Bakır kısa vadeli arz sıkışıklığı ve elektrifikasyon süreçlerinin anahtarı olan bu metale yönelik talebin üretimi aşacağı beklentileriyle 2009 yılından bu yana en iyi yılını geçirdi.
Kırmızı metal yıl sonu yükselişinde bir dizi rekor kırarak Londra Metal Borsası’nda bu yıl yüzde 42 oranında değer kazandı. Bu yükseliş kırmızı metali borsadaki altı endüstriyel metal arasında en iyi performans gösteren varlık yaptı. Fiyatlar 2025 yılının son işlem günü olan çarşamba günü yüzde 1,1 oranında düştü.
Bakır, endüstriyel metaller arasında zirveye yerleşti
Son dönemdeki fiyat artışları, olası gümrük vergileri beklentisiyle emtia sevkiyatını ABD’ye yönlendiren tüccarlar tarafından da desteklendi. Bu durum piyasanın diğer bölgelerinde bir sıkışıklığa neden oldu. Bu küresel dengesizlik fiyatların yüksek seviyelerde kalmasına yardımcı oldu.
Trump 2026 yılında birincil maden üzerindeki gümrük vergileri konusunu yeniden ele alma planını daha önce açıklamıştı. Bu durum yılın başlarında piyasayı sarsmıştı. Önemli alıcı konumundaki Çin’de temel talep zayıflamasına rağmen diğer bölgelerdeki arz daraldı.
Bu fiyat farkı LME bünyesinde aralık ayında yaşanan güçlü yükselişin ardından son zamanlarda daraldı. Piyasalar yeni yılda uygulanacak ticaret politikalarına odaklanmış durumda bulunuyor.
Küresel tedarik zincirinde bakır arzı daralıyor
StoneX Financial bünyesinde çalışan kıdemli metal analisti Natalie Scott-Gray konuyla ilgili görüşlerini paylaştı. Scott-Gray rafine bakır üzerinde gelecekte ABD tarafından uygulanacak ithalat gümrük vergisi beklentisinin 650.000 tondan fazla metalin ülkeye girmesine neden olduğunu belirtti.
Bu durum ABD dışındaki bölgelerde ciddi bir sıkışıklık yarattı. Analist küresel görünür bakır stoklarının üçte ikisinin şu anda COMEX bünyesinde tutulduğunu ifade etti. Gümrük vergilerinin yol açtığı bu akışların ötesinde üretim tarafında da ciddi aksaklıklar yaşandı.
Maden kazaları ve üretim kesintileri piyasayı zorladı
Endonezya’daki dünyanın en büyük ikinci tesisinde meydana gelen ölümcül kaza arzı olumsuz etkiledi. Ayrıca Demokratik Kongo Cumhuriyeti’ndeki yeraltı seli ve Şili’deki bir madende yaşanan kaya patlaması metalin bulunabilirliğini daha da zorlaştırdı.
Bakır talebindeki büyümenin kısa vadeli görünümü dünyanın en büyük tüketicisi olan Çin’deki zayıflık nedeniyle belirsizliğini koruyor. Ülkenin emlak piyasası metale dayalı boru ve kablolara olan ihtiyacı azaltan ve yıllardır süren bir durgunluk içinde bulunuyor.
Tüketici harcamaları da durgun seyrederek elektronik aletler gibi bitmiş ürünlere olan talebi olumsuz etkiliyor. Bu durum imalat sektöründeki bakır kullanım hızını yavaşlatıyor.
Uzun vadeli talep beklentileri güçlü kalmaya devam ediyor
Yine de uzun vadede küresel bakır talebinde güçlü bir ivme bekleniyor. BloombergNEF temel senaryosunda tüketimin 2035 yılına kadar üçte birinden fazla artabileceğini tahmin ediyor.
Bu eğilimin ana itici güçleri arasında güneş panelleri ve rüzgar türbinleri gibi temiz enerji kaynaklarına geçiş yer alıyor. Elektrikli araçların giderek daha fazla benimsenmesi ve elektrik şebekelerinin genişlemesi bakır ihtiyacını artırıyor.
Bu veriler ışığında bakır piyasası kısa vadeli dalgalanmalara rağmen yeşil enerji dönüşümünün vazgeçilmez bir parçası olarak 2025 yılını rekorlarla tamamladı. Gelecek on yılda arzın talebe yetişip yetişemeyeceği sektörel bazda temel belirleyici olacak gibi görünüyor.
