Fed’in faiz düşürmesi bekleniyor. Federal Rezerv, hükümetin kapanmasının neredeyse bir aya yaklaşmasıyla bu hafta politika toplantısını gerçekleştiriyor ve merkez bankacıları, faiz oranlarını belirlemek için kritik önem taşıyan resmî verilerin çoğundan mahrum kaldı.
Buna rağmen, yetkililerin bu yıl ikinci kez referans faiz oranını çeyrek puan düşürmesi bekleniyor. Eski Kansas City Federal Rezerv Başkanı Esther George bir röportajda, “İşgücü piyasasına ilişkin resmî verilerin yokluğunda, diğer bilgi kaynaklarına güvenecekler ve bu noktada, faiz indirimine gerekçe olarak öne sürdükleri argümanlarla çelişmeyecek,” dedi.
1 Ekim’de başlayan hükümetin kapanması, para politikasının gelecekteki gidişatını belirlemek için gerekli olan en önemli veri olan Eylül ayı istihdam raporunun yayımlanmasını engellediğinden, Fed yetkilileri körlemesine hareket etmek zorunda kaldı.
İşgücü piyasası zayıflıyor: Fed’in faiz düşürmesi bekleniyor
Bu arada, özel sektör verileri ve anekdot niteliğindeki anketler, iş piyasasının kötüleştiğini gösteriyor. Bordro işleme şirketi ADP, özel sektörde istihdamın Eylül ayında 32.000 azaldığını bildirirken, Fed’in ülke genelinden topladığı anekdot niteliğindeki verileri derleyen Bej Kitap da iş piyasasının zayıfladığını gösteriyor.
Wilmington Trust baş ekonomisti Luke Tilley, ADP ve işgücü istihbarat şirketi Revelio Labs’ın ortalamasına göre Eylül ayında istihdam artışının sadece 13.000 olduğunu belirtiyor.
Tilley, Mayıs’tan Ağustos’a kadar olan BLS istihdam verilerine bakarak (Eylül verileri hükümetin kapanması nedeniyle askıya alınmıştı), özel sektördeki toplam istihdam artışının bu dört aylık dönemde 157.000 olduğunu söyledi.
Bu dönemde sağlık sektörü 249.000 yeni iş yaratırken, imalat, inşaat, perakende, bilgi, profesyonel iş hizmetleri ve eğlence-konaklama dâhil olmak üzere diğer tüm özel sektörler toplamda 92.000 iş kaybı yaşadı.
Tilley, iş piyasasındaki yavaşlamanın, işçi talebinin zayıflamasından kaynaklandığına inanıyor. Tilley, “İş piyasası gecikmeli bir göstergedir ve düşmeye devam etme riski vardır ve ekonomide zaten bir dönüş yaşandığını düşünüyoruz,” dedi. İş piyasasındaki bu zayıflama emareleri, Fed’in faiz düşürmesi bekleniyor argümanını güçlendiriyor.
Enflasyon ve risk yönetimine yönelim
Fed’in elde ettiği önemli verilerden biri, Eylül ayında enflasyonun hafifçe düştüğünü gösteren Tüketici Fiyat Endeksiydi. Çekirdek enflasyon, bir önceki ayki yüzde 3,1’den yüzde 3’e geriledi. Aylık bazda çekirdek enflasyon, önceki iki ayda yüzde 0,3 artmasının ardından yüzde 0,2 arttı.
Philedephia Fed’in eski başkanı Patrick Harker, “İşgücü piyasası açıkça zayıflıyor. Resmî verileri alamayacağız, ancak diğer tüm veriler zayıfladığını gösteriyor. Henüz uçurumdan düşmüyor, ancak zayıflıyor ve enflasyon sabit kalıyor,” dedi. Harker, gümrük vergilerinin ekonomiye sızması ve perakendecilerin fiyatları artırmaya başlamasıyla enflasyonun yakında azalacağını düşünmüyor. Ancak, Fed’in bu hafta faiz oranlarını 25 baz puan düşüreceği yönündeki yaygın beklentiye katılıyor ve “Fed’in faiz düşürmesi bekleniyor” görüşlerine destek veriyor.
Wilmington Trust’ın tahvil portföy yöneticisi Wil Stith, Fed’in enflasyon verilerini “dikkatle” inceleyeceğini belirterek, yeni rakamların, yetkililerin odak noktasını iş piyasasını desteklemeye kaydırdıkları son toplantıda alınan indirim kararının temasıyla uyumlu olduğunu kaydetti. Stith, “Görevleri ile ilgili bir risk ile diğer riskleri karşılaştırdığınızda, bu haftaki toplantıda tekrar faiz indirimi yapacaklarını düşünüyorum,” dedi. Fed’in faiz düşürmesi bekleniyor görüşleri Stith’ten de destek görmüş oldu.
George ise, Fed’in enflasyon rakamlarını “çok iyi bilmesi” ve verileri sürekli yeniden değerlendirmesi gerektiğini belirterek, “İşgücü piyasası etrafında risk yönetimine yönelmek istiyorlar,” dedi. George, gümrük vergilerinden kaynaklanan enflasyonun fiyatlar üzerinde tek seferlik bir etki yaratacağına aşırı güven duyulduğunu düşünüyor ve gümrük vergileri yürürlüğe girmeden önce de enflasyonun bir sorun olduğunu belirtti. George, “Özellikle [gümrük vergileri] yürürlüğe girmeden önce enflasyon hedefinize ulaşamamışsanız, bu konuya dikkat etmelisiniz,” dedi.
Kredi riskleri yükselirken Fed’in faiz düşürmesi bekleniyor
Aynı zamanda, Fed, bölgesel ve büyük bankaların aldığı kredilerdeki son dönemdeki zararların riskleri ve bunların finansal sistem ve ekonomik görünüm üzerindeki etkisi olup olmadığı ile de uğraşmak zorunda.
Subprime otomobil kredilerindeki gecikmeler, kredi verenlerin iyi kredi verme standartlarını takip edip etmedikleri konusunda endişeleri artırdı. Zions Bancorp, birkaç hafta önce Kaliforniya bölümünden iki ticari ve endüstriyel kredide 50 milyon dolarlık zarar edeceğini açıkladı. Otomobil parçası üreticisi First Brands ve subprime otomobil kredisi veren Tricolor’un iflası, JPMorgan Chase dâhil birçok bankayı etkileyen dolandırıcılık iddialarıyla bağlantılı. Bu gelişmelere rağmen Fed’in faiz düşürmesi bekleniyor.
Tilley, subprime otomobil kredilerindeki kredi kayıplarının bir finansal krizin ilk belirtileri olduğunu düşünmüyor, ancak bunları ekonominin yavaşladığının veya bir dönüm noktasında olabileceğinin işareti olarak görüyor. Tilley, “Ekonomide yavaşlama, istihdam artışında yavaşlama olduğunda, daha az kişi ödemelerini yapacaktır,” dedi. Harker da gecikmeleri ekonomi için bir uyarı işareti olarak görüyor. Harker, şu anda resesyon olasılığının düşük olduğunu, ancak ekonominin yavaşladığını düşünüyor. Fed’in faiz düşürmesi bekleniyor demesinin en önemli nedenlerinden biri de bu risklerdir.
Fed Başkanı Jerome Powell, yaklaşık iki hafta önce, para politikasının toplantı toplantı belirleneceğini belirtmesine rağmen, bir faiz indiriminin daha mümkün olduğunu işaret etti. Piyasalar, Powell’ın faiz tahminlerinin yetkililerin yeni veriler elde etmesiyle değişebileceği uyarısına rağmen, Fed’in faiz düşürmesi bekleniyor bu hafta ve Aralık ayında faiz indirimine gideceğinden neredeyse kesin olarak emin.
Fed yetkilisi Chris Waller da bu toplantının ardından, Fed’in veriler açıklanana kadar faiz indirimine temkinli yaklaşması gerektiğini söyledi. Stith, Aralık ayında faiz indiriminin bu hafta beklenen indirime göre daha az kesin olduğunu belirterek, bunun nihayet açıklanacak verilere bağlı olacağını vurguladı. Harker, bu yıl için bir faiz indiriminin daha yeterli olduğunu düşünse de, yine de merkez bankasının Aralık ayında tekrar faiz indirimi yapmasını bekliyor.
