Kฤฑzฤฑldeniz‘de yaลanan รงatฤฑลmalar, sadece lojistik sektรถrรผnรผ deฤil, internet baฤlantฤฑlarฤฑnฤฑ da tehdit ediyor. Wall Street Journal’ฤฑn (WSJ) haberine gรถre, Avrupa ile Doฤu Asya arasฤฑndaki internet trafiฤinin รงoฤu, Kฤฑzฤฑldeniz’in gรผney ucundaki dar boฤaza uzanan deniz altฤฑ kablolarฤฑndan geรงiyor. Bu dar nokta, yoฤun gemi trafiฤi nedeniyle telekomรผnikasyon altyapฤฑsฤฑ iรงin uzun sรผredir risk oluลturuyor ve bu da kazara รงapanฤฑn bir kabloya รงarparak dรผลmesi olasฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ artฤฑrฤฑyor.ย
ฤฐran destekli Husiler, bir sรผredir dรผnyanฤฑn en iลlek nakliye yollarฤฑndan biri olan Kฤฑzฤฑldeniz’deki gemilere saldฤฑrฤฑlar dรผzenleniyor. Bu da bรถlgedeki internet trafiฤini daha da tehlikeli hale getiriyor.
Bu konuda en son uyarฤฑ iลareti, 24 ลubat’ta, bรถlgeden geรงen รผรง denizaltฤฑ internet kablosunun bazฤฑ pazarlarda aniden hizmet dฤฑลฤฑ kalmasฤฑyla geldi. Aฤ araลtฤฑrma firmasฤฑ Kentik’in internet analizi direktรถrรผ Doug Madory, kesintilerin herhangi bir รผlkenin baฤlantฤฑsฤฑnฤฑ tamamen durdurmaya yetmediฤini, ancak Hindistan, Pakistan ve Doฤu Afrika’nฤฑn bazฤฑ bรถlgelerinde web hizmetlerinin anฤฑnda kรถtรผleลtiฤini sรถyledi.
Kablolarฤฑ riskten uzak tutmak istiyoruz
Kesintilere neyin sebep olduฤu henรผz belli olmadฤฑ. Bazฤฑ telekom uzmanlarฤฑ, 18 ลubat’ta Husi saldฤฑrฤฑsฤฑna maruz kaldฤฑktan sonra mรผrettebatฤฑ tarafฤฑndan terk edilen Rubymar kargo gemisine dikkat รงekti. Arฤฑzalฤฑ gemi, demir attฤฑktan sonra bile bir haftadan fazla bir sรผredir bรถlgede sรผrรผkleniyordu.
Yemen’in Sana’daki Husi destekli telekomรผnikasyon bakanlฤฑฤฤฑ, denizaltฤฑ kablo arฤฑzalarฤฑnฤฑn sorumluluฤunu reddeden bir bildiri yayฤฑnladฤฑ ve hรผkรผmetin “Tรผm denizaltฤฑ telekom kablolarฤฑnฤฑ olasฤฑ risklerden uzak tutmaya istekli olduฤunu” yineledi.ย
Hasar gรถren hatlardan birinin sahibi olan Mauritius merkezli kablo ลirketi Seacom, hattฤฑn onarฤฑlmasฤฑnฤฑn “makul miktarda lojistik koordinasyon” gerektireceฤini sรถyledi. Pazarlama mรผdรผrรผ Claudia Ferro, onarฤฑmlarฤฑn ikinci รงeyreฤin baลlarฤฑnda baลlamasฤฑ gerektiฤini, ancak izinlerden, bรถlgesel huzursuzluklardan ve hava koลullarฤฑndan kaynaklanan zorluklarฤฑn bu zaman รงizelgesini kaydฤฑrabileceฤini sรถyledi.
Ferro, “Ekibimiz รงapa hasarฤฑndan etkilenmiล olabileceฤini dรผลรผnรผyor ancak bu henรผz doฤrulanmadฤฑ” dedi.
Kablolu gemilerin yavaล hฤฑzฤฑ, sรถz konusu sularฤฑn yakฤฑnฤฑna yeni hatlar รงekmeyi tehlikeli ve pahalฤฑ bir iล haline getiriyor. Konuyu bilen kaynaklara gรถre, Yemen yakฤฑnฤฑndaki bazฤฑ kablolu yayฤฑn gemilerini sigorta ettirmenin maliyeti bu yฤฑlฤฑn baลlarฤฑnda gรผnde 150 bin dolara kadar รงฤฑktฤฑ.
10 yฤฑldฤฑr sรผren savaล iลleri karmaลฤฑk hale getiriyor
Yemen’in neredeyse on yฤฑl sรผren iรง savaลฤฑ iลleri daha da karmaลฤฑk hale getiriyor. Husi isyancฤฑlarฤฑ Kฤฑzฤฑldeniz boyunca รผlkenin batฤฑ kฤฑsmฤฑnฤฑn รงoฤunu kontrol ederken, รผlkenin uluslararasฤฑ alanda tanฤฑnan hรผkรผmeti doฤuyu elinde tutuyor. Konuyu bilen diฤer kiลiler, bรถlgede kablo inลa eden ลirketlerin, her iki otoriteye de dรผลmanlฤฑk yaratmamak iรงin รงatฤฑลmanฤฑn her iki tarafฤฑndaki dรผzenleyicilerden lisans istediฤini sรถylรผyor.
ฤฐล yapmanฤฑn artan maliyeti, teknoloji devlerinin interneti geniลletme รงabalarฤฑnฤฑ da tehdit ediyor. Google destekli Blue Raman sistemi ve Facebook’un 2Africa kablosu bรถlgeden geรงiyor ve yapฤฑm aลamasฤฑnda. Telekom ลirketi destekli iki projenin daha Kฤฑzฤฑldeniz boyunca hat inลa etmesi planlanฤฑyor.
Aฤ araลtฤฑrma ลirketi TeleGeography’ye gรถre, internetin kฤฑtalararasฤฑ veri trafiฤinin รงoฤu deniz yoluyla taลฤฑnฤฑyor. Denizaltฤฑ kablolarฤฑnฤฑn yapฤฑmฤฑ karadaki rotalara gรถre daha basit ve daha ucuz olabilir; Ancak su altฤฑna gitmek kendi risklerini de beraberinde getiriyor. Kablo operatรถrleri yฤฑlda yaklaลฤฑk 150 servis hatasฤฑnฤฑn รงoฤunlukla kaza sonucu oluลan hasarlardan kaynaklandฤฑฤฤฑnฤฑ belirtiyor.
