Borsa İstanbul’da piyasa dolandırıcılığı ve manipülatif işlemlerle mücadele kapsamında hazırlanan yeni yasal düzenleme ile suç teşkil eden fiillere yönelik yaptırımların önemli ölçüde ağırlaştırılması bekleniyor. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine kısa süre içinde gelmesi öngörülen taslak düzenleme, sadece manipülasyonu gerçekleştirenleri değil, bu işlemlerden dolaylı olarak fayda sağlayan kişi ve kurumları da kapsama alıyor.
Bloomberg’in konuyla ilgili kaynaklara dayandırdığı bilgilere göre, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından haklarında “makul şüphe” tespit edilenlerin yanı sıra yatırım fonları aracılığıyla borsada piyasa bozucu faaliyetlerde bulunanlara yönelik denetim ve ceza mekanizmaları sertleştirilecek.
Yatırım fonları ve piyasa bozucu işlemler mercek altında
Söz konusu düzenleme, son dönemde özellikle bazı yatırım fonlarının elde ettiği olağan dışı yüksek getirilerin ardından artan şüphelerin bir sonucu olarak değerlendiriliyor. Hazırlanan taslak ile piyasa bozucu eylemler, bilgi suiistimali ve piyasa dolandırıcılığı gibi suçların tanımı genişletilirken, bu fiilleri bizzat işleyenlerin yanı sıra onlarla iş birliği içinde hareket eden taraflar da hukuki sorumluluk altına girecek.
Özellikle borsa genelinde şeffaflığı artırmayı hedefleyen yeni kurallar, kurumsal yapıların arkasına gizlenerek yapılan manipülatif hamlelerin önüne geçmeyi amaçlıyor. SPK’nın hazırladığı raporlar doğrultusunda, usulsüzlük yaptığı saptanan kişi ve kuruluşlara yönelik yaptırım süreci daha hızlı ve etkin bir şekilde işletilecek.
Ekonomi yönetiminin üzerinde çalıştığı taslakta en dikkat çekici maddelerden birini para cezalarındaki köklü değişiklik oluşturuyor. Mevcut sistemdeki adli para cezalarının yerine, usulsüz işlemlerden elde edilen haksız kazancın en az iki katı oranında mali yaptırım uygulanması planlanıyor. Bunun yanı sıra hapis cezalarında da alt ve üst sınırların yükseltilmesi gündemde.
Mevcut yasada 3 ile 5 yıl arasında değişen hapis cezalarının artırılmasıyla, “hükmün açıklanmasının geri bırakılması” gibi uygulamaların devre dışı kalması ve verilen cezaların fiilen infaz edilmesi hedefleniyor. Bu adımın, sermaye piyasalarında caydırıcılığı artırarak küçük yatırımcının korunması noktasında kritik bir rol oynaması bekleniyor.
Ekonomi yönetiminin şeffaflık vizyonu ve piyasa beklentisi
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, geçtiğimiz yılın son çeyreğinde yaptığı açıklamalarda, bazı yatırım fonlarındaki manipülatif hareketlerin farkında olduklarını ve bu konuda düzenleyici çerçeveyi güçlendireceklerini ifade etmişti.
SPK Başkanı Ömer Gönül de yatırım fonlarının kötüye kullanımına müsaade edilmeyeceğini vurgulayarak yasal altyapının bu yönde güncelleneceğinin sinyallerini vermişti. Ekonomi yönetimi tarafından atılan bu adımlar, Türkiye’nin uluslararası finans standartlarına uyum sağlama ve piyasa güvenilirliğini artırma stratejisinin bir parçası olarak görülüyor.
Piyasa uzmanları, cezaların ağırlaştırılmasının borsa içindeki spekülatif baskıları azaltabileceğini ve daha sağlıklı bir fiyat oluşum mekanizmasına katkı sunacağını öngörüyor. Gelecek dönemde Meclis’ten geçmesi beklenen bu düzenleme, sermaye piyasalarında uzun vadeli güvenin tesisi açısından en kritik gelişmelerden biri olarak takip ediliyor.
