฤฑnฤฑn haziran ayฤฑnda da artmaya devam ettiฤi belirtilerek, โBu geliลmede, รถzellikle kฤฑrmฤฑzฤฑ et fiyatlarฤฑndaki yรผzde 4.88โi bulan yรผksek artฤฑล dikkat รงekti. Bรถylece, kฤฑrmฤฑzฤฑ ette yฤฑlbaลฤฑndan bu yana gรถzlenen birikimli fiyat artฤฑลฤฑ yรผzde 16.22โye ulaลtฤฑโ denildi. Raporda, kฤฑrmฤฑzฤฑ et fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑn, lokanta-otel grubunda da yemek yemek hizmetlerini yรผkselttiฤine iลaret edilerek, bu durumun enflasyona etkisine dikkat รงekildi.
ฤฐthal et gecikti
Tรผrkiye Kฤฑrmฤฑzฤฑ Et รreticileri Birliฤi Merkez Baลkanฤฑ Bรผlent Tunรง, et fiyatlarฤฑnฤฑn aylara gรถre deฤiลiklik gรถsterebildiฤini, turizmin yoฤunlaลtฤฑฤฤฑ ve balฤฑฤฤฑn รงฤฑkmadฤฑฤฤฑ yaz aylarฤฑnda et fiyatlarฤฑnฤฑn bir miktar arttฤฑฤฤฑnฤฑ, kฤฑลฤฑn ise dรผลtรผฤรผnรผ sรถyledi. Mevsimsel etkilerin yanฤฑ sฤฑra sistemde de bazฤฑ sฤฑkฤฑntฤฑlar olduฤunu vurgulayan Tunรง, ลubat ayฤฑnda ESKโnฤฑn vermesi gereken etin ancak haziranda geldiฤini sรถyledi.
ฤฐndirim yansฤฑmฤฑyor
Ekonomi yรถnetiminin kasap ve marketteki fiyatlarฤฑ denetlemesi gerektiฤini belirten Tunรง, ลunlarฤฑ dile getirdi:
โEtte 1 liralฤฑk zam kasaba 3 – 4 lira olarak yansฤฑyor ama fiyat dรผลรผลleri yansฤฑtฤฑlmฤฑyor. Et bir dรถnem 18 liradan 12 liraya kadar dรผลtรผ ama sucukta, salamda, pastฤฑrmaya bu indirim hiรง yansฤฑmadฤฑ. Benden ucuza aldฤฑ diye daha ucuza mฤฑ satacaฤฤฑnฤฑ zannediyorlar.โ
ฤฐลlenmiล ette de sorun olduฤunu belirten Tunรง, dรถner ve hamburger gibi รผrรผnlerde de ete baฤlฤฑ indirimin hiรง gรผndeme gelmediฤini vurguladฤฑ.
ฤฐthal etle yerli รผretiyi baskฤฑlamak yerine market ve kasaplardaki fiyatlara odaklanmak gerektiฤini ifade eden Tunรง, โOrada kontrolรผ yapamazsan รผretici ezildiฤiyle kalฤฑr. Aracฤฑyฤฑ kaldฤฑrฤฑp รผretici birliklerini desteklersek รงok daha baลarฤฑlฤฑ olacaฤฤฑmฤฑza inanฤฑyorum. ESK 40 tane maฤazayla bu iลleri yรผrรผtemezโ dedi.
รretici hayvanฤฑ bekletiyor
Ulusal Kฤฑrmฤฑzฤฑ Et Konseyi Baลkanฤฑ Ahmet Hacฤฑince ise ลu deฤerlendirmeyi yaptฤฑ:
โNรผfus artฤฑลฤฑ ve et restoranlarฤฑ sayฤฑsฤฑnda artฤฑล, iลlenmiล et รผrรผnlerindeki รผretim artฤฑลฤฑ vb. nedenler ile artan talep doฤrultusunda รผretimimiz tรผketimi karลฤฑlayabilir noktada deฤildir.
2017 yฤฑlฤฑnda besilik hayvan materyali ithalatฤฑnฤฑn sรผrekli ve yeterli seviyede yapฤฑlamamasฤฑ nedeniyle besi iลletmeleri dรผลรผk kapasite ile รผretim yapmakta, bu durum iลletme maliyetlerini ve kฤฑrmฤฑzฤฑ et รผretimini olumsuz yรถnde etkilemektedir.
Bu nedenle iลletmeler kesime gelen hayvanlarฤฑnฤฑ yeni hayvan giriลi gerรงekleลene kadar bekletmeyi tercih etmektedirler. Bu da sektรถrde et รผretim miktarlarฤฑnda dalgalanmalara neden olmaktadฤฑr. Yem ve yem hammaddeleri, mazot ve gรผbre, ilaรง gibi girdilerin ithalata baฤฤฑmlฤฑ olmamฤฑz sebebi ile dรถviz kurunda yaลanan dalgalanmalar maliyetlere yansฤฑmaktadฤฑr. Bu nedenle รlkemizde orta ve uzun dรถnemde girdi maliyetlerinin dรผลmesi sรผrdรผrรผlebilir รผretime bรผyรผk katkฤฑ saฤlayacaktฤฑr.โ
Stokรงunun elinde patlatacaฤฤฑz…
Baลbakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Nurettin Canikli, et ithalatฤฑnda gรผmrรผk vergilerinin dรผลรผrรผlmesine iliลkin, โBuradaki mรผcadele esas itibarฤฑyla stokรงulara ve spekรผlatรถrlere karลฤฑโ dedi.
Canikli, yaลanan bazฤฑ olumsuz geliลmelere raฤmen Tรผrkiyeโnin 2017โnin ilk รงeyreฤi itibarฤฑyla dรผnyanฤฑn en yรผksek 3. bรผyรผme oranฤฑnฤฑ yakaladฤฑฤฤฑna iลaret eden Canikli, รผlkenin yรผzde 5 ile รin ve Hindistanโdan sonra bu baลarฤฑyฤฑ sergilemesinin gerรงek bir mucize olduฤunu dile getirdi.
Canikli, โBu baลarฤฑ, enflasyon, iลsizlik, faiz oranlarฤฑ dรผลerken gerรงekleลiyor. 2017โnin bรผtรผnรผnde Orta Vadeli Programโda belirlediฤimiz hedef yรผzde 4.4 bรผyรผme ama biz bunun olaฤan dฤฑลฤฑ bir ลey olmadฤฑฤฤฑ sรผrece yรผzde 4.5โin รผstรผne รงฤฑkacaฤฤฑnฤฑ hatta yรผzde 5โe yaklaลacaฤฤฑnฤฑ, enflasyon rakamlarฤฑnฤฑn yฤฑl sonu itibarฤฑyla tek haneli rakamlara dรผลeceฤini tahmin ediyoruzโ dedi.
Et ithalatฤฑnda gรผmrรผk vergisinin dรผลรผrรผlmesi nedeniyle รผreticilerin yaลadฤฑฤฤฑ kaygฤฑya iliลkin bir soru รผzerine de Canikli, gฤฑda รผrรผnlerinin fiyatlarฤฑndaki istikrarsฤฑzlฤฑk ve dalgalanmanฤฑn geรงici olmasฤฑna karลฤฑn enflasyon รผzerinde รงok ciddi bir baskฤฑ oluลturduฤunu dile getirdi.
Canikli, bu baskฤฑnฤฑn ortadan kaldฤฑrฤฑlmasฤฑ iรงin hรผkรผmetin yoฤun รงaba iรงinde olduฤunun ve bir noktaya geldiฤinin altฤฑnฤฑ รงizdi.
Tarฤฑma รงok ciddi destekler verdiklerini vurgulayan Canikli, bunun fiyat dalgalanmalarฤฑyla baฤlantฤฑsฤฑnฤฑn bulunmadฤฑฤฤฑnฤฑ, desteklerin bรผtรผn tarฤฑm รผrรผnleri iรงin geรงerli olduฤunu sรถyledi. Canikli, ลรถyle devam etti:
โDiyelim ki, bir รผrรผnรผn รผretim arzฤฑnda bir miktar azalma ihtimali ortaya รงฤฑkฤฑnca, spekรผlatรถrler ve stokรงular devreye giriyor, fiyatฤฑ รงok yรผkseltiyorlar. Buradaki mรผcadele esas itibarฤฑyla stokรงulara ve spekรผlatรถrlere karลฤฑ sรผrdรผrรผlรผyor. Ne yapฤฑyoruz burada? Yรผzde 10โluk ihtiyacฤฑmฤฑz var, onu hemen ilgili kurumlara vergisiz ithalat etme imkanฤฑ veriyoruz. Dolayฤฑsฤฑyla bu adฤฑm piyasada fiyatฤฑ regรผle etme imkanฤฑ saฤlฤฑyor ve stokรงularฤฑn ellerinde patlamasฤฑna neden oluyor. Stokรงularฤฑn elinde patlatฤฑyoruz, patlatmaya devam edeceฤiz.โ (Mithat YURDAKUL – MฤฐLLฤฐYET)
