BDDK, bankalarฤฑn รผst dรผzey yรถneticilerinin primleriyle ilgili yeni dรผzenleme hazฤฑrlฤฑฤฤฑnda. รst yรถneticiler tฤฑpkฤฑ Avrupa’daki uygulamalarda olduฤu gibi primlerinin bir kฤฑsmฤฑnฤฑ peลin ve kalanฤฑnฤฑ taksitler halinde alacak. Kadife ลahin’in Milliyet’teki rรถportajฤฑnda, Hay Group Finansal Hizmetler Sektรถrรผ lideri Serkan ลener, bankacฤฑlฤฑktaki prim sisteminin ลu anki durumunu ve yeni dรผzenlemeyi anlattฤฑ. ฤฐลte o rรถportaj:
2008 global krizinden sonra dรผnyada ลirket ve banka CEOโlarฤฑnฤฑn aldฤฑฤฤฑ maaล ve primler bรผyรผk tartฤฑลmalara neden olmuลtu. รst yรถnetim kadrolarฤฑnฤฑn aldฤฑฤฤฑ primler, โBu kadar baลarฤฑlฤฑysalar ลirketler neden battฤฑ?โ sorgulamalarฤฑyla yasal savunmalarฤฑnda ortalฤฑฤa dรถkรผlmรผลtรผ.
Amerika ve Avrupaโda CEO ve รผst yรถnetimin maaล ve jestiyonlarฤฑnda kฤฑsฤฑtlayฤฑcฤฑ dรผzenlemelere gidildi. ABD deฤilse bile Avrupa iลi sฤฑkฤฑ tuttu.
Tรผrkiyeโde ise bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ รงok baลarฤฑlฤฑ denilerek her hangi bir dรผzenlemeye gidilmedi. Ancak Bankacฤฑlฤฑk Dรผzenleme ve Denetleme Kurumuโnun (BDDK), martta รงฤฑkaracaฤฤฑ dรผzenleme ile yeni uygulama baลlayacak.
Tรผrkiyeโde bankalarฤฑn รผst yรถnetimlerinin aldฤฑฤฤฑ maaล ve jestiyonlar ลeffaflฤฑk olmayacak fakat Avrupaโya yakฤฑn รถdeme ve baลarฤฑ kriterleri geliyor.
Bankalarฤฑn genel mรผdรผr, genel mรผdรผr yardฤฑmcฤฑlarฤฑ, yรถnetim kurulu รผyeleri, bรถlge mรผdรผrleri ve risklerle ilgili bรผtรผn kadrolarฤฑ primlerini bir kalemde alamayacaklar. Genel mรผdรผrlerin jestiyonlarฤฑnda sadece kรขr ve bรผyรผmeye deฤil mรผลteri memnuniyeti skoruna ve liderlik รถzelliklerine de bakฤฑlacak.
Banka รผst dรผzey yรถneticilerine verilecek primlerin yรผzde 50โsi hemen รถdenecek, kalanฤฑ taksitlere bรถlรผnerek uzun vadeye baฤlanacak. Uzun vadenin yanฤฑ sฤฑra รถdeme farklฤฑ araรงlarla da (hisse senedi) olacak.
Hay Group Finansal Hizmetler Sektรถrรผ lideri Serkan ลener, Avrupaโya benzer uygulamanฤฑn Tรผrkiyeโde รถnemli bir deฤiลim yaratacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
– Tรผrkiyeโde bankalarda prim kime รถdeniyor?
Riskle ilgili, riski kontrol eden tepe yรถneticilere veriliyor. Genel mรผdรผrler, yรถnetim kurulu รผyeleri, genel mรผdรผr yardฤฑmcฤฑlarฤฑ… Ayrฤฑca bir bankanฤฑn aldฤฑฤฤฑ riskler ile ilgili รถnemli kararlar alan bir departmanฤฑn veya bรถlgenin yรถneticisi de prim alฤฑr. Eฤer riski etkileyen bir รงalฤฑลansanฤฑz ve riski kontrol edenlerle denk รผcret alฤฑyorsanฤฑz siz de alฤฑrsฤฑnฤฑz.
– Bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ yรถnetici รผcretleri ลeffaf mฤฑ?
Aslฤฑnda bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ pek รงok sektรถre gรถre daha ลeffaf. Tรผrkiyeโde hiรง bir ลirketin tepe yรถneticisi kaรง para alฤฑyor, bunu hiรง bir ลekilde bilmiyorsunuz. Ama Avrupaโda Amerikaโda halka aรงฤฑk ลirketlerde kaรง para aldฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrรผyorsunuz. Tรผrkiyeโde gรถremezsiniz.
– Krizden sonra ne deฤiลti?
Aslฤฑnda bizdeki deฤiลiklik ลimdi baลlฤฑyor. Tรผrkiyeโde uzun vadeli prim รถdemesi รงok fazla yoktu. Yรผzde 15 oranฤฑnda uzun vadeli prim รถdemesi vardฤฑ. รรง dรถrt yฤฑl รถnce yรผzde 8โdi. Ama bu dรผzenlemeden sonra รงok daha yรผksek oranlara รงฤฑkacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyoruz. Katฤฑlฤฑm bankalarฤฑ dahil bรผtรผn bankalar buna tabii olacak.
Ama รถncelikle bรผyรผk bankalarda baลlayacak. Tรผrkiyeโde faktoring ve leasing ลirketleri bu uygulamaya dahil deฤiller. Avrupaโda bu uygulama var. Tรผrkiyeโde bankalarฤฑn dรผnyadaki iลtirakleri dรผzenlemeye tabii olacak.
En dรผลรผk maaล 10 bin $
Tรผrkiyeโde bankacฤฑlฤฑkta en dรผลรผk genel mรผdรผr maaลฤฑ 30 bin lira (10 bin dolar). En yรผksek 225 bin TL (75 bin dolar). Bu rakamฤฑn รผzerinde alan da var. Eskiden prim olarak kรขrdan pay veriliyordu. ลimdi ise kimi bankada 3 aylฤฑk maaล kiminde 1 yฤฑllฤฑk maaล prim olarak veriliyor.
Ancak bundan sonra bankacฤฑ primleri รผรงe bรถlรผnecek. Avrupaโda primler yฤฑllฤฑk maaลฤฑn iki katฤฑ olabiliyor. Fakat primi รผรงe bรถlรผyor ve bir kฤฑsmฤฑnฤฑ nakit veriyor. Kalanฤฑ iรงin รผรง yฤฑlda performansฤฑna bakarak รถdeyeceฤim diyor. Performans dรผลerse prim de dรผลรผyor.
