CHP Genel Baลkanฤฑ Kemal Kฤฑlฤฑรงdaroฤlu, kendisine “Yurtta Sulh Konseyi” adฤฑnฤฑ veren cuntacฤฑlarฤฑn 15 Temmuz’daki darbe giriลiminin ardฤฑndan partisinin รงaฤrฤฑsฤฑyla Taksim Meydanฤฑ’nda dรผzenlenen “Cumhuriyet ve Demokrasi” mitinginde konuลuyor. 10 maddelik Taksim Manifestosu hazฤฑrlayan CHP lideri, mitinge katฤฑlanlara manifestoyu okudu. Basฤฑn รถzgรผrlรผฤรผ, Ergenekon – Balyoz davalarฤฑnda maฤdur edilenlere itibarlarฤฑnฤฑn iade edilmesi, erleri linรง edenlerin de yargฤฑlanmasฤฑ konularฤฑnda รงaฤrฤฑ yapan Kฤฑlฤฑรงdaroฤlu, “Ne darbe, ne dikta, yaลasฤฑn รถzgรผrlรผkรงรผ demokrasi” ifadeleriyle sรถzlerini noktaladฤฑ.
Kฤฑlฤฑรงdaroฤlu’nun yรผzbinlerce kiลinin katฤฑldฤฑฤฤฑ mitingteki sรถzleri ลรถyle:
“Bugรผn Taksim’deyiz, birlikteyiz. Bizim iรงin hepimizin tarih yazdฤฑฤฤฑ gรผndรผr, bugรผn. Biz Taksim’e niรงin geldik? Taksim’de ne yapacaฤฤฑz? Hedefimiz ne? Bรผtรผn bunlara yanฤฑt vermek iรงin bir Taksim Manifestosu hazฤฑrladฤฑm. ลimdi bunu sizlere okuyacaฤฤฑm.
1- 15 Temmuz darbe giriลmi parlamenter demokrasimize karลฤฑ yapฤฑlmฤฑลtฤฑr. TBMM bombalanmฤฑล ama bombalar altฤฑnda parlamento darbeyi pรผskรผrtmรผลtรผr. Bu giriลimin sorumlularฤฑnฤฑ kฤฑnฤฑyor ve lanetliyoruz.
2- Bรผtรผn siyasal partiler darbe giriลimine karลฤฑ รงฤฑkmฤฑล, demokrasi konusunda Tรผrkiye’de tartฤฑลmasฤฑz bir ortak payda oluลmuลtur.
3- Her tรผrlรผ darbeye karลฤฑ รงฤฑkmak tรผm demokratlarฤฑn demokrasiden yana olanlarฤฑn bu รผlkeye namus borcudur. Hep birlikte ve her zaman ne darbe, ne dikta, yaลasฤฑn tam demokrasi demeliyiz.
4- Darbe giriลimi, halkฤฑn direnme hakkฤฑnฤฑ kullanmasฤฑyla ayrฤฑ bir anlam kazanmฤฑลtฤฑr.
5- Demokrasimizin teminatฤฑ olan demokratik, laik ve sosyal hukuk devleti ilkesinin ne kadar yaลamsal olduฤu bir kez daha kanฤฑtlanmฤฑลtฤฑr.
6- Bu darbe giriลimi anayasada, yasama, yรผrรผtme ve yargฤฑ olarak yer alan gรผรงler ayrฤฑlฤฑฤฤฑ ilkesinin, demokrasideki denetleme iลlevinin gรผvencesi olduฤunu ortaya koymuลtur.
7- Balyoz, ergenekon gibi davalarda maฤdur edilen insanlarฤฑn itibarlarฤฑnฤฑn iadesi bรผtรผn siyasal partilerin gรผndeminde olmak zorundadฤฑr.
8- Giriลim, devlet yรถnetiminin liyakata dayanmasฤฑ gerektiฤini ortaya koymuลtur. Devletin yapฤฑlanmasฤฑnda, bilgi, birikim ve deneyim gibi ilkeler esas alฤฑnmalฤฑdฤฑr. Devleti ele geรงirme anlayฤฑลฤฑnฤฑ tarihe gรถmmeliyiz.
9- ฤฐnancฤฑ, kimliฤi, yaลam tarzฤฑ ne olursa olsun, bu รผlkenin gรผzel insanlarฤฑ, bu รผlkenin meydanlarฤฑnda รถzgรผrce gezebilmelidir. 15 Temmuz darbe giriลimi, 3. sฤฑnฤฑf demokrasinin ortaya รงฤฑkardฤฑฤฤฑ bir tablodur. Bu รผlkenin insanlarฤฑ รถzgรผrlรผkรงรผ demokrasiye layฤฑktฤฑr. Tรผrkiye darbe hukukundan arฤฑnmalฤฑdฤฑr.
10- Devlet kinle, รถfkeyle, รถn yargฤฑya yรถnetilmez. Giriลimde bulunanlar, hukukun รผstรผnlรผฤรผ ilkesine baฤlฤฑ kalฤฑnarak yargฤฑlanmalฤฑdฤฑr. ฤฐลkence, kรถtรผ muamele, tehdit, devleti darbecilerle aynฤฑ duruma dรผลรผrรผr. Buna izin verilmemelidir.
“10 maddeli Taksim Manifestosu olarak, oylarฤฑnฤฑza sunuyorum. Kabul edenler ellerini kaldฤฑrsฤฑnlar. Elini kaldฤฑran gรผzel vatandaลlarฤฑm.
“Cumhuriyete ve demokrasiye gรถnรผl veren vatandaลlarฤฑm, 24 Temmuz รถnemli bir gรผndeyiz. Tarih yazan bir kentteyiz. Tarihi bir meyldandayฤฑz. Taksim Meydanฤฑ’ndayฤฑz. Taksim Meyldanฤฑ bizim demokrasi tarihinde yer alan รถnemli bir alandฤฑr. Ecevit’e suikast dรผzenleneceฤi sรถylendiฤinde, Ecevit ‘Yarฤฑn tek baลฤฑma Taksim’deyim’ dedi ve arkasฤฑnda yรผzbinler vardฤฑ.
“1 Mayฤฑs 1977, kanlฤฑ 1 Mayฤฑs olarak tarihe geรงen bir gรผn. รok sayฤฑda vatandaลฤฑmฤฑz hayatฤฑnฤฑ verdi. Kanlฤฑ 1 Mayฤฑs olarak bizim tarihimizde yer alan ve henรผz aydฤฑnlฤฑฤa kavuลmamฤฑล olan bu olay, yine bu meydanda meydana geldi.
“Ulu รงฤฑnarlarฤฑyla bize gรผlรผmseyen meydan. Aฤaรงlarฤฑn kesilmemesi iรงin genรงlerin doฤaya sahip รงฤฑktฤฑฤฤฑ bir meydan. Bu meydanda Gezi olaylarฤฑ yaลahndฤฑ ve o olaylarda, ellerinde karanfiller ve kitaplarla, bu รผlkenin genรงleri, umudumuz bu รผlkenin umudu hep beraber ayaฤa kalktฤฑ.
“รlkemizi seviyoruz, insanlarฤฑmฤฑzฤฑ seviyoruz. Onlarla beraber bir arada kardeลรงe yaลamak istiyoruz. Ayrฤฑlฤฑk gayrฤฑlฤฑฤฤฑn olmadฤฑฤฤฑ Tรผrkiye’yi inลa edeceฤiz. Bugรผn Lozan Anlaลmasฤฑ’nฤฑn kabul edildiฤi bir gรผn. Tรผrkiye Cumhuriyeti’nin, Tรผrkiye Cumhuriyeti’ne ait olduฤunu egemen devletlere kabul ettirdiฤimiz bir gรผn. รzgรผrlรผฤรผmรผzรผn ve baฤฤฑmsฤฑzlฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑn tapu senedi olan Lozan’ฤฑ hayata geรงiren Mustafa Kemal ve arkadaลlarฤฑna teลekkรผr ediyoruz.
“Birlik ve beraberlik iรงinde Tรผrkiye’yi รงaฤdaล uygarlฤฑฤa kavuลturacaฤฤฑz”
“Cumhuriyeti, emekle kurduk. Alฤฑnteriyle kurduk, gรถzyaลฤฑyla kurduk, binlerce ลehidimizin kanฤฑ var Cumhuriyet’te. Silah yoktu, kurลun yoktu, para yoktu, o gรผnรผn cumhuriyetinde. Ama bir ลey vardฤฑ, birlik ve beraberlik vardฤฑ. Birlik ve beraberlik iรงinde Tรผrkiye’yi รงaฤdaล uygarlฤฑฤa kavuลturacaฤฤฑz. Yedi dรผveli Lozan’da geldikleri gibi gรถnderdik.
“Babalarฤฑmฤฑz ve dedelerimiz bize Cumhuriyet’i kurdular ama o cumhuriyeti รถzgรผrlรผkรงรผ bir demokrasiyle taรงlandฤฑrmak bizim gรถrevimizdir, onlarฤฑn vasiyetidir. Kimliฤi, inancฤฑ, yaลam tarzฤฑ ne olursa olsun, her vatandaลฤฑmฤฑz รถzgรผrlรผkรงรผ demokrasiyi getirmekle yรผkรผmlรผdรผr ve namus borcumuzdur.
“15 Temmuz darbe giriลiminin yenilgiye uฤramasฤฑnฤฑn ana unsurlarฤฑndan birisi kesinlikle medya รถzgรผrlรผฤรผdรผr”
“Tรผrkiye’yi รถzgรผrlรผkรงรผ demokrasiyle yan yana getireceฤiz dedi. Bu hepimizin namus borcudur. Bugรผn 24 Temmuz, sadece Lozan mฤฑ, hayฤฑr. Bugรผn basฤฑn bayramฤฑ, medyanฤฑn bayramฤฑ. 108 yฤฑl รถnce medyaya vurulan zincirleri kฤฑrdฤฑk. Dรถnemin devlet adamฤฑ Ali Paลa diyor ki, “Basฤฑn รถzgรผrlรผฤรผ ancak hatalarฤฑnฤฑ dรผzeltmek istemeyen hรผkรผmetler iรงin tehdittir. Basฤฑn รถzgรผrlรผฤรผ bir nimettir” diyor. Basฤฑn รถzgรผrlรผฤรผnรผ hep beraber koruyacaฤฤฑz. Medya รถzgรผrlรผฤรผnรผ saฤlamak, hepimizin ortak gรถrevidir. 15 Temmuz darbe giriลiminin yenilgiye uฤramasฤฑnฤฑn ana unsurlarฤฑndan birisi kesinlikle medya รถzgรผrlรผฤรผdรผr.
“Medya รถzgรผrlรผฤรผ bizim tarihimizde var, bizim geleneฤimizde var. Medya รถzgรผrlรผฤรผ baฤlamฤฑnda, geleneฤimizi yozlaลtฤฑrmamalฤฑyฤฑz. Dรผn medya รถzgรผrlรผฤรผne karลฤฑ รงฤฑkanlar, umarฤฑm bugรผn hatalarฤฑnฤฑ anlarlar. Basฤฑnฤฑ รถzgรผr olmayan bir toplumun kendisi de รถzgรผr deฤildir. Doฤru haber alamayan bir toplumun รถzgรผrlรผฤรผ yok demektir.
“Biz รถzgรผrlรผk, demokrasi, cumhuriyet iรงin hep birlikte yaลamak iรงin bรผyรผk bedeller รถdemiล bir milletiz. Her hak yรผzlerce binlerce insanฤฑn ylaptฤฑฤฤฑ mรผcadeleler sonucunda kazanฤฑlmฤฑล bir haktฤฑr. Tรผrkiye’nin aydฤฑnlarฤฑ bugรผn sahip olduฤumuz haklar iรงin zindanlarda bedel รถdediler. Aynฤฑ bedeli artฤฑk รถdememeliyiz. Cumhuriyete ve demokrasiye sahip รงฤฑkmalฤฑyฤฑz.
“Tรผrkiye Cumhuriyeti’nin darbeler tarihine baktฤฑฤฤฑmฤฑzda, en aฤฤฑr bedeli Cumhuriyet Halk Partisi รถdemiลtir”
“15 Temmuz akลamฤฑnda darbeye karลฤฑ direnmek, darbeyi dฤฑลlamak Tรผrkiye7den, 21. yรผsylฤฑlฤฑn Tรผrkiye’sine darbe yakฤฑลmฤฑyor dedirtmek hepimizin ortak gรถrevi oldu. Darbeye karลฤฑ รงฤฑkan bรผtรผn siyasal partilerin genel baลkanlarฤฑ, onlara destek olan bรผtรผn vatandaลlarฤฑmฤฑ yรผrekten kutluyorum ve ลรผkranlarฤฑmฤฑ sunuyorum. Darbe รผzerinde neden bu kadar duruyoruz? Tรผrkiye Cumhuriyeti’nin darbeler tarihine baktฤฑฤฤฑmฤฑzda, en aฤฤฑr bedeli Cumhuriyet Halk Partisi รถdemiลtir. Demokrasinin kฤฑymetini de darbecilerin ne mal olduฤunu da en iyi bilen partiyiz.
“Bu darbe 15 Temmuz darbesi, Tรผrkiye’nin demokratik, laik sosyal hukuk devletin karลฤฑ yapฤฑlmฤฑล bir darbedir. O bombalar, o kurลunlar yaฤarken, TBMM’de gรถrev yapan tรผm milletvekili arkadaลlarฤฑm darbeye karลฤฑ direnmiล ve dik durmuลtur.
“Demokrasi aynฤฑ zamanda laikliktir, demokrasi din ve vicdan รถzgรผrlรผฤรผ demektir”
“Demokrasi nedir? Demokrasi seรงimden seรงime gidip sandฤฑkta oy kullanmak mฤฑdฤฑr? Demokrasi baki bir ลeydir. Demokrasi bir kรผltรผrdรผr, demokrasi insan demektir. ฤฐnsana saygฤฑ demektir. Demokrasi aynฤฑ zamanda laikliktir, demokrasi din ve vicdan รถzgรผrlรผฤรผ demektir. Hiรง kimsenin inancฤฑna mรผdahale etmemek demektir.
“Demokrasi aynฤฑ zamanda sosyal devlet demektir. Sosyal devlet, vatandaลฤฑna gelecek korkusu yaลatmamak demektir. Darbeciler kendilerini dรผลรผnรผrler. Demokrasi aynฤฑ zamanda halkฤฑn iradesine saygฤฑ gรถstermek demektir. Egemenlik kayฤฑtsฤฑz ลartฤฑmฤฑz milletindir diyor Gazi Mustafa Kemal. Bu coฤrafyada darbecilere izin vermememiz gerekiyor.
“Hiรงbir vesayeti kabul etmeyeceฤiz”
“Demokrasi, demokrasi รผzerindeki her tรผrlรผ vesayete karลฤฑ olmak demektir. Hiรงbir vesayeti kabul etmeyeceฤiz. Demokrasi aynฤฑ zamanda hukukun รผstรผnlรผฤรผ demektir. Darbeciler hukuk รผstรผnlรผฤรผne inanmazlar. Onlar gรผรงlรผlerin รถzgรผrlรผฤรผnรผ inanฤฑrlar. Her darbeden sonra darbeciler kendi hukuklarฤฑnฤฑ oluลturmuลlar. O nedenle manifestoda dedik di, hukukun รผstรผnlรผฤรผ olmalฤฑ dedik.
“Darbe sonrasฤฑnda emre uyan er ve erbaลlarฤฑn linรง edilmesini asla ve asla kabul etmiyoruz, linรง edenlerin yargฤฑlanmasฤฑnฤฑ istiyoruz. Komutanฤฑn verdiฤi emre bรผtรผn erler uyarlar. Her asker bizim baลฤฑmฤฑzฤฑn tacฤฑdฤฑr. รnรผmรผzdeki sรผreรงte darbeciler yargฤฑlanฤฑrken, erleri linรง edenlerin de yargฤฑlanmasฤฑnฤฑ istiyoruz. Bunlarฤฑn takipรงisi olacaฤฤฑz.
“Darbeciler ve dikta heveslileri medya รถzgรผrlรผฤรผne karลฤฑdฤฑrlar”
“Darbeciler ve dikta heveslileri medya รถzgรผrlรผฤรผne karลฤฑdฤฑrlar. รรผnkรผ ister ki, sadece kendi sรถyledikleri yayฤฑnlansฤฑn. รok gรถrรผลlรผ bir dรผnyadan darbeciler hoลlanmazlar. Demokrasi aynฤฑ zamanda, baฤฤฑmsฤฑz ve tarafsฤฑz yargฤฑ demektir. Adalet demektir.
“Darbeciler, adaleti hiรงbir zaman savunmadฤฑlar. Darbeciler baฤฤฑmsฤฑz mahkemeleri asla savunmadฤฑlar, kendi mahkemelerini kurdular. Yargฤฑyฤฑ vatandaลฤฑn ensesinde bir sopa olarak kullandฤฑlar. Darbeye de darbecilere de diktaya da karลฤฑyฤฑz.
“Gelin 4. gรผรง olarak medyayฤฑ da anayasamฤฑza aรงฤฑkรงa yazalฤฑm”
“Demokrasi aynฤฑ zamanda gรผรงler ayrฤฑlฤฑฤฤฑ demektir, yasama yรผrรผtme yargฤฑ. รaฤdaล demokrasilerde 4. gรผรง medyadฤฑr, buradan artฤฑk ve net รงaฤrฤฑ yapฤฑyorum. Eฤer demokrasi tarihini yazacak olanlar, Taksim Meydanฤฑ’ndan ลu รงaฤrฤฑyฤฑ yapฤฑyorum. Gelin 4. gรผรง olarak medyayฤฑ da anayasamฤฑza aรงฤฑkรงa yazalฤฑm.
“Biz polis devletine, baskฤฑcฤฑ bir devlete karลฤฑyฤฑz”
“Demokrasi kurallar rejimidir bir hukuk devletidir. Darbecilerde hukuk devleti kavramฤฑ yoktur. Tek istekleri polis devleti kurmak isterler. Biz polis devletine, baskฤฑcฤฑ bir devlete karลฤฑyฤฑz. Ne darbe ne dikta yaลasฤฑn รถzgรผrlรผkรงรผ demokrasi diyoruz.
“Demokrasi insan haklarฤฑ demektir. Darbecilerde insan hakkฤฑ kavramฤฑ yoktur. Darbecilerin kitabฤฑnda iลkence vardฤฑr. Her darbeden sonra biinlerce insanฤฑn iลkencelerden geรงirildiฤini biliyoruz.
“Demokrasi dรผลรผnce รถzgรผrlรผฤรผ demektir. Darbe hukukunda darbe rejiminde dikta yรถnetimlerinde dรผลรผnce รถzgรผrlรผฤรผ kavramฤฑ yoktur. Her kesin dรผลรผncesini รถzgรผrce aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ, meydanlarฤฑnda herkesin รถzgรผrce geรงtiฤi bir Tรผrkiye’den yanayฤฑz.
“Demokrasi aynฤฑ zamanda yurtta barฤฑล, dรผnyada barฤฑล demektir. Bรผtรผn dรผnyada barฤฑล olmalฤฑ ve egemen olmalฤฑ. Darbecilerin barฤฑลla alakalarฤฑ yoktur. Baฤฤฑmsฤฑz yargฤฑsฤฑ olmayan bir dรผzende barฤฑล olmaz.
“Umarฤฑm ve dilerim, geรงmiลteki hatalardan Tรผrk siyaseti gerekli dersi รงฤฑkartฤฑr”
“Demokrasi aynฤฑ zamanda devlet yรถnetiminde liyakat demektir. Devlet yรถnetimini ele geรงirmek darbecilerin iลidir. Umarฤฑm ve dilerim, geรงmiลteki hatalardan Tรผrk siyaseti gerekli dersi รงฤฑkartฤฑr. Bir kiลi sฤฑnava girer ve birinci olursa, onun kimliฤine, yaลam tarzฤฑna, onun inancฤฑna bakarak, senin devlette iลin yok demek, demokrasiye ihanettir.
“Demokrasilerin bir รถzelliฤi daha var, demokrasilerde toplanma ve gรถsteri yapma รถzgรผrlรผฤรผ vardฤฑr. Taksim Meydanฤฑ kapatฤฑldฤฑ. tรผrkiye’nin hiรงbir meydanฤฑ kapatฤฑlmamalฤฑ. Meydanlar halkฤฑn enerjisini boลaltabileceฤi alanlar olmalฤฑ. ลarkฤฑlar tรผrkรผler sรถylemeliyiz. Meydanlarda, kadฤฑnฤฑ kฤฑzฤฑ yaลlฤฑsฤฑ genci hep birlikte olmalฤฑyฤฑz. Demokrasinin รถzelliฤidir bu. รผrkiye’ye Mustafa Kemal’in Tรผrkiyesi’ne yakฤฑลan budur.
“Silivri zindanlarฤฑnda hayatฤฑ mahvedilen o insanlarฤฑn itibarฤฑnฤฑ iade edelim”
“Demokrasi aynฤฑ zamanda haklฤฑyฤฑ savunmak demektir. Demokrasi yapฤฑlan yanlฤฑลlฤฑklarฤฑ dรผzeltmek demektir. Balyoz davasฤฑ, Ergenekon Davasฤฑ, casusluk davasฤฑ, ek รงok subay ve asker gereksiz yere hapse tฤฑkฤฑldฤฑ. Silivri zindanlarฤฑnda ylaลadฤฑlar hayatlarฤฑnฤฑn bir kฤฑsmฤฑnฤฑ. Onlara yapฤฑlan haksฤฑzlฤฑฤฤฑ hepimiz biliyoruz. ฤฐadei itibar yapmak zorundadฤฑrlar. Bir hakฤฑzlฤฑฤฤฑ dรผzรงeltmek zorundadฤฑrlar. Dreyfuss davasฤฑ, 1894’den sรถz ediyorum. Dreyffs adlฤฑ bir asker hatalฤฑ bir kararla cezaevine atฤฑldฤฑ. 1906 yฤฑlฤฑnda dava yeniden aรงฤฑldฤฑ, aydฤฑnlarฤฑn isteฤi รผzerine. Dreลyfus beraat etti ve รผstรผn hizmet madalyasฤฑ verildi.
“รzellikle hรผkรผmete sesleniyorum, gelin Silivri zindanlarฤฑnda hayatฤฑ mahvedilen o insanlarฤฑn itibarฤฑnฤฑ iade edelim.
15 Temmuz darbesi uzlaลma kรผltรผrรผnรผ hayata geรงirir. Darbecilerin zihin dรผnyasฤฑnda dayatma kรผltรผrรผ vardฤฑr.
Nazฤฑm ลiiri…
“Nazฤฑm Hikmet’in, Kurtuluล Savaลฤฑ destanฤฑ var, o destandan bir bรถlรผmรผ okuyarak sรถzlerime son veriyorum;
“Dรถrtnala gelip Uzak Asya’dan Akdeniz’e bir kฤฑsrak baลฤฑ gibi uzanan bu memleket, bizim. Bilekler kan iรงinde, diลler kenetli, ayaklar รงฤฑplak ve ipek bir halฤฑya benziyen toprak, bu cehennem, bu cennet bizim. Kapansฤฑn el kapฤฑlarฤฑ, bir daha aรงฤฑlmasฤฑn, yok edin insanฤฑn insana kulluฤunu, bu dรขvet bizim…. Yaลamak bir aฤaรง gibi tek ve hรผr ve bir orman gibi kardeลรงesine, bu hasret bizim…”
“Ne darbe ne dikta…”
“ฤฐstanbul Taksim’den Hakkari, Edirne, Muล, ฤฐzmir, Yozgat, Balฤฑkesir, Antalya, Karadeniz’e, Zonguldak’a, Trabzon’a selam olsun. Demokrasi iรงin selam olsun. รzgรผrlรผk iรงin selam olsun. Biz Taksim’de olanlar, bรผtรผn Tรผrkiye’ye, gรถnlรผmรผzรผ aรงฤฑyoruz. Ne darbe, ne dikta, yaลasฤฑn รถzgรผrlรผkรงรผ demokrasi.
