Petrol fiyatlarฤฑ, kรผresel piyasalarda artan arz fazlasฤฑ endiลeleri ve ABD-รin ticaret gerilimlerinin oluลturduฤu zayฤฑf talep beklentileri nedeniyle Pazartesi gรผnรผ yaklaลฤฑk %1 oranฤฑnda deฤer kaybetti. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, ekonomik yavaลlama ve enerji talebindeki olasฤฑ dรผลรผล risklerini deฤerlendirdi.
Brent ham petrol vadeli iลlemleri, ลu sฤฑralarda 52 sent, yani %0,85 dรผลรผลle varil baลฤฑna 60,77 dolara geriledi. Amerika Birleลik Devletleri Batฤฑ Teksas Orta Kalite (WTI) vadeli iลlemleri ise 23 sent, yani %0,4 dรผลรผลle 57,31 dolardan iลlem gรถrdรผ. Her iki referans fiyat da seansฤฑn baลlarฤฑnda 1 dolardan fazla dรผลรผล yaลadฤฑ ve Mayฤฑs ayฤฑndan bu yana en dรผลรผk seviyelerinde kapanmaya doฤru ilerledi.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn odaฤฤฑ arz fazlasฤฑna kaydฤฑ
Petrol yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑnฤฑn piyasaya yรถnelik endiลeleri, daha รถnceki arz yetersizliฤi beklentisinden, potansiyel bir arz fazlalฤฑฤฤฑna kaydฤฑ. Bu deฤiลim, kรผresel referans Brent’in vadeli iลlem sรถzleลmesi yapฤฑsฤฑnda da aรงฤฑkรงa gรถrรผldรผ. Brent ve ABD ham petrol vadeli iลlemlerinin altฤฑ aylฤฑk farkฤฑ (spread), erken yรผkleme sรถzleลmelerinin geรง yรผkleme sรถzleลmelerinin altฤฑnda iลlem gรถrdรผฤรผnรผ gรถsteriyor. Contango olarak bilinen bu yapฤฑ, tรผccarlarฤฑ, gelecekte fiyatlar yรผkseldiฤinde daha yรผksek bedelle satabilmek iรงin depolama masraflarฤฑnฤฑ karลฤฑlayarak petrol stoklamaya teลvik ediyor.
Mayฤฑs ayฤฑnda kฤฑsa bir sรผre gรถrรผldรผkten sonra Perลembe gรผnรผ tekrar ortaya รงฤฑkan Brent kontango, Aralฤฑk 2023’ten bu yana en geniล seviyede iลlem gรถrdรผ. ABD ham petrol vadeli iลlem kontango yapฤฑsฤฑ da Ocak 2024’ten bu yana ilk kez Cuma gรผnรผ ortaya รงฤฑktฤฑ. Again Capital’in ortaฤฤฑ John Kilduff, โBu arz fazlasฤฑ endiลeleri, รถzellikle 2026’ya bakฤฑldฤฑฤฤฑnda, ลu anda piyasaya yansฤฑmaya baลladฤฑ. Yรผzer depolarฤฑn ve iรง kesimdeki tanklarฤฑn dolmaya baลladฤฑฤฤฑnฤฑ gรถreceฤiz. Bu, bir sรผredir gรถrmediฤimiz gerรงek bir dรผลรผล eฤilimiโ deฤerlendirmesini yaptฤฑ.
Kรผresel ticaret gerilimleri talebi zayฤฑflattฤฑ
Her iki referans petrol fiyatฤฑ da geรงen hafta %2’nin รผzerinde dรผลรผล yaลayarak รผst รผste รผรงรผncรผ haftalฤฑk dรผลรผลรผnรผ kaydetti. Bu dรผลรผลรผn temel nedenlerinden biri, Uluslararasฤฑ Enerji Ajansฤฑ’nฤฑn 2026 yฤฑlฤฑnda arz fazlasฤฑnฤฑn artacaฤฤฑna dair รถngรถrรผsรผ oldu. Ayrฤฑca, yฤฑlฤฑn bรผyรผk bir bรถlรผmรผnde vadeli iลlem sรถzleลmeleri, spot fiyatlarฤฑn gelecekteki arzฤฑn รผzerinde iลlem gรถrdรผฤรผ backwardation (ters yapฤฑ) olarak adlandฤฑrฤฑlan bir yapฤฑ iรงindeydi; bu durum, kฤฑsa vadede arzฤฑn sฤฑkฤฑ ve talebin saฤlam olduฤu algฤฑsฤฑnฤฑ yansฤฑtฤฑyordu.
Geรงen hafta, Dรผnya Ticaret รrgรผtรผ baลkanฤฑ, ABD ve รin’i ticaret gerilimini azaltmaya รงaฤฤฑrarak, dรผnyanฤฑn en bรผyรผk iki ekonomisinin birbirinden kopmasฤฑnฤฑn uzun vadede kรผresel ekonomik รผretimi %7 oranฤฑnda azaltabileceฤi uyarฤฑsฤฑnda bulundu. En bรผyรผk iki petrol tรผketicisi, son zamanlarda ticaret savaลฤฑnฤฑ yeniden baลlattฤฑ ve aralarฤฑnda yรผk taลฤฑyan gemilere ek liman รผcretleri uyguladฤฑ. Bu durum, kรผresel yรผk akฤฑลฤฑnฤฑ bozabilecek bir misilleme hamlesi olarak petrol talebi beklentilerini olumsuz etkiledi. Ayrฤฑca, Donald Trump Pazar gรผnรผ, Hindistan’ฤฑn Rusya’dan petrol alฤฑmฤฑnฤฑ durdurmamasฤฑ durumunda Washington’un “bรผyรผk” gรผmrรผk vergilerini sรผrdรผreceฤi konusunda yeniden uyarฤฑda bulundu.
ABD stok verileri ve kฤฑsa vadeli baskฤฑlar
Arz tarafฤฑnda ise enerji hizmetleri ลirketi Baker Hughes, ABD’li enerji ลirketlerinin geรงen hafta รผรง hafta sonra ilk kez sondaj kulesi eklediฤini aรงฤฑkladฤฑ. Bu durum, potansiyel arz artฤฑลฤฑ beklentilerini destekledi. Enerji danฤฑลmanlฤฑk ลirketi Gelber and Associates’in analistleri, โKฤฑsa vadede, piyasa rafinerilerin bakฤฑm รงalฤฑลmalarฤฑ, daha yumuลak รผrรผn kฤฑrฤฑlmalarฤฑ ve haftalฤฑk ABD stok verilerini dikkatle izleme gibi klasik bir ara sezon karฤฑลฤฑmฤฑnฤฑn iรงinde bulunuyorโ notunu paylaลtฤฑ.
Pazartesi gรผnรผ Reuters’ฤฑn yaptฤฑฤฤฑ รถn anket, ABD ham petrol stoklarฤฑnฤฑn geรงen hafta artmฤฑล olabileceฤini gรถstererek fiyatlar รผzerindeki baskฤฑlarฤฑ daha da artฤฑrdฤฑ. Haftalฤฑk stok verileri รถncesinde Reuters anketine katฤฑlan beล analist, 17 Ekim’e kadar olan haftada ham petrol stoklarฤฑnฤฑn ortalama 1,5 milyon varil arttฤฑฤฤฑnฤฑ tahmin etti.
