Sermaye Piyasasฤฑ Kurulu Baลkanฤฑ Vahdettin Ertaล, son bir yฤฑlda mesailerinin รถnemli bir kฤฑsmฤฑnฤฑ regรผlasyona ayฤฑrdฤฑklarฤฑnฤฑ ve bu yฤฑlsonuna kadar yaklaลฤฑk 60 yeni dรผzenleme ile yeni bir hukuki ortamฤฑ hazฤฑrlamฤฑล olacaklarฤฑnฤฑ belirterek, Gelecek yฤฑldan itibaren รถncelikle dรผzenlemelerimizin takipรงisi olacaฤฤฑz. Kendimizi de yenileyeceฤiz, izin, kayda alma ve denetim sรผreรงlerinde hฤฑzlฤฑ ve standardizasyonu yรผksek bir SPK olmaya gayret gรถstereceฤiz. Tรผm piyasalarฤฑmฤฑzฤฑn eลanlฤฑ bรผyรผmesi iรงin รงaba sarf edeceฤiz’ dedi. Tรผrkiye Sermaye Piyasasฤฑ Aracฤฑ Kuruluลlarฤฑ Birliฤi’nin (TSPAKB) basฤฑna kapalฤฑ gerรงekleลtirilen 14. olaฤanรผstรผ genel kurul toplantฤฑsฤฑnda yaptฤฑฤฤฑ konuลtu. Tรผrkiye’nin dรผnyanฤฑn 17. bรผyรผk ekonomisi ve G-20 รผlkesi olduฤunu, 2015 yฤฑlฤฑnda da G-20 Baลkanlฤฑฤฤฑnฤฑ รผstleneceฤini vurgulayan Ertaล, ‘Borsa ลirketlerimizin piyasa deฤerine gรถre ise 28. sฤฑradayฤฑz. Aradaki mesafeyi kapatmak iรงin halka aรงฤฑk ลirket sayฤฑmฤฑzฤฑ ve piyasa deฤerlerini yรผkseltmeye รงalฤฑลacaฤฤฑz. ฤฐSO 1000 ลirketinin tamamฤฑnฤฑ ya ฤฐlk Halka Arz (Initial Public Offering-IPO) yoluyla ya da diฤer sermaye piyasasฤฑ aracฤฑ ihracฤฑ yoluyla sermaye piyasalarฤฑmฤฑzla tanฤฑลtฤฑrmaya รงalฤฑลacaฤฤฑz. รlkemizde istihdamฤฑn yรผzde 78โini, ihracatฤฑn yรผzde 61โini gerรงekleลtiren KOBฤฐ’lerin sermaye piyasalarฤฑ ile finansmanฤฑna รถzel destek vereceฤiz. IPO performanslarฤฑnฤฑ yakฤฑndan izliyoruz, fiyatlamanฤฑn saฤlฤฑklฤฑ olmasฤฑ ve yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn tam ve doฤru aydฤฑnlatฤฑlmasฤฑna รถzen gรถstermeye devam edeceฤiz, IPO endeksinin kullanฤฑmฤฑnฤฑ yaygฤฑnlaลtฤฑracaฤฤฑz’ diye konuลtu.
Tahvil, sukuk ve diฤer sermaye piyasasฤฑ araรงlarฤฑnda aktif bir ikincil pazar oluลturmasฤฑnฤฑ Borsa ฤฐstanbul’dan istediklerini belirten Ertaล, son 10 yฤฑlda รผlke ekonomisinde de รถnemli bir dรถnรผลรผm ve deฤiลim sรผreci yaลandฤฑฤฤฑnฤฑ ve bu dรถnemde Tรผrkiye’nin yฤฑllฤฑk ortalama yรผzde 5,2 ile ekonomisi en fazla bรผyรผyen รผlkelerden biri olduฤuna dikkati รงekti. Saฤlฤฑk, sosyal gรผvenlik, bankacฤฑlฤฑk, gibi temel alanlarda baลarฤฑlฤฑ reformlar hayata geรงirildiฤini, kamu borรง yรถnetimi ve bรผtรงe disiplinin saฤlanmasฤฑ konusunda รถnemli mesafeler kazanฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ ifade eden Ertaล, buna karลฤฑlฤฑk sermaye piyasalarฤฑnฤฑn genelinde, ekonominin diฤer alanlarฤฑnda saฤlanan performansฤฑn yakalandฤฑฤฤฑnฤฑ sรถylemenin oldukรงa gรผรง olduฤunu kaydetti.
Ertaล, borsadaki hisse senetleri piyasalarฤฑnฤฑ ve Kurul’un A, B,C hisse senedi sฤฑnฤฑflandฤฑrmasฤฑnฤฑ gรถzden geรงirdiklerini belirterek, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn risk ve getiriler konusunda daha kolay karar verebileceฤi bir yapฤฑ oluลturacaklarฤฑnฤฑ belirtti. Borsadan รงฤฑkฤฑลฤฑ kolaylaลtฤฑracaklarฤฑ bilgisini veren Ertaล ลunlarฤฑ kaydetti: “IPO’nun bir finansman modeli olduฤunu dikkate alarak, beklentilerini karลฤฑlayamayan ลirketlere yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑnฤฑ maฤdur etmeden Borsa ฤฐstanbul’dan รงฤฑkฤฑล fฤฑrsatฤฑ saฤlayacaฤฤฑz. Piyasa bozucu eylem dรผzenlemesini hayata geรงiriyoruz, Borsa iลlemlerini daha yakฤฑndan takip edeceฤiz, suรง oluลmadan tespit edip parasal ceza ile caydฤฑracaฤฤฑz. Yรถneticilerin kazanรง iadesi dรผzenlemesi รผlkemiz iรงin bir ilk olacak, ลirketlerin sahip ve yรถneticilerinin altฤฑ aydan kฤฑsa sรผreli alฤฑm satฤฑm kazanรงlarฤฑnฤฑn ลirkete aktarฤฑlmasฤฑnฤฑ saฤlayacak dรผzenlemeyi yรผrรผrlรผฤe koyarak, insider kalฤฑplฤฑ iลlemleri azaltacaฤฤฑz. Bunun bir devamฤฑ olarak, ลirket sahiplerinin, bilgi asimetrisine dayalฤฑ, gรผnlรผk alฤฑm satฤฑmlarฤฑna รงeki dรผzen vereceฤiz, bu konuda รงok kฤฑsa sรผre iรงinde yeni kurallar getireceฤiz. Tahvil, sukuk ve diฤer sermaye piyasasฤฑ araรงlarฤฑ iรงin aktif bir ikincil pazarฤฑn oluลmasฤฑnฤฑ iรงin gerekli รงalฤฑลmalarฤฑ yapmasฤฑnฤฑ Borsaโdan istedik, takipรงisi olacaฤฤฑz. Tรผm yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑnฤฑn tek bir elektronik
platformda alฤฑnฤฑp satฤฑlmasฤฑnฤฑ hayata geรงireceฤiz. Bireysel emeklilik fonlarฤฑnฤฑn geliลiminden memnunuz, bu geliลmenin devamฤฑ iรงin gรถzetim ve denetim faaliyetlerimizi sรผrdรผreceฤiz, performans denetimine iliลkin kriterler รผzerinde รงalฤฑลฤฑyoruz, ortalamanฤฑn altฤฑnda kalanlara gerekli uyarฤฑlar, fon portfรถyรผnรผn baลka ลirketlere aktarฤฑmฤฑ gibi tedbirler uygulayacaฤฤฑz.”
– “2013 Haziran itibariyle aracฤฑ kurum aktif bรผyรผklรผฤรผmรผz yaklaลฤฑk 12 milyar lira”
Ertaล, Tรผrkiye’de aracฤฑ kurum sektรถrรผnรผn 1980’lerin baลฤฑnda doฤduฤunu belirterek, sektรถrรผn 1990’lฤฑ yฤฑllarda patlama yaptฤฑฤฤฑnฤฑ, 2000’li yฤฑllarda yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑ ilgisinin yeni bir dรถnemi baลlattฤฑฤฤฑnฤฑ ancak gerek makro gerek mikro nedenlerin sektรถrรผn beklenen atฤฑlฤฑmฤฑ gerรงekleลtirmesine engel olduฤunu kaydetti. 2013 Haziran itibariyle aracฤฑ kurum sektรถrรผnรผn aktif bรผyรผklรผฤรผnรผn yaklaลฤฑk 12 milyar lira olduฤu bilgisini veren Ertaล, aynฤฑ dรถnemde toplam finansal sektรถr aktif bรผyรผklรผฤรผnรผn yaklaลฤฑk 2,3 trilyon lira olduฤu dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑnda bunun mali sistem iรงindeki payฤฑnฤฑn yaklaลฤฑk yรผzde 0,4 olduฤunu belirtti. Sektรถrde yoฤunlaลmanฤฑn รงok fazla olduฤuna dikkati รงeken Ertaล, ilk 20 aracฤฑ kurumun varlฤฑklarฤฑn yรผzde 86’sฤฑna sahip, ilk iki aracฤฑ kurumun varlฤฑk bรผyรผklรผฤรผnรผn ise 84 aracฤฑ kurumun varlฤฑk bรผyรผklรผฤรผne eลit olduฤunu sรถyledi. Sektรถrde son yฤฑllara kadar รผrรผn ve hizmet รงeลitliliฤini geliลtiremediklerini ve komisyon aracฤฑlฤฑฤฤฑna baฤฤฑmlฤฑ bir yapฤฑ ile karลฤฑ karลฤฑya kaldฤฑklarฤฑnฤฑ vurgulayan Ertaล, “Sektรถrde zarar eden ลirket sayฤฑsฤฑnฤฑn artmasฤฑnฤฑn ise dikkat รงekici. 2013 yฤฑlฤฑ Haziran ayฤฑ itibariyle faaliyet gรถsteren 94 aracฤฑ kurumdan 39’u zarar etti. Gelirlerin yรผzde 50’si komisyon geliri, kaldฤฑraรงlฤฑ iลlemler bazฤฑ kurumlar iรงin รถnem kazanmaya baลladฤฑ” dedi.
SPK olarak, aracฤฑ kurumlarฤฑn iรงinde bulunduฤu fasit daireyi kฤฑracaklarฤฑna, yeni gelir kaynaklarฤฑna yรถneleceklerine inandฤฑklarฤฑnฤฑ ve dรผzenlemeleri bu bakฤฑล aรงฤฑsฤฑyla kaleme aldฤฑklarฤฑnฤฑ belirten Ertaล, “รnรผmรผzdeki dรถnemde aracฤฑ kurumlarฤฑmฤฑzฤฑ proaktif, mikro aile yapฤฑsฤฑndan ziyade kurumsal yรถnetim yapฤฑsฤฑyla gรถrmek istiyoruz. Bu sรผreรงte Birliฤe de bรผyรผk gรถrevler dรผลtรผฤรผne inanฤฑyoruz. Yeni yฤฑlda Aracฤฑ Kuruluลlar Birliฤi artฤฑk Bakanlar Kurulu Kararฤฑ ile yayฤฑnlanacak statรผyle birlikte Tรผrkiye Sermaye Piyasalarฤฑ Birliฤi olarak faaliyetlerini sรผrdรผrecek. Mali piyasalarฤฑn รถnemli aktรถrlerini iรงine alan yeni yapฤฑsฤฑyla sektรถrรผn en gรผรงlรผ, en bรผyรผk meslek รถrgรผtรผ olacak. รye รงeลitliliฤini bir zenginlik olarak gรถrรผp bu yapฤฑyฤฑ sinerjiye dรถnรผลtรผrmenizi ลiddetle tavsiye ediyorum. Hiรงbirimizin kฤฑsฤฑr รงekiลmeler iรงin kaybedecek vakti yok” deฤerlendirmesinde bulundu. Ertaล, 11 Temmuz 2013 tarihli Resmi Gazete’de yayฤฑmlanan ve 1 Temmuz 2014 tarihinde yรผrรผrlรผฤe girecek olan “Yatฤฑrฤฑm Hizmetleri ve Faaliyetleri ile Yan Hizmetlere ฤฐliลkin Esaslar Hakkฤฑnda Tebliฤ”in sektรถrel dรถnรผลรผmรผ destekleyecek bir itici gรผรง olarak deฤerlendirdiklerini belirtti.
Vahdettin Ertaล, ลunlarฤฑ kaydetti: “Daha รถnce mรผลterileriyle doฤrudan tezgahรผstรผ tรผrev รผrรผn sรถzleลmesi yapamayan aracฤฑ kurumlar bundan sonra bu faaliyette de bulunabileceklerdir. Paylara dayalฤฑ tรผrev รผrรผnler sadece aracฤฑ kurumlar tarafฤฑndan yazฤฑlabilecek. Foreks iลlemleri ilk defa 2011 yฤฑlฤฑ iรงerisinde dรผzenleme altฤฑna alฤฑndฤฑ. ฤฐลlemleri yakฤฑndan izliyoruz, piyasadaki bรผyรผmeden memnunuz, sรผrekli zarar eden yatฤฑrฤฑmcฤฑ profilinden rahatsฤฑzฤฑz. Yeni yฤฑlda yetkili kuruluลlarla bir araya gelip sektรถrรผn kalฤฑcฤฑ ve risk yรถnetim aracฤฑ olmasฤฑna katkฤฑ saฤlayacak adฤฑmlar atmayฤฑ planlฤฑyoruz. Ticari bankalarฤฑmฤฑz bundan bรถyle aracฤฑ kurumlarla acentelik tesisi yapamayacaklar. Bunun yerine izin alarak emir iletimine aracฤฑlฤฑk faaliyetinde bulunabilecekler. ฤฐkincil dรผzenlemelerle yatฤฑrฤฑm hizmet ve faaliyetleriyle beraber servet yรถnetimi ve danฤฑลmanlฤฑk gibi hizmetler yan hizmetler olarak tanฤฑmlandฤฑ. Daha รถnce dรผzenlenmeyen saklama hizmeti; sฤฑnฤฑrlฤฑ saklama ve genel saklama hizmeti olmak รผzere ilk defa dรผzenleme altฤฑna alฤฑndฤฑ. Yatฤฑrฤฑm kuruluลlarฤฑna tรผm mรผลterilerini profesyonel ya da genel mรผลteri olarak sฤฑnฤฑflandฤฑrma zorunluluฤu getirildi. Yatฤฑrฤฑm kuruluลlarฤฑnฤฑn mรผลteriye pazarladฤฑklarฤฑ รผrรผn ya da hizmetin mรผลterinin ihtiyaรงlarฤฑna ve bilgi dรผzeyine uygunluฤunu gรถz รถnรผne alarak faaliyet gรถstermeleri iรงin โyerindelikโ ve โuygunlukโ testi uygulamalarฤฑ รถngรถrรผldรผ.”
– “Lisanslama ลirketimizi yeniden yapฤฑlandฤฑrฤฑyoruz”
Ertaล, aracฤฑ kurumlarฤฑn genel faaliyet ลartlarฤฑnda da deฤiลiklikler yapฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ ve รถz sermaye dikkate alฤฑnarak geniล, kฤฑsmi ve dar yetkili olarak 3 gruba ayrฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ dile getirerek, “รnรผmรผzdeki dรถnemde yatฤฑrฤฑm kuruluลlarฤฑna ayrฤฑ ayrฤฑ yetki belgesi verilmesi yerine izin alฤฑnmฤฑล tรผm yatฤฑrฤฑm hizmet ve faaliyetlerini gรถsteren tek bir yetki belgesi vermeyi planlฤฑyoruz. Bu deฤiลiklik yatฤฑrฤฑm kuruluลlarฤฑnฤฑn yฤฑllฤฑk harรง giderlerini de รถnemli รถlรงรผde azaltacaktฤฑr” dedi. Faaliyette olan aracฤฑ kurumlardan Kurul lehine sรผrekli olarak teminat talep etme uygulamasฤฑna son vereceklerine dikkati รงeken Ertaล, alฤฑnan teminatlarฤฑn iadesini saฤlayacaklarฤฑnฤฑ ve bรถylece sektรถrรผn รผzerindeki รถnemli bir maliyeti kaldฤฑracaklarฤฑnฤฑ belirtti.
Ertaล, Yeni Sermaye Piyasasฤฑ Kanunu ile Yatฤฑrฤฑmcฤฑ Tazmin Merkezi kurulduฤunu hatฤฑrlatarak, “Daha รถnce sadece hisse senedi koruma kapsamฤฑnda iken yeni Yasa ile tรผm sermaye piyasasฤฑ araรงlarฤฑ ile bunlarla iliลkili nakitlerin 100 bin Tรผrk lirasฤฑna kadarlฤฑk kฤฑsmฤฑ koruma kapsamฤฑna alฤฑndฤฑ. Bu kapsam geniลliฤi sizlere ilave maliyet olarak yansฤฑdฤฑ. Kapsamฤฑ daraltmak
Kanun deฤiลikliฤi gerektirdiฤinden bu aลamada mรผmkรผn gรถzรผkmรผyor ancak, 2014’de daha makul oranlarla prim tahsiline รงalฤฑลacaฤฤฑz” deฤerlendirmesinde bulundu.
Yeni oluลturulacak Tรผrkiye Sermaye Piyasalarฤฑ Birliฤi’nin eski gรถrev ve yetkilerine ek olarak รผyelerinin kanun kapsamฤฑndaki uyuลmazlฤฑklarฤฑnฤฑn tahkim yoluyla รงรถzรผmรผne iliลkin gรถrevi de รผstlenmiล olacaฤฤฑnฤฑ dile getiren Ertaล, bu dรผzenlemeyi baลarฤฑyla hayata geรงirebilirlerse hem kendi รผzerlerindeki yรผkรผn hafifleyeceฤini hem de yatฤฑrฤฑmcฤฑ gรผveninin temini iรงin รถnemli bir adฤฑm atmฤฑล olacaklarฤฑnฤฑ belirtti.
– “Lisanslama ลirketlerini yeniden yapฤฑlandฤฑrdฤฑk”
Lisanslama ลirketlerini yeniden yapฤฑlandฤฑrdฤฑklarฤฑnฤฑ belirten Ertaล, ลunlarฤฑ kaydetti: “Bu ลirketin yaptฤฑฤฤฑ eฤitim ve sฤฑnavlarฤฑn, sฤฑnฤฑf tabanlฤฑ yapฤฑlmasฤฑnฤฑn yanฤฑnda bilgisayar tabanlฤฑ olarak, รถnceden belirlenen gรผn ve saatte yapฤฑlmasฤฑna yeni yฤฑlda baลlayacaฤฤฑz. Sฤฑnavlarฤฑn kapsamฤฑnฤฑ gรถzden geรงiriyoruz, รผlkemizdeki tรผm รผniversitelerden saฤlanacak katkฤฑ ile kapsamlฤฑ bir soru bankasฤฑ oluลturacaฤฤฑz, hakem heyeti aracฤฑlฤฑฤฤฑ ile bunlarฤฑ gรถzden geรงireceฤiz, kaliteyi yรผkselten bir sฤฑnav sistemine geรงiลi saฤlayacaฤฤฑz. ลirketi, kฤฑsa vadede mali piyasalarda รงalฤฑลan ve รงalฤฑลmak isteyenlerin ihtiyacฤฑnฤฑ karลฤฑlayan, yatฤฑrฤฑm kuruluลlarฤฑna, halka aรงฤฑk ya da aรงฤฑlmak isteyen ลirketlere, yatฤฑrฤฑmcฤฑlara, diฤer eฤitim kurumlarฤฑna รถzel eฤitim programlarฤฑ da sunabilen ulusal bir eฤitim ve sertifika merkezi, orta vadede de uluslararasฤฑ iลbirliฤi ve yapฤฑlanma ile bรถlgesel ve kรผresel bir sertifika merkezine dรถnรผลtรผreceฤiz.”
