Ekonomi Bakanฤฑ Nihat Zeybekci, dรถviz artฤฑลฤฑyla ilgili ekonomide kalฤฑcฤฑ bir hasar meydana gelmeyeceฤini, bu dรถnemde dรถvizle ilgili piyasanฤฑn kendi dengesini bulacaฤฤฑna kesinlikle inandฤฑฤฤฑnฤฑ bildirdi.
Denizli programฤฑ kapsamฤฑnda รal Kaymakamlฤฑฤฤฑnฤฑ ziyaret eden Zeybekci, daha sonra gazetecilerin sorularฤฑnฤฑ yanฤฑtladฤฑ.
“Yatฤฑrฤฑmlara proje bazlฤฑ destek programฤฑ”nฤฑn sorulmasฤฑ รผzerine Bakan Zeybekci, Baลbakan’ฤฑn 65. hรผkรผmet programฤฑ yazฤฑlฤฑrken belirttiฤi gibi “Tรผrkiye’nin kendi devlerini yaratmasฤฑ, stratejik sektรถrlerde ve alanlarda sรผrdรผrรผlebilir bir ลekilde geleceฤini garanti altฤฑna almasฤฑ” ihtiyacฤฑndan yola รงฤฑkฤฑlarak hazฤฑrlanmฤฑล bir destek sistemi olduฤunu sรถyledi.
1950โlerden sonra Almanya, 1980โlerden sonra da Kore tarafฤฑndan sistemin รงok baลarฤฑlฤฑ bir ลekilde uygulandฤฑฤฤฑnฤฑ kaydeden Zeybekci, ลu bilgileri verdi:
“Belirlenen sektรถrlerde her yatฤฑrฤฑmcฤฑ iรงin รถzel Bakanlar Kurulu kararฤฑ รงฤฑkarฤฑlarak uygulanacak bir teลvik sistemidir bu. ลartlarฤฑ her yatฤฑrฤฑmcฤฑ iรงin ayrฤฑ ayrฤฑ konuลulacak bir yatฤฑrฤฑm teลvik sistemidir. Bu anlamda, ilk aลamada belki enerji sektรถrlerinde, enerji teknolojilerinde, tarฤฑm, saฤlฤฑk, savunma teknolojilerinde, petrokimya teknolojileri gibi belirli alanlarda, belirli standartlara sahip olan, en azฤฑndan kanunda tanฤฑmlanmฤฑล standartlara sahip olup da geri kalanฤฑ hรผkรผmet eliyle detaylandฤฑrฤฑlacak olan geniล bir etki bu. Bununla ilgili Bakanlar Kurulu kararฤฑ da รงฤฑktฤฑ. Ve ลu an itibarฤฑyla uygulanabilir hale geldi. Bu รงฤฑkmadan รถnce de bizim elimizde bazฤฑ potansiyeller vardฤฑ. Yaklaลฤฑk 2 milyar dolar civarฤฑnda bir yatฤฑrฤฑmฤฑ hemen baลlatabileceฤiz ama arkasฤฑ รงok daha gรผรงlรผ bir ลekilde bekliyor, gelecek o da.”
Bakan Zeybekci, tarฤฑma iliลkin teลvikler konusundaki soruya ise “Bu bรถlgede, Ege coฤrafyasฤฑnda pamuk ve รผzรผm รงok รถnemli รผrรผnler. Pamukta 2002 yฤฑlฤฑnda 3,5 kuruล olan kilo baลฤฑna destek ลu anda 75 kuruล. Aradaki farkฤฑ siz hesaplayฤฑn. Yeterli mi? ฤฐmkanlar bu kadar, daha fazla olduฤu zaman daha fazla vermek istiyoruz. Buradan รถnemli bir aรงฤฑklamayฤฑ da dile getirelim. รzรผme, narenciyeye destek, ihracat ลartฤฑyla devam edecek. Ton baลฤฑna 120 lira olarak devam edecek.” diye konuลtu.
Dolardaki artฤฑล
Zeybekci, “dolardaki artฤฑลฤฑn, birilerinin bilerek almasฤฑndan kaynaklanฤฑp kaynaklanmadฤฑฤฤฑ” sorusunu ise ลรถyle yanฤฑtladฤฑ:
“Bilerek alma noktasฤฑnฤฑ daha henรผz gรถrmรผyorum. Tรผrkiye o noktaya gelmedi, yani tam anlamฤฑyla dรผลmanca saldฤฑrฤฑ ลekline gelmedik ama diฤer taraftan ลu var tabii ki bilerek, kasten yaratฤฑlan spekรผlatif ortamdan dolayฤฑ TLโnin dengesinin sarsฤฑlmasฤฑ, TLโnin deฤeriyle ilgili bir hareketlenmeyi yapabilmek de mรผmkรผn. ลu anda gรถrdรผฤรผmรผz bu.”
Bakan Zeybekci, hรผkรผmet olarak, Merkez Bankasฤฑnฤฑn bu oynaklฤฑฤa ya da spekรผlatif hareketlere, dรถviz satarak ya da alarak mรผdahale etmesini “eski bir yรถntem” olarak gรถrdรผklerini belirterek, “Bunu biz pek uygun gรถrmรผyoruz. Orada ลunu sรถylรผyoruz; dokunmamak lazฤฑm, mรผdahale etmemek lazฤฑm, piyasa kendi dengesini bulacaktฤฑr ama piyasanฤฑn kendi dengesini bulurken bizim uygulayabileceฤimiz bazฤฑ yardฤฑmcฤฑ estrรผmanlar olur mu, olur. Bunlarฤฑ da ลu anda yapฤฑyoruz zaten, hรผkรผmet olarak yapmaya da devam edeceฤiz ama ลunu sรถyleyelim, dรถviz artฤฑลฤฑyla ilgili ekonomide kalฤฑcฤฑ bir hasar meydana gelmez.” deฤerlendirmesinde bulundu.
Vadesi gelmiล mรผkellefiyetler yerine getirilirken, dรถvizin teminiyle ilgili fiyat farklฤฑlฤฑฤฤฑndan zararlarฤฑn oluลabileceฤine dikkati รงeken Zeybekci, “Ama kalฤฑcฤฑ olarak tรผm paramฤฑzฤฑn, tรผm dฤฑล borรงlarฤฑmฤฑzฤฑn yeni kurla deฤerlendirilerek ลu kadar zarar oluลtu demek de haksฤฑzlฤฑk olur, yanlฤฑล olur, art niyetli olur. Bu dรถnemde dรถvizle ilgili piyasanฤฑn kendi dengesini bulacaฤฤฑna kesinlikle inanฤฑyorum, dengesini kuracaktฤฑr da zaten.” dedi.
Zeybekci, Tรผrk lirasฤฑnฤฑn dolar karลฤฑsฤฑnda eurodan, Japon yeninden ฤฐsviรงre frankฤฑndan, ฤฐngiliz sterlininden daha fazla deฤer kaybettiฤini hatฤฑrlatarak, “Onlara bakacak olursak 1,5-2 senede gelinen noktada, 1,45โlerden 1,05’lere geldik. Yaklaลฤฑk olarak yรผzde 35 civarฤฑnda deฤer kaybettik. Tรผrk lirasฤฑ biraz daha fazla deฤer kaybetti. Bunu da geรงici olarak gรถrรผyorum, bu bรถlรผmรผnรผ spekรผlatif olarak gรถrรผyorum. ฤฐnลallah o da รถnรผmรผzdeki gรผnlerde daha reel bir seviyeye oturacak.” ลeklinde konuลtu.
