Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan 2026 yılı Şubat ayı ödemeler dengesi verileri, ekonomik tabloda belirgin bir bozulmaya işaret etti.
Verilere göre, cari açık şubatta 7 milyar 501 milyon dolar düzeyinde gerçekleşerek son 10 ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Enerji ve altın kalemleri dışarıda bırakıldığında, çekirdek cari işlemler hesabının 1 milyar 462 milyon dolar açık verdiği gözlemlendi.
Aynı dönemde ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı ise 7 milyar 478 milyon dolar olarak kayıtlara geçti. Yıllıklandırılmış bazda bakıldığında, şubat ayı itibarıyla toplam açık yaklaşık 35,4 milyar dolar seviyesine yükseldi.
Hizmetler dengesi kanadında ise turizm ve taşımacılık gelirlerinin katkısıyla pozitif bir seyir izlendi. Aylık bazda hizmetler dengesi kaynaklı net girişler 2 milyar 14 milyon dolar olurken, bu tutarın 1 milyar 841 milyon dolarlık kısmını seyahat gelirleri oluşturdu. Taşımacılık hizmetlerinden elde edilen net gelir ise 1 milyar 215 milyon dolar olarak gerçekleşti.
Ancak hizmetler sektöründeki bu güçlü performans, dış ticaret açığının ve birincil gelir dengesindeki 24 milyar dolarlık yıllıklandırılmış açığın yarattığı baskıyı dengelemeye yetmedi. Finans hesabı tarafında ise Merkez Bankası’nın döviz rezervlerindeki 24,2 milyar dolarlık yıllık azalma dikkat çeken bir diğer unsur oldu.
Doğrudan yatırımlarda sınırlı çıkış ve portföy hareketleri
Şubat ayında doğrudan yatırımlar kalemi, 138 milyon dolarlık net çıkışla zayıf bir performans sergiledi. Yurt dışı yerleşiklerin Türkiye’ye yönelik doğrudan yatırımları 780 milyon dolar artış gösterse de, yurt içi yerleşiklerin yurt dışındaki yatırımlarının 918 milyon dolar seviyesine ulaşması net dengenin negatif tarafta kalmasına neden oldu.
Gayrimenkul yatırımları incelendiğinde, yabancıların Türkiye’deki net alımlarının 230 milyon dolar olduğu, Türk vatandaşlarının ise yurt dışında 225 milyon dolarlık gayrimenkul edinimi gerçekleştirdiği görüldü. Veriler, cari açık finansmanında doğrudan yatırımların payının bu dönemde sınırlı kaldığını ortaya koyuyor.
Portföy yatırımları tarafında ise 780 milyon dolarlık net giriş kaydedilerek piyasalara bir miktar likidite sağlandı. Yurt dışı yerleşikler hisse senedi piyasasında 932 milyon dolarlık net alım yaparken, Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) piyasasına 366 milyon dolarlık giriş oldu.
Bankalar ve genel hükümetin yurt dışı tahvil ihraçları toplamda yaklaşık 717 milyon dolarlık bir kaynak girişi sağladı. Ancak diğer sektörlerin tahvil ihraçlarında 81 milyon dolarlık net satış gözlemlendi. Kredi kullanımlarında ise diğer sektörlerin 1,5 milyar dolara yaklaşan net kullanımı, finansman tarafındaki en güçlü kalemlerden biri olarak öne çıktı.
Cari açık, rezervlerdeki azalış ve finansman kalitesi
Ödemeler dengesinin en kritik başlıklarından biri olan resmi rezervler, şubat ayında 10 milyar 630 milyon dolar net azalış kaydederek finansman ihtiyacının önemli bir kısmının rezervlerden karşılandığını gösterdi. Diğer yatırımlar altında, yurt dışı bankaların yurt içindeki mevduatları incelendiğinde; Türk lirası cinsinden girişlere rağmen yabancı para cinsinden yaşanan 2,4 milyar dolarlık çıkış, toplam mevduat hacminin 1,5 milyar dolar azalmasına yol açtı.
Analistler, rezervlerdeki bu sert düşüşün ve finansman kompozisyonundaki krediye dayalı ağırlığın, cari açık sürdürülebilirliği açısından yakından izlenmesi gerektiğini vurguluyor.
Ekonomi yönetimi, yıllıklandırılmış dış ticaret açığının 73,2 milyar dolar seviyesinde seyretmesinin makro finansal istikrar üzerindeki risklerini azaltmak için ihracat odaklı büyüme ve hizmet gelirlerini artırma stratejilerine odaklanmış durumda.
Taşımacılık ve seyahat kalemlerinden gelen döviz girişlerinin önümüzdeki dönemde turizm sezonunun açılmasıyla birlikte artması beklense de, enerji fiyatlarındaki volatilite ve küresel ticaret dinamikleri belirleyici olmaya devam edebilir.
Özellikle finans hesabındaki net hata ve noksan kalemlerinin seyri, ödemeler dengesi istatistiklerinin güvenilirliği ve finansman kalitesi açısından önümüzdeki aylarda da piyasanın radarında kalacak
