Brezilya’nฤฑn Rio de Janeiro kentinde 5-21 Aฤustos tarihlerinde dรผzenlenecek 2016 Yaz Olimpiyat Oyunlarฤฑ’nฤฑn toplam maliyetinin, yaklaลฤฑk 12 milyar dolar (39 milyar Brezilya reali) olacaฤฤฑtahmin ediliyor.
Bu yฤฑl 31’incisi dรผzenlenecek ve Gรผney Amerika’nฤฑn ilk defa ev sahipliฤi yapacaฤฤฑ Olimpiyat Oyunlarฤฑ’nda, 206 รผlkeden yaklaลฤฑk 10 bin 500 sporcu 28 dalda mรผcadele edecek.
Uluslararasฤฑ kredi derecelendirme kuruluลu Moody’s’in 16 Mayฤฑs’ta yayฤฑmladฤฑฤฤฑ rapora gรถre, maliyeti 12 milyar dolarฤฑ bulacak Rio Olimpiyat Oyunlarฤฑ iรงin 7,7 milyar dolar ulaลฤฑm, inลaat, enerji, sanitasyon gibi altyapฤฑya harcandฤฑ. Yeni spor tesislerine 1,8 milyar dolar, idari, ticari, reklam, konaklama, pazarlama gibi hizmetlere 2,5 milyar dolar yatฤฑrฤฑm yapฤฑldฤฑ.
Olimpiyat oyunlarฤฑnฤฑn mali kaynaฤฤฑnฤฑn yรผzde 40’ฤฑnฤฑn yerel sponsorlardan, yรผzde 25’inin Uluslararasฤฑ Olimpiyat Komitesinden (IOC), yรผzde 16’sฤฑnฤฑn bilet satฤฑลlarฤฑndan, yรผzde 12’sinin uluslararasฤฑ sponsorlardan, yรผzde 7’sinin de lisans haklarฤฑ ve diฤer kaynaklardan gelmesi bekleniyor.
Brezilya Federal Kalkฤฑnma Bankasฤฑ (BNDES), Haziran 2014 itibarฤฑyla oyunlar iรงin 3,2 milyar dolarlฤฑk, tasarruf ve borรง verme kamu kuruluลu Caixa da 700 milyon dolarlฤฑk kredi saฤladฤฑ.
500 bin turist bekleniyor
Oyunlarฤฑn resmi sponsorlarฤฑndan olan Visa’nฤฑn uzmanlarฤฑ, olimpiyatlarฤฑ dรผnya genelinden yaklaลฤฑk 500 bin turistin izleyeceฤini รถngรถrรผyor. Bunlarฤฑn yรผzde 45’inin Latin Amerika ve Karayipler’den, yรผzde 30’unun Avrupa’dan, yรผzde 15’inin Kuzey Amerika’dan, yรผzde 5’inin Asya-Pasifik’ten, yรผzde 1’inin Orta Doฤu ve Kuzey Afrika’dan, yรผzde 4’รผnรผn de diฤer รผlkelerden gelmesi bekleniyor.
IOC’ye gรถre, 55 รผlkeden yaklaลฤฑk 85 bin gรผvenlik gรถrevlisinin hizmet vereceฤi oyunlarda, 20 binden fazla basฤฑn mensubu, 50 bin gรถnรผllรผ, 3 bin 200 hakem ile yeni yapฤฑlan otel ve diฤer konaklama tesislerinde 16 bin yeni personel gรถrev alacak.
Olimpiyat oyunlarฤฑ tarihinde ilk defa 10 sporcudan oluลan “Mรผlteciler Takฤฑmฤฑ”, dรผnya genelinde mรผlteci sorununa dikkati รงekebilmek iรงin yarฤฑลacak. Olimpiyatlara golf dalฤฑ 1904’ten sonra geri dรถnerken, oyunlarda ragbi (rugby sevens) ve uรงurtma sรถrfรผ (kiteboarding) yeni spor dallarฤฑ olacak.
IOC’den Rio’ya 200’den fazla doping gรถrevlisi gรถnderilecek, bu gรถrevliler oyunlarda yaklaลฤฑk 4 bin 500 idrar ve bin kan testi yapacak.
Rio Organizasyon Komitesi uzmanlarฤฑ, oyunlarda yaklaลฤฑk 6 milyon biletin satฤฑlacaฤฤฑnฤฑ tahmin ediyor. Biletlerin ortalama รผcreti 36 dolarฤฑ bulacak, yรผzde 55’i 30 dolardan az olacak. 2 milyondan fazla bilet de 20 dolarฤฑn altฤฑnda fiyatla satฤฑlacak.
Oyunlarฤฑn aรงฤฑlฤฑล ve kapanฤฑล seremonisi 78 bin 800 kiลi kapasiteli Maracana Stadyumu’nda yapฤฑlacak. Oyunlar kapsamฤฑnda 34 spor tesisinde mรผcadele edilecek.
รte yandan, olimpiyat oyunlarฤฑ iรงin Rio ลehrinin enerji altyapฤฑsฤฑnda da yenilikler yapฤฑldฤฑ. Kentin enerji daฤฤฑtฤฑm ลirketi Light Servicos de Eletricidade 400 milyon dolar yatฤฑrฤฑm yaparken, ABD’li kimya ลirketi Dow dรผลรผk karbon teknoloji odaklฤฑ projeleriyle oyunlara katkฤฑ saฤlayacak. General Electric de Rio’daki umumi park ve halka aรงฤฑk yerleri aydฤฑnlatacak ve enerji verimliliฤine dikkati รงekecek.
Ekonomiye katkฤฑsฤฑ tartฤฑลmalฤฑ
Olimpiyat oyunlarฤฑ, รผlkenin turizmine ve dรผnya รงapฤฑnda tanฤฑtฤฑmฤฑna her ne kadar katkฤฑda bulunsa da yรผksek maliyetleri nedeniyle ev sahibi รผlkenin ekonomisine olumlu etkisi hala tartฤฑลฤฑlฤฑyor.
Moody’s’in 16 Mayฤฑs tarihli raporunda, oyunlarฤฑn Brezilya ekonomisine faydalฤฑ olmayacaฤฤฑ uyarฤฑsฤฑnda bulunulmuล ve รผlkenin “sorunlu” ekonomisini canlandฤฑrmayacaฤฤฑ vurgulanmฤฑลtฤฑ.
Organizasyonun, Rio de Janeiro eyaletinde yaลayan ve Brezilya nรผfusunun yรผzde 8’ini oluลturan yaklaลฤฑk 16 milyon insana, altyapฤฑ hizmetleri dฤฑลฤฑnda katkฤฑsฤฑnฤฑn uzun sรผremeyeceฤi belirtilen raporda, รผlke ekonomisindeki yavaลlama, artan iลsizlik oranฤฑ ve yรผksek enflasyonun Brezilya genelinde tรผketim harcamalarฤฑnda dรผลรผลe yol aรงtฤฑฤฤฑ, bu nedenle de yerel halkฤฑn olimpiyat oyunlarฤฑna katฤฑlฤฑmฤฑnฤฑn dรผลรผk olacaฤฤฑ kaydedildi.
Raporda, oyunlar iรงin yapฤฑlan yatฤฑrฤฑmlarฤฑn Rio ลehrinin toplu taลฤฑma ve kentsel mobilite gibi altyapฤฑ dรผzenlemelerine uzun dรถnemde katkฤฑ saฤlayacaฤฤฑ, geรงen yฤฑl yรผzde 3,8 daralan Brezilya ekonomisinin bu yฤฑl da yรผzde 3,7 kรผรงรผleceฤi รถngรถrรผldรผ.
ฤฐngiltere’nin baลkenti Londra’da dรผzenlenen 2012 Yaz Olimpiyat Oyunlarฤฑ’nฤฑn maliyeti 15 milyar dolarฤฑ bulurken รผlkenin resmi aรงฤฑklamaya gรถre oyunlardan elde edilen toplam gelir 4 milyar dolarla sฤฑnฤฑrlฤฑ kalmฤฑลtฤฑ.
ฤฐngiltere Ticaret ve Yatฤฑrฤฑm Departmanฤฑ’nฤฑn bir araลtฤฑrmasฤฑna gรถre ise oyunlar sฤฑrasฤฑnda ve sonrasฤฑnda yapฤฑlan ticaret ve yatฤฑrฤฑm anlaลmalarฤฑnฤฑn ฤฐngiliz ekonomine katkฤฑsฤฑ yaklaลฤฑk 17 milyar dolar olarak hesaplanmฤฑลtฤฑ.
