ลike davalarฤฑ nedeniyle son yฤฑllarda uluslararasฤฑ kredibilitesi zarar gรถren Tรผrk futbolu, ลimdi de finansal aรงฤฑdan duvara toslamฤฑล gรถrรผnรผyor.
Toplam borรงlarฤฑ 4.2 milyar liraya ulaลan Sรผper Lig’teki 18 kulรผpten Avrupa’da mรผcadele edecek olanlar finansal fair play kriterlerini karลฤฑlayamamalarฤฑ nedeniyle UEFA’dan ceza alma riskiyle karลฤฑ karลฤฑya bulunurken; Tรผrk futbolunun Avrupa’daki vitrini konumundaki Galatasaray’ฤฑn kupalardan ihraรง riskinin gรผndeme gelmesi sonrasฤฑnda kulรผplerin borรงlarฤฑnฤฑn yeniden yapฤฑlandฤฑrฤฑlmasฤฑ รงalฤฑลmalarฤฑ hฤฑz kazanmฤฑล gรถrรผnรผyor.
Sรผper Lig’de mรผcadele eden 18 kulรผp Genรงlik ve Spor Bakanlฤฑฤฤฑ, Futbol Federasyonu ve Kulรผpler Birliฤi Vakfฤฑ’nฤฑn ortak รงalฤฑลmasฤฑ ile Sรผper Lig A.ล altฤฑnda ลirketleลmeye hazฤฑrlanฤฑrken; Mayฤฑs sonunda yasalaลmasฤฑ beklenen kanunla mevcut borรงlarฤฑ yeniden yapฤฑlandฤฑrฤฑlacak kulรผpler, gelir ve giderlerini kontrol altฤฑnda tutmak iรงin รถnemli bir taahhรผdรผn de altฤฑna girecek.
Spor kulรผplerinin mali yฤฑllarฤฑ Mayฤฑs sonu itibariyle tamamlanฤฑyor. 1 Haziran 2014-31 Mayฤฑs 2015 dรถnemi mali tablolarฤฑna gรถre, borsada iลlem gรถrรผn dรถrt spor kulรผbรผnden Galatasaray’ฤฑn 87.5 milyon lira, Fenerbahรงe’nin 181.2 milyon lira, Beลiktaล’ฤฑn 140.5 milyon lira, Trabzonspor’un da 104 milyon lira zararฤฑ bulunurken; dรถrdรผnรผn de รถzkaynaklarฤฑ ekside.
Mayฤฑs sonu itibariyle Galatasaray’ฤฑn kฤฑsa vadeli yรผkรผmlรผlรผkleri 527 milyon lira, Fenerbahรงe’nin 478 milyon lira, Beลiktaล’ฤฑn 338 milyon lira, Trabzonspor’un ise 220 milyon lira seviyesinde bulunuyor.
Kulรผpler Birliฤi Vakfฤฑ Baลkanฤฑ Gรถksel Gรผmรผลdaฤ’ฤฑn Reuters’a verdiฤi bilgiye gรถre, Sรผper Lig’deki 18 kulรผbรผn 4.2 milyar liralฤฑk toplam borcunun 2.3 milyar lirasฤฑ bankalara.
“รzellikle bazฤฑ kulรผplerin gelirleri รงok bรผyรผk. Ama bir mali disiplinsizlik olduฤunu da gรถrรผyoruz” diyen Gรผmรผลdaฤ, “Bununla ilgili bir yapฤฑlandฤฑrma oluลturup gerek fonlarla, gerek รถzel ve devlet bankalarฤฑnฤฑn yapฤฑlandฤฑrmalarฤฑyla Tรผrk futbolunu ayaฤa kaldฤฑrmak zorundayฤฑz. Hem mali disiplin hem de gelirlerin bรผyรผtรผlmesine yรถnelik รงalฤฑลma iรงindeyiz” dedi.
Genรงlik ve Spor Bakanฤฑ Akif รaฤatay Kฤฑlฤฑรง geรงtiฤimiz gรผnlerde yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, futbol kulรผplerinin mali yapฤฑsฤฑyla ilgili ciddi sorunlar olduฤunu belirtmiล ve bunu dรผzeltmek iรงin yasal altyapฤฑ รงalฤฑลmalarฤฑna baลladฤฑklarฤฑnฤฑ sรถylemiลti.
Ancak Deloitte raporuna gรถre gelirleri bakฤฑmฤฑndan dรผnyanฤฑn en bรผyรผk 21. kulรผbรผ olan Galatasaray’ฤฑn yeni yasayฤฑ bekleyecek kadar vakti gรถrรผnmรผyor.
UEFA’nฤฑn finansal kriterlerini karลฤฑlayamadฤฑฤฤฑ iรงin Avrupa kupalarฤฑndan ihraรง riski bulunan Galatasaray, durumunu dรผzeltmek iรงin hazฤฑrladฤฑฤฤฑ aksiyon planฤฑnฤฑ bir hafta iรงinde aรงฤฑklamaya hazฤฑrlanฤฑyor.
Alacaฤฤฑ tedbirler konusunda UEFA’yฤฑ ikna edememesi halinde ise, Galatasaray Avrupa kupalarฤฑndan 1+1 yฤฑl men, transfer yasaฤฤฑ, gelirlerine el koyma ve para cezasฤฑ gibi yaptฤฑrฤฑmlarla karลฤฑlaลabilecek. UEFA kararฤฑnฤฑ ลubat sonunda aรงฤฑklayacak.
GALATASARAY AKSฤฐYON PLANINI BฤฐR HAFTA ฤฐรฤฐNDE AรIKLAYACAK
Reuters’a yaptฤฑฤฤฑ deฤerlendirmede, UEFA’dan ceza almamak iรงin aylardฤฑr konu รผzerinde รงalฤฑลtฤฑklarฤฑnฤฑ belirten Galatasaray Spor Kulรผbรผ Baลkanฤฑ Dursun รzbek, “UEFA 2012’den baลlayฤฑp 2015’te biten รผรง sezonda maksimum 30 milyon euro zarar รถngรถrรผrken, bizdeki zarar 164 milyon euro idi. Yani 130 milyon euro รงerรงevesinde bir aลฤฑm var” dedi ve ekledi:
“Yฤฑllฤฑk zararฤฑ bu sene, UEFA’nฤฑn kabul edeceฤi 10 milyon euro seviyesine รงekme รงabasฤฑndayฤฑz. Bunun iรงin de bir aksiyon planฤฑmฤฑz var. Onu da bir hafta iรงinde aรงฤฑklayacaฤฤฑz.”
รzerinde รงalฤฑลtฤฑklarฤฑ konularฤฑn baลฤฑnda maฤazacฤฑlฤฑk gelirlerinin artฤฑrฤฑlmasฤฑ olduฤunu ifade eden รzbek, Galatasaray’ฤฑn finansal durumunda dรผzelme yaratacak bir diฤer unsurun da Mecidiyekรถy’de devam eden otel projesi olduฤunu sรถyledi.
“Rakamlara bakฤฑnca Avrupa kulรผpleri ile sฤฑkletlerimiz aynฤฑ deฤil. Premier League’den bir kulรผp ile aynฤฑ gruba dรผลtรผฤรผmde biri aฤฤฑr sฤฑklet diฤeri tรผy sฤฑklet sporcunun mรผcadelesi gibi duruyor” diyen รzbek, Galatasaray’da biriken borรง ve zararฤฑn mรผsebbibinin, paranฤฑn kullanฤฑm ลekli olduฤunu kabul etmekle birlikte; Tรผrkiye ve Avrupa’daki kulรผplerin gelirleri arasฤฑndaki uรงurumu da gรถzardฤฑ etmiyor.
BAลKANLARIN ลAHSฤฐ EGOLARI DA KULรPLERฤฐN BU DURUMUNDA ETKฤฐLฤฐ
Kulรผp temsilcilerine gรถre, kulรผplerin iรงine dรผลtรผฤรผ durumda, gelir yaratmada yaลanan sฤฑkฤฑntฤฑlar, elde edilen gelirlerin doฤru harcanamamasฤฑ ve Avrupa ortalamasฤฑnฤฑn รงok รผzerindeki futbolcu รผcretlerinin yanฤฑ sฤฑra kulรผp baลkanlarฤฑnฤฑn ลahsi egolarฤฑ da belirleyici oluyor.
“Kulรผplerimizin yรผzde 90’ฤฑ dernek. Baลkanlar olarak belirli bir sรผre iรงin geliyoruz ve bu kulรผplerin sahipleri deฤiliz. Bir sรผre sonra yapฤฑlan hareketler, ลahsi egolar, ลahsi popรผlariteler kulรผplere zarar vermeye baลlฤฑyor. Kulรผplerin รงoฤu da bu noktadan buralara geldi” diyen Beลiktaล Kulรผbรผ’nรผn Baลkanฤฑ Fikret Orman, farklฤฑ bir noktaya dikkat รงekiyor.
Beลiktaล’ฤฑn daha รถnce finansal fair play kriterleri nedeniyle bir sene Avrupa kupalarฤฑna gidemediฤini hatฤฑrlatan Orman, kulรผp olarak ลu anda en fazla uฤraล verdikleri noktanฤฑn para bulmaktan ziyade, parayฤฑ doฤru yere harcamak olduฤunu sรถyledi.
Spor Ekonomisti ve Dรผnya gazetesi yazarฤฑ Tuฤrul Akลar ise Sรผper Lig’deki kulรผplerin aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak dรถviz cinsi borรงlandฤฑklarฤฑna; kurlardaki yรผkseliลin de finansman maliyetlerini artฤฑrdฤฑฤฤฑna iลaret ediyor.
Avrupa’nฤฑn en borรงlu beลinci ligi konumundaki Sรผper Lig’de kulรผplerin kendi imkanlarฤฑ ile bu borรง sarmalฤฑndan รงฤฑkma imkanฤฑ olmadฤฑฤฤฑna dikkat รงeken Akลar, “Bunlarฤฑ mali disipline sevkedecek bir yapฤฑnฤฑn kurulmasฤฑ lazฤฑm. Devlet geรงiล dรถnemi iรงinde kulรผplerin bazฤฑ varlฤฑklarฤฑna rehin koyarak kฤฑsa vadeli borรงlarฤฑ yapฤฑlandฤฑrabilir” dedi ve ekledi:
“Bu olmazsa orta ve uzun vadede kulรผplerin sportif olarak da rekabet gรผรงleri giderek zayฤฑflayacak.”
PREMIER LEAGUE VE BUNDESLIGA รRNEKLERฤฐ MODEL ALINACAK
Kulรผpler Birliฤi Baลkanฤฑ Gรผmรผลdaฤ’ฤฑn verdiฤi bilgiye gรถre, Sรผper Lig A.ล, Sรผper Lig’deki 18 kulรผbรผn eลit hissedar olacaฤฤฑ anonim bir ลirket olarak kurulacak. Mayฤฑs ayฤฑnda Meclis’e yasalaลmasฤฑ beklenen kanun sonrasฤฑnda, daha รถnce Futbol Federasyonu’nda olan yayฤฑn haklarฤฑ ihalesi artฤฑk bu ลirket vasฤฑtasฤฑyla kulรผpler tarafฤฑndan gerรงekleลtirilecek. Tรผrkiye Ligi’nin yayฤฑn haklarฤฑ Avrupa’da da pazarlanacak. Yayฤฑn gelirleri kulรผpler arasฤฑnda adil ลekilde paylaลtฤฑrฤฑlacak.
Gรผmรผลdaฤ’ฤฑn verdiฤi bilgiye gรถre, gelirlerin kulรผpler arasฤฑnda paylaลtฤฑrฤฑlmasฤฑ baลta olmak รผzere, yeni modelde Premier League ve Bundesliga รถrnekleri model alฤฑnacak.
Sรผper Lig A.ล’nin gelirlerin artฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑn yanฤฑ sฤฑra, kulรผplerin mali disiplinin saฤlanmasฤฑnda da รถnemli rol oynayacaฤฤฑnฤฑ belirten Gรผmรผลdaฤ, “2017’de yapฤฑlacak yayฤฑn haklarฤฑ ihalesinde, bu yeni yapฤฑlanma ile minimum 600 milyon dolarlฤฑk gelir bekliyoruz. Mevcut durumda bu tutar 450 milyon dolar” dedi.
Yeni yapฤฑlanmada รถnemli olanฤฑn elde edilecek gelirin ฤฐstanbul kulรผpleri ile Anadolu kulรผpleri arasฤฑnda adil ลekilde paylaลtฤฑrฤฑlmasฤฑ olduฤunu vurgulayan Eskiลehirspor Baลkanฤฑ Mesut Hoลcan ise, kulรผplerin gelmiล olduฤu noktayฤฑ “bรผyรผk bir hฤฑzla giderken ve beton duvara รงarpmฤฑล gibiyiz” ลeklinde tanฤฑmlฤฑyor.
Eskiลehirspor’un da borรง yรผkรผ altฤฑndaki kulรผplere bir รถrnek olduฤunu sรถyleyen Hoลcan Reuters’a yaptฤฑฤฤฑ deฤerlendirmede, “Gelirlerimizle karลฤฑlaลtฤฑrdฤฑฤฤฑmฤฑzda ciddi borรง sorunumuz var. Yaklaลฤฑk 100 milyon lira borcumuza karลฤฑn yฤฑllฤฑk gelirlerimiz 40-45 milyon lira, masrafฤฑmฤฑz ise 60 milyon lira” dedi ve ekledi:
“Anadolu kulรผpleri olarak ฤฐstanbul’dakiler gibi gรผรงlรผ sponsorlar bulma imkanฤฑmฤฑz yok. Diฤer yandan bu borรงlarฤฑ yapฤฑlandฤฑrma imkanฤฑmฤฑz da yok. Anadolu takฤฑmlarฤฑ olarak kรผme dรผลme ihtimalimiz yรผksek olduฤu iรงin bir yฤฑldan uzun vadeli kredi almamฤฑz mรผmkรผn olmuyor. Yani bu borcu รถdememiz de mรผmkรผn gรถrรผnmรผyor.”
