Mรผลteriye dรถrt yฤฑl sonra teslim edeceฤimiz bir รผrรผn iรงin fiyat teklifi verirken hangi para birimini kullanacaฤฤฑnฤฑza nasฤฑl karar verirsiniz? Ya da verebilir misiniz?
Uzun dรถnemli bir iลe fiyat vereceฤiz. ฤฐล dรถrt ile beล yฤฑl sรผrecek. Malzeme teslimatฤฑnฤฑn รงoฤunluฤunu รผรงรผncรผ ve dรถrdรผncรผ yฤฑllarda yapacaฤฤฑz.
Eni konu korkuyoruzโฆ
Yok ya; iลi yapmaktan deฤil de โbilmediฤimiz iลlerdenโ darbe yemekten.
Tabi 15 Temmuz gibi bir gerรงek darbe giriลimi olursa, yurtdฤฑลฤฑ ile รงalฤฑลan hiรงbir iลte darbe yememek olasฤฑ deฤil de (!!!) Biz iล boyunca oluลabilecek malzeme ve girdilerdeki fiyat artฤฑลlarฤฑndan korkuyoruz.
Dedik ki, alฤฑลฤฑlageldiฤi gibi, (her ne kadar alฤฑcฤฑ Tรผrk olsa da) Euro bazฤฑnda fiyat verelim. Bรถylece girdilerdeki maliyet artฤฑลlarฤฑndan kendimizi olabildiฤince koruyalฤฑm.
Tamam verelim de, ya maliyetimizin iรงinde yer alan TL kalemleri รงok daha hฤฑzlฤฑ artarsa? รyle ya, รงalฤฑลanlarฤฑmฤฑzฤฑn maaลlarฤฑnฤฑ TL รถdรผyoruz; yฤฑlbaลฤฑnda en az tรผketici fiyatlarฤฑ endeksi kadar; ve hatta birkaรง puan daha fazla maaล ve รผcret zammฤฑ yapmak gelenek olmuล…
Ya da, son aylarda olduฤunun tersine, Euro/TL ve USD/TL dรถviz kuru o kadar hฤฑzlฤฑ artmazsa?
Yani TLโnin devalรผasyon oranฤฑ, enflasyon oranฤฑnฤฑ yakalayamazsa? Tedarikรงilerimiz bize Euro ile satฤฑล yapฤฑyorlar ama aslฤฑnda onlar da maliyetlendirmelerini TL ile yapฤฑyorlardฤฑr, kim bilir? รรผnkรผ eฤer Euro devalรผasyonu enflasyonu yakalamazsa Euro fiyatlarฤฑna zam yapฤฑyorlar…
Az buz bir fiyat da deฤil hani sรถz konusu olanโฆ
Her neyse, aldฤฑ bizi bir dert.
Aklฤฑma yฤฑllar รถnce รผniversitede istatistik dersinde รถฤrendiklerim geldi. (โceteris paribusโ iลini hiรง unutmadฤฑm; https://tr.wikipedia.org/wiki/Ceteris_paribus ; รงakarsฤฑn her teorinin baลฤฑna okkalฤฑ bir ceteris paribus, teorin yanlฤฑล รงฤฑkarsa da โeh, diฤer durumlar deฤiลti amaโ der geรงersin, olur biter…)
ฤฐลte ลimdi biz de yarฤฑn iรงin รถngรถrรผ yapacaฤฤฑz ama elimizde bir veri yok. O zaman en kolayฤฑ โyarฤฑn bugรผn gibi olacaktฤฑr demektirโ demiลti Hocamฤฑz.
Ben de o yรถnteme sฤฑฤฤฑndฤฑm: Euro/TL kuru (USD/TL kuru) yarฤฑn da bugรผn gibi olacaktฤฑr.
ฤฐลte size iki grafik.
Tรผketici fiyatlarฤฑnฤฑ, Euro devalรผasyonu ve Dolar devalรผasyonu ile karลฤฑlaลtฤฑrฤฑyorlar.
Beklentimin tersine, 2011 ile 2016 arasฤฑndaki altฤฑ yฤฑlda, TL enflasyona gรถre daha hฤฑzlฤฑ devalรผe olmuล. Aslฤฑnda Euro/USD kuru da bu iลte etkili olmuล. รรผnkรผ enflasyon ve Euro/TL devalรผasyonu karลฤฑlaลtฤฑrmasฤฑnda bu iki endeksin de atbaลฤฑ gittiฤi gรถrรผlรผyor. Enflasyon endeksi 155 olmuล (Ocak 2011, 100 olarak kabul edilirse), Euro endeksi de 159 olmuล. Yฤฑllar iรงinde sarmal gibi birbirine dolanmฤฑลlar.
Ama โenflasyon – USD/TL devalรผasyonuโ karลฤฑlaลtฤฑrmasฤฑnda dolarฤฑn ciddi bir รถne geรงmesi var. Yine Ocak 2011โi, โ100โ kabul edersek, enflasyon endeksi 155; Dolar endeksi ise 189โฆ
Almฤฑล baลฤฑnฤฑ gitmiล yani!
…
Yine de biz bir sonuca varamadฤฑk. Acaba dolar bazฤฑnda mฤฑ versek fiyatฤฑ?
Yok yok. E dolar da yapacaฤฤฑ kadar prim yaptฤฑ zaten canฤฑm.
Bundan sonra Euro รถne geรงebilir… (mi?)
Kafamฤฑz hala karฤฑลฤฑk; zaten hiรงbir zaman da ceteris paribus olmayฤฑncaโฆ
Bizim karlฤฑlฤฑk arayฤฑลฤฑmฤฑz yine ลansa kalacak desenize…
28 Ekim 2016
