Fed’in kısa vadeli faiz hedefini önümüzdeki yıllarda bir noktada yeniden sıfıra yakın seviyelere indirme olasılığı, mevcut kısa vadeli borçlanma maliyetlerinin nispeten yüksek olmasına rağmen, hâlâ gerçek bir ihtimal olmaya devam ediyor. Bu değerlendirme, New York ve San Francisco Fed şubeleri tarafından ortaklaşa yayımlanan yeni bir raporda yer aldı.
New York Fed Başkanı John Williams’ın da eş-yazarları arasında bulunduğu ve pazartesi günü yayımlanan raporda, merkez bankasının faiz oranı hedefinin orta-uzun vadede yeniden çok düşük seviyelere dönme riskinin, “son on beş yılda gözlemlenen aralığın alt ucunda” olduğu belirtildi. Ancak araştırmacılar, yakın gelecekteki belirsizliklerin artması nedeniyle, “sıfıra yakın faiz oranlarına dönüş olasılığının orta-uzun vadede önemli ölçüde devam ettiğini” ekledi.
Sıfıra yakın federal fon faiz oranı hedefi, genellikle ekonomik kriz dönemleriyle ve bunların ardından gelen toparlanma süreçleriyle ilişkili. ABD Merkez Bankası, 2008’deki mali krizle birlikte faiz oranlarını bu seviyelere çekmiş ve bu uygulamayı 2015 sonuna kadar sürdürmüştü. Ardından, Mart 2020’de COVID-19 pandemisi nedeniyle yine aynı seviyelere dönmüş, 2022 baharından itibaren ise onlarca yılın en yüksek enflasyon verileriyle mücadele amacıyla faizleri agresif şekilde artırmaya başlamıştı.
Fed’in raporunun olumsuz etkileri
Fed’in istihdam ve fiyat istikrarı hedeflerini gerçekleştirmek için kullandığı faiz oranının sıfıra yakın seviyede olması, merkez bankacıları açısından ciddi zorluklar yaratıyor. Süper düşük faiz oranlarının sağladığı teşvikin ötesine geçebilmek için, yetkililer uzun vadeli faizleri düşürmeyi hedefleyen ve Fed’in bilançosunu ciddi şekilde büyüten tartışmalı tahvil alım programlarına yönelmek zorunda kalmıştı. Ayrıca, düşük faizlerin teşvik edici gücünü artırmak amacıyla çeşitli iletişim stratejileri de kullanılmıştı.
Sıfıra yakın faiz dönemleri, aynı zamanda, onlarca yıla yayılan düşük enflasyon eğilimiyle birlikte uzun vadeli faizlerin sürekli düştüğü bir yapının da parçasıydı.
Ancak son birkaç yılın deneyimi, merkez bankası için yeni bir zemin oluşturdu. Pandemi kaynaklı yüksek enflasyon oranları önemli ölçüde azaldı. Ancak hâlihazırda yüzde 4,25 ile 4,5 aralığında bulunan hedef faiz oranı, son yıllara kıyasla hâlâ yüksek bir seviyede. Üstelik Fed, ticaret politikası gibi faktörlerden kaynaklanan ciddi bir belirsizlik ortamıyla karşı karşıya.
Haziran ayı itibarıyla Fed yetkilileri, faiz hedeflerini 2027 yılına kadar yüzde 3,4’e düşürmeyi bekliyor ve bu düşüş sürecinin bu yıl başlaması öngörülüyor. Öte yandan, Başkan Donald Trump tarafından da agresif faiz indirimleri yönünde baskılar söz konusu.
Bu arada yetkililer, ekonominin performansına göre ne çok gevşek ne çok sıkı olan “nötr faiz” tahminini de yukarı yönlü revize ediyor. Şu anda yüzde 3 olarak öngörülen bu oran ve Haziran tahminleri, Fed’in son yıllara kıyasla sıfır seviyesine düşmeden önce faiz indirme konusunda daha fazla manevra alanına sahip olduğunu gösteriyor.
Faiz türevlerine dayalı analizlere yer veren söz konusu raporda, mevcut tampon alanına rağmen faiz görünümünün karmaşık olduğu vurgulanıyor. Raporda, “Sıfıra yakın faiz riskinin, beklenen faiz oranlarının yüksekliğiyle azaldığı, faiz oranı belirsizliğiyle ise arttığı” ifadelerine yer verildi.
