ABD รalฤฑลma Bakanlฤฑฤฤฑ tarafฤฑndan aรงฤฑklanan son verilere gรถre ABD iลsizlik oranฤฑ Kasฤฑm ayฤฑnda yรผzde 4,6 seviyesine yรผkselerek Eylรผl 2021 tarihinden bu yana gรถrรผlen en yรผksek noktaya ulaลtฤฑ. ABD ekonomisi aynฤฑ dรถnemde 64.000 kiลilik yeni istihdam saฤladฤฑ ancak bu artฤฑล, iลsizlik oranฤฑndaki tฤฑrmanฤฑลฤฑ durdurmaya yetmedi.
Yaklaลฤฑk 43 gรผn sรผren hรผkรผmet kapanmasฤฑ nedeniyle birรงok kritik ekonomik verinin aรงฤฑklanmasฤฑ ertelenmiลti. Normal ลartlarda 5 Aralฤฑk tarihinde yayฤฑnlanmasฤฑ planlanan rapor, gecikmeli olarak piyasalarla paylaลฤฑldฤฑ. Amerikalฤฑlarฤฑn artan iลten รงฤฑkarmalar ve durgunlaลan piyasa koลullarฤฑ nedeniyle endiลe duyduฤu bir dรถnemde gelen bu veriler, zorlu koลullarฤฑn yฤฑl sonuna doฤru devam ettiฤini gรถsterdi.
Bloomberg tarafฤฑndan dรผzenlenen ankete katฤฑlan ekonomistler, 50.000 kiลilik bir istihdam artฤฑลฤฑ bekliyordu. Beklentilerin รผzerinde gelen istihdam artฤฑลฤฑna en bรผyรผk katkฤฑyฤฑ 46.000 kiลilik alฤฑmla saฤlฤฑk sektรถrรผ saฤladฤฑ. Ancak ABD iลsizlik rakamlarฤฑndaki yukarฤฑ yรถnlรผ ivme, istihdam yaratฤฑmฤฑnฤฑn genel tabloyu iyileลtirmekte yetersiz kaldฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya koydu.
Hรผkรผmet kapanmasฤฑ ve ABD iลsizlik oranฤฑna etkileri
Kasฤฑm ayฤฑ verileri, ekonomik nedenlerle yarฤฑ zamanlฤฑ รงalฤฑลanlarฤฑn sayฤฑsฤฑnฤฑn 5,5 milyona yรผkseldiฤini ortaya koydu. Bu rakam, Eylรผl ayฤฑna gรถre 909.000 kiลilik bir artฤฑลa iลaret etti. รte yandan uzun sรผreli iลsizlik oranฤฑ, yani 27 hafta veya daha uzun sรผredir iลsiz olanlarฤฑn oranฤฑ Kasฤฑm ayฤฑnda yรผzde 24,3 olarak gerรงekleลti. Bu oran Aฤustos ayฤฑndaki yรผzde 25,7 seviyesinden gerilemiล olsa da bir yฤฑl รถnceki yรผzde 23,1 seviyesinin รผzerinde kaldฤฑ.
Oxford Economics Baล ABD Ekonomisti Nancy Vanden Houten, hรผkรผmet kapanmasฤฑnฤฑn ABD iลsizlik oranฤฑndaki artฤฑลa katkฤฑda bulunduฤunu ifade etti. Vanden Houten, yรผkseliลte olan kalฤฑcฤฑ iล kaybฤฑ sayฤฑsฤฑnฤฑn azaldฤฑฤฤฑnฤฑ ancak iลgรผcรผ artฤฑลฤฑnฤฑn da bu orandaki yรผkseliลe etki ettiฤini belirtti.
Navy Federal Credit Union Baล Ekonomisti Heather Long ise sosyal medya platformu X รผzerinden yaptฤฑฤฤฑ deฤerlendirmede ABD ekonomisinin bir istihdam durgunluฤu yaลadฤฑฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ. Long, Nisan ayฤฑndan bu yana neredeyse hiรง yeni iล yaratฤฑlmadฤฑฤฤฑnฤฑ ve รผcret artฤฑลlarฤฑnฤฑn yavaลladฤฑฤฤฑnฤฑ dile getirdi.
Geรงmiล veriler ve yapฤฑsal bozulma iลaretleri
Salฤฑ gรผnรผ yayฤฑnlanan Ekim ayฤฑ kฤฑsmi verileri ise 105.000 kiลilik bir iล kaybฤฑ yaลandฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsterdi. Bank of America ekonomisti Shruti Mishra, daha รถnce yaptฤฑฤฤฑ bir deฤerlendirmede, Ekim ayฤฑ maaล bordrosu rakamlarฤฑnฤฑn DOGE รถncรผlรผฤรผndeki hรผkรผmet iลten รงฤฑkarmalarฤฑnฤฑn gecikmeli etkisinden etkileneceฤini belirtmiลti. Mishra, ertelenmiล istifa programฤฑnฤฑ tercih eden birรงok federal รงalฤฑลanฤฑn 30 Eylรผl tarihinde resmi olarak gรถrevlerinden ayrฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etmiลti.
รalฤฑลma Bakanlฤฑฤฤฑ verilerine gรถre federal hรผkรผmet Ekim ayฤฑnda 162.000, Kasฤฑm ayฤฑnda ise 6.000 kiลilik istihdam kaybฤฑ yaลadฤฑ. ฤฐลgรผcรผ piyasasฤฑna dair son resmi veriler birkaรง hafta ertelenerek yayฤฑnlanmฤฑล ve sadece Eylรผl ayฤฑ verilerini iรงermiลti.
Ekonomi Aฤustos ve Haziran aylarฤฑnda iล kaybฤฑ yaลadฤฑktan sonra, 2020 yฤฑlฤฑndan bu yana ilk kez negatif istihdam aylarฤฑ kaydetmiลti. Buna raฤmen iล sayฤฑsฤฑnda beklenmedik bir artฤฑล gรถzlemlenmesi, piyasalarda kafa karฤฑลฤฑklฤฑฤฤฑ yaratฤฑyor. Uzmanlar, ABD iลsizlik verilerindeki bu dalgalanmanฤฑn Fed politikalarฤฑ รผzerinde belirleyici olacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyor.
