AB’de ortak para kullanan 17 รผlkenin dahil olduฤu Euro Bรถlgesi, borรง krizinde ara verdiฤi geniลlemeye 1 Ocak’ta Letonya’nฤฑn katฤฑlฤฑmฤฑyla devam edecek.
1999’da Almanya, Fransa, ฤฐtalya, ฤฐspanya, Hollanda, Belรงika, Portekiz, Avusturya, Finlandiya, ฤฐrlanda ve Lรผksemburg’un kurucu รผyeleri olduฤu Euro Bรถlgesi’ne 2001’de Yunanistan, 2007’de Slovenya, 2008’de Kฤฑbrฤฑs Rum kesimi ve Malta, 2009’da Slovakya ve 2011’de Estonya dahil olmuลtu.
Euro Bรถlgesi’nde 4 yฤฑl รถnce Yunanistan’la baลlayan borรง krizinde ฤฐrlanda, Portekiz ve Kฤฑbrฤฑs Rum kesimi AB+IMF ortak programlarฤฑyla kurtarฤฑlmฤฑล, ฤฐspanyol bankalara Avrupa ฤฐstikrar Fonu’ndan 40 milyar euro sermaye takviyesi yapฤฑlmฤฑลtฤฑ. Euro’ya geรงiล iรงin borรง krizinin kontrol altฤฑna alฤฑnmasฤฑnฤฑ bekleyen eski Doฤu Bloku รผlkelerinin Letonya รถrneฤini takip ederek gelecek 10 yฤฑlda bu dรถnรผลรผmรผ tamamlamalarฤฑ bekleniyor.
AB iรงinde Euro Bรถlgesi’ne geรงiล, anlaลmalarla istisna tanฤฑnan ฤฐngiltere ve Danimarka dฤฑลฤฑnda tรผm รผyelere zorunluyken baฤlayฤฑcฤฑ bir takvimin bulunmamasฤฑ รผye รผlkelere esneklik saฤlฤฑyor. ฤฐngiltere ve Danimarka gibi istisna tanฤฑnmamasฤฑna raฤmen euro’ya geรงmeyen tek eski AB รผyesi olan ฤฐsveรง’te 2003’te yapฤฑlan referandumda “evet” diyenler yรผzde 44’te kalmฤฑลtฤฑ.
Litvanya da dahil oluyor
Euro’ya geรงiล iรงin siyasi irade yanฤฑnda bir dizi ekonomik kriterin yerine getirilmesi gerekiyor. Baลvuran รผlkelerden, bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑnฤฑn yรผzde 3’รผ aลmamasฤฑ, kamu borรงlarฤฑnฤฑn gayri safi yurtiรงi hasฤฑlaya oranฤฑnฤฑn yรผzde 60’ฤฑ geรงmemesi ve enflasyonun AB’de en dรผลรผk orana sahip รผรง รผlke ortalamasฤฑndan 1,5 puandan fazla ลaลmamasฤฑ ลartlarฤฑnฤฑ karลฤฑlamalarฤฑ isteniyor.
AB Komisyonu, 2014’te Letonya’da bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑnฤฑn yรผzde 1, kamu borรงluluk oranฤฑnฤฑn yรผzde 39, enflasyonun yรผzde 2,1 ve bรผyรผmenin yรผzde 4,1 olmasฤฑnฤฑ bekliyor. Letonya’nฤฑn 2014 yฤฑlฤฑnda Euro Bรถlgesi’nde en hฤฑzlฤฑ bรผyรผyen รผlke olmasฤฑ bekleniyor. 2,3 milyonluk Baltฤฑk รผlkesinde kiลi baลฤฑna dรผลen milli gelir yaklaลฤฑk 15 bin dolar. Letonya’da yapฤฑlan son kamuoyu yoklamalarฤฑna gรถre halkฤฑn yรผzde 35’i euro’ya geรงiลi desteklerken yรผzde 54 buna karลฤฑ รงฤฑkฤฑyor. 1 Ocak’ta yeni zamlarla uyanma korkusu euro karลฤฑtlฤฑฤฤฑnฤฑn en รถnemli nedeni olarak gรถsteriliyor.
Euro Bรถlgesi’nin Letonya’nฤฑn ardฤฑndan 2015’te Litvanya’nฤฑn katฤฑlฤฑmฤฑyla geniลlemeyi sรผrdรผrmesi ve ekonomik kriterleri uygun olan Polonya ve รek Cumhuriyeti’nin bir sonraki adaylar olmasฤฑ bekleniyor.
