Nvidia, bugรผn piyasada bulunanlardan birkaรง kat daha gรผรงlรผ olacak ve รงok daha fazla elektrik kullanacak yeni yapay zeka รงiplerini tanฤฑttฤฑ. Nvidia CEO’su Jensen Huang, bu hafta Kaliforniya’da dรผzenlenen bir konferansta kalabalฤฑk bir dinleyici kitlesine yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, 2027 yฤฑlฤฑna kadar, en รผst dรผzey yongalarla istiflenmiล bir sunucu rafฤฑnฤฑn gรผnรผmรผz makinelerinin beล katฤฑ gรผรง kullanacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Yapay zeka รผzerine bรผyรผk bahisler oynayan bรผyรผk teknoloji ลirketleri, fiyatฤฑ fฤฑrlasa bile ลรผphesiz bu รงipleri satฤฑn alacak. Ancak tรผm yapay zeka hayallerine yetecek kadar elektrik olmayacaฤฤฑna dair kanฤฑtlar giderek artฤฑyor.
Sanal dรผnya fiziksel bir sฤฑnฤฑra รงarpmaya baลlฤฑyor.
Her ลey, Amerika’nฤฑn en bรผyรผk elektrik kaynaฤฤฑ olan doฤal gazฤฑ elektrik enerjisine dรถnรผลtรผren gaz tรผrbinleri ile baลlฤฑyor. Enerji ลirketi yรถneticileri daha fazla bรผyรผk tรผrbin inลa ettiklerini sรถylรผyorlar ancak aลฤฑrฤฑ inลaat korkusuyla kapasiteyi her potansiyel yapay zeka ลirketini tatmin edecek ลekilde bรผyรผk รถlรงรผde artฤฑrmak istemiyorlar. Yeni tรผrbinler iรงin bekleyiล รผรง yฤฑldan fazla sรผrรผyor. Ve bunlarฤฑ satฤฑn alma maliyetleri Taylor Swift konser biletlerinden daha hฤฑzlฤฑ artฤฑyor.
Enerji sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑ yakฤฑnda gelebilir. Morgan Stanley geรงen yฤฑl veri merkezlerinin 2028 yฤฑlฤฑna kadar 57 gigawatt deฤerinde yeni elektrik kapasitesine ya da 70 bรผyรผk รถlรงekli enerji santralinin รผrettiฤi kadarฤฑna ihtiyaรง duyacaฤฤฑnฤฑ tahmin etti.
Nvidia ile birlikte yapay zekanฤฑn yarattฤฑฤฤฑ yรผksek gรผรง tรผketimi enerji hisselerini uรงurdu
GE Vernova, Mitsubishi Power ve Siemens Energy olmak รผzere รผรง baskฤฑn tรผrbin รผreticisi var. Yapay zeka ile iliลkili gรผรง talebindeki patlama, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ iรงin inanฤฑlmaz derecede bรผyรผk bir fฤฑrsat oldu. GE Vernova hisseleri geรงtiฤimiz yฤฑl %160; Mitsubishi Power’ฤฑn ana ลirketi Mitsubishi Heavy Industries%60; Siemens Energy ise %300 artฤฑล gรถsterdi.
Sektรถr รงok kฤฑsa bir sรผre iรงinde derin bir durgunluktan รถlรผ bir koลuya geรงti. Siemens Energy’nin Kuzey Amerika’daki baลkanฤฑ Rich Voorberg, 2022 yฤฑlฤฑnda ABD’deki tรผm รผreticiler tarafฤฑndan yalnฤฑzca bir bรผyรผk gaz tรผrbini satฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Sadece son altฤฑ ay iรงinde Siemens Enerji Kuzey Amerika’da dรผzinelerce bรผyรผk tรผrbin iรงin anlaลma imzaladฤฑ.
รnรผmรผzde รงok daha fazla bรผyรผme var. Sektรถrรผ takip eden Sierra Club’a gรถre, 2024 yฤฑlฤฑ sonu itibariyle ลirketler ve kamu hizmetleri ABD’de 363 yeni doฤal gaz santrali planlฤฑyor ve planlanan รผretim sadece iki yฤฑl iรงinde %70 arttฤฑ.
Tรผrbin ลirketleri talebi karลฤฑlamak iรงin bir miktar รถlรงek bรผyรผtรผyor. Mitsubishi รผretim kapasitesini %30 oranฤฑnda artฤฑrma yolunda ilerlerken, Siemens Enerji de Tampa’daki bir tรผrbin ekipman tesisinin รผretimini iki katฤฑna รงฤฑkarฤฑyor. GE Vernova daha hฤฑzlฤฑ hareket ediyor ve 2024’te 48 olan aฤฤฑr hizmet tipi tรผrbin sayฤฑsฤฑnฤฑ 2026’nฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑna kadar yฤฑlda 70 ila 80’e รงฤฑkarmayฤฑ planlฤฑyor.
Ancak bu hฤฑzlanma aynฤฑ ลirketler iรงin รถnemli riskleri de beraberinde getiriyor. Tรผrbin รผretimini ลimdi agresif bir ลekilde arttฤฑrmak, enerji talebindeki artฤฑลฤฑn yavaลlamasฤฑ durumunda onlarฤฑ bรผyรผk kayฤฑplara maruz bฤฑrakacaktฤฑr. Geรงmiลteki iflaslar sektรถrde kitlesel iลten รงฤฑkarmalara yol aรงmฤฑลtฤฑ.
Mitsubishi Power ve Siemens Energy yรถneticileri son gรผnlerde verdikleri rรถportajlarda kapasite artฤฑrฤฑmฤฑ konusunda temkinli davrandฤฑklarฤฑnฤฑ sรถylediler. GE Vernova son zamanlarda makul oranlarda bรผyรผme konusunda yorumlar yaptฤฑ. ลirketler daha fazla tรผrbin รผretiyor, ancak neredeyse kesinlikle bu yapay zeka รงiplerinden gelen tรผm potansiyel talebi karลฤฑlayacak kadar hฤฑzlฤฑ deฤil. Henรผz ufukta gรถrmeseler bile, gelecekte yaลanacak bir รงรถkรผลe hazฤฑrlฤฑklฤฑ olmak istiyorlar.
Siemens Enerji’nin Kuzey Amerika’daki baลkanฤฑ Rich Voorberg bir rรถportajda, โBu iniลli รงฤฑkฤฑลlฤฑ dรถngรผlerden รงok geรงtik. Yฤฑllar boyunca birรงoฤumuzun canฤฑ yandฤฑ.โ dedi.
Kaฤฤฑt รผzerinde, OpenAI ve SoftBank’ฤฑn dahil olduฤu Stargate projesi iรงin tek baลฤฑna 500 milyar dolara ulaลan yรผz milyarlarca dolar deฤerinde veri merkezi var. Gerรงekte ise bunlarฤฑn hepsi gerรงekleลmeyebilir. Voorberg, โKarลฤฑlaลtฤฑฤฤฑmฤฑz zorluk, bugรผn kimin gerรงek kimin gerรงek olmadฤฑฤฤฑnฤฑ anlamaya รงalฤฑลmakโ dedi.
Mitsubishi Power Americas CEO’su Bill Newsom, bir rรถportajda, patlamanฤฑn tadฤฑnฤฑ รงฤฑkarฤฑrken, gรถzlerinin ลimdiden patlamaya hazฤฑr olduฤunu sรถyledi, โEn bรผyรผk sorum bunun daha ne kadar sรผreceฤiโ dedi. Newsom โHer gรผn bu soruyu yanฤฑtlamaya รงalฤฑลarak uyanฤฑyorum. Bu 3, 5, 10 ya da 15 yฤฑllฤฑk bir sรผreรง mi?โ ลeklinde konuลtu.
Yapay zekanฤฑn ilerlemesinin รถngรถrรผlemez olduฤu kanฤฑtlandฤฑ. Tรผrbin รผreticilerinin hisse senetleri, รงok daha dรผลรผk enerji kullanฤฑmฤฑyla รผst dรผzey yapay zeka performansฤฑ vaat eden รinli yapay zeka ลirketi DeepSeek’in piyasaya รงฤฑkmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan Ocak ayฤฑnda dรผลรผลe geรงti.
ลimdiden, bazฤฑ enerji santrali projeleri tรผrbin eksikliฤi nedeniyle yol kenarฤฑna dรผลรผyor. Enerji ลirketi Engie, geรงtiฤimiz ay biri devlet desteฤi iรงin kฤฑsa listede yer alan iki bรผyรผk Teksas enerji santrali projesini ekipman sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑ nedeniyle iptal etti. ลirketin zamanฤฑnda tedarik edemediฤi ekipmanlar arasฤฑnda gaz tรผrbinleri de vardฤฑ.
Voorberg, diฤer enerji santrali projelerinin de benzer bir akฤฑbete uฤrayacaฤฤฑnฤฑ varsaymanฤฑn โรงok doฤruโ olduฤunu sรถyledi. Voorberg, teknoloji CEO’larฤฑnฤฑn genellikle enerji piyasasฤฑnฤฑn nasฤฑl iลlediฤine dair gerรงekรงi olmayan varsayฤฑmlara sahip olduฤunu ve bunun yazฤฑlฤฑm gibi รถlรงeklenebileceฤini dรผลรผndรผklerini sรถyledi. Bazฤฑlarฤฑ tรผrbinleri doฤrudan satฤฑn almak istiyor, bรถylece daha bรผyรผk ลebekeden geรงmek zorunda kalmadan doฤrudan veri merkezlerine baฤlanan ลebeke dฤฑลฤฑ enerji santralleri oluลturabiliyorlar. Chevron ve Exxon Mobil gibi ลirketler bunu gerรงekleลtirmek iรงin teknoloji ลirketleriyle ortaklฤฑk yapฤฑyor.
Voorberg, Siemens Enerji’nin teknoloji firmalarฤฑna, kamu hizmetleri veya diฤer enerji ลirketleriyle ortaklฤฑk kurmak iรงin kapsamlฤฑ planlar hazฤฑrlamalarฤฑnฤฑ ve dรผzenleyici onaya giden aรงฤฑk bir yola sahip olmalarฤฑnฤฑ sรถylediฤini belirtti. Ayrฤฑca ลirketin denenmiล ve gerรงek mรผลterileri olan kamu hizmetleri iรงin yeterli tรผrbine sahip olduฤundan emin olmasฤฑ gerekiyor. Voorberg โSaman alevi gibi parlayanlarฤฑ kesinlikle onlara satacaฤฤฑzโ dedi ve ekledi: โAncak uzun vadeli mรผลterilerimizi de unutmayacaฤฤฑz.โ
รnde gelen รผreticilerin bรผyรผk tรผrbinleri 2028’e ya da daha sonrasฤฑna kadar tรผkenmiล durumda ve bir ลirketin bir doฤal gaz santralinden fiilen elektrik รผretmesi tรผrbin teslimatฤฑndan sonra iki yฤฑl kadar sรผrebiliyor. Tรผrbin sahaya ulaลtฤฑktan sonra baฤlanmasฤฑ gereken pek รงok baลka ekipman ve alฤฑnmasฤฑ gereken izinler var.
NextEra Energy ‘nin CEO’su John Ketchum geรงen hafta Houston’da dรผzenlenen bir enerji konferansฤฑnda, โBir gaz tรผrbinine sahip olmak ve onu gerรงekten piyasada inลa ettirmek iรงin gerรงekten 2030’a veya daha sonrasฤฑna bakฤฑyorsunuzโ dedi. Ketchum’un ลirketi, bรผyรผk รถlรงรผde doฤal gaza baฤlฤฑ olan Florida’nฤฑn en bรผyรผk dรผzenlenmiล kamu hizmetinin sahibi ve aynฤฑ zamanda รผlkenin en bรผyรผk yenilenebilir enerji geliลtiricilerinden biri.
Bu gecikme aรงฤฑkรงa bir sorun teลkil ediyor. Sabฤฑr, bugรผn hiรง kimsenin yapay zeka yarฤฑลฤฑyla iliลkilendirdiฤi bir erdem deฤil. Teknolojideki ilerlemeler yฤฑldฤฑrฤฑm hฤฑzฤฑyla gerรงekleลiyor ve ลirketler ihtiyaรง duyduklarฤฑ gรผcรผ saฤlamak iรงin 2030 yฤฑlฤฑna kadar beklemek istemiyor.
Enerji kฤฑtlฤฑฤฤฑ, yapay zekanฤฑn bรผyรผmesi iรงin bir tehdit – ve daha fazla enerji santrali kaรงฤฑnฤฑlmaz olarak iptal edilecek – ancak bazฤฑ ลirketler de geรงici รงรถzรผmler buluyor.
Bazฤฑ teknoloji ลirketleri รงok sayฤฑda kรผรงรผk tรผrbin satฤฑn alฤฑyor ve gรผรงlerini birleลtirerek bรผyรผk bir tรผrbinin รผretimine eลit hale getiriyor. Bu verimsiz bir รงรถzรผm ama giderek ivme kazanฤฑyor. Bรผyรผk oyuncular kรผรงรผk tรผrbinler รผretiyor, ancak Baker Hughes ve Caterpillar da dahil olmak รผzere baลka tedarikรงiler de var. รnรผmรผzdeki yฤฑllarda tรผrbinlerde pazar paylarฤฑnฤฑ artฤฑrmalarฤฑ bekleniyor. Doฤal gazฤฑ elektriฤe dรถnรผลtรผrmek iรงin yakฤฑt hรผcreleri kullanan Bloom Energy de bundan faydalanฤฑyor.
Buna ek olarak, teknoloji ลirketleri doฤal gazdan daha hฤฑzlฤฑ devreye girebilen ve halihazฤฑrda yeni elektrik รผretiminde en bรผyรผk payฤฑ oluลturan yenilenebilir enerji kaynaklarฤฑna daha da fazla yatฤฑrฤฑm yapmak zorunda kalabilir. Bataryalarla birleลtirildiklerinde gรผnรผn bรผyรผk bir bรถlรผmรผnde gรผรง saฤlayabilirler. NextEra’dan Ketchum, yenilenebilir enerji kaynaklarฤฑnฤฑn en azฤฑndan รถnรผmรผzdeki birkaรง yฤฑl boyunca boลluฤu doldurmak zorunda kalacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผndรผฤรผnรผ sรถylรผyor.
Ve ลirketler daha verimli hale gelerek mevcut gรผรงle yetinmek zorunda kalabilirler. Nvidia ve Schneider Electric, verimlilik kazanฤฑmlarฤฑ yoluyla gรผรง kullanฤฑmฤฑnฤฑ azaltmanฤฑn yollarฤฑnฤฑ bulmak iรงin Salฤฑ gรผnรผ bir ortaklฤฑk duyurdu. Duke รniversitesi araลtฤฑrmacฤฑlarฤฑ geรงtiฤimiz ay yayฤฑnladฤฑklarฤฑ bir makalede, teknoloji ลirketlerinin ลebeke รผzerindeki yรผksek stres anlarฤฑnda gรผรง talebini geรงici olarak azaltmaya istekli olduklarฤฑ sรผrece mevcut elektrik kaynaklarฤฑnฤฑn dรผzinelerce yeni devasa veri merkezini barฤฑndฤฑrabileceฤini ortaya koydu.
Yapay zeka durdurulamaz gibi gรถrรผnรผyor. Yaklaลan enerji sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑ onun en bรผyรผk sฤฑnavฤฑ olabilir.
