ABD Hazine Bakanฤฑ Janet Yellen Pekin’e giderken รin’in yeni รผst dรผzey ekonomi yetkilileriyle yapacaฤฤฑ gรถrรผลmelerin dรผnyanฤฑn en bรผyรผk iki ekonomisi arasฤฑndaki gerilimi hemen azaltacaฤฤฑna dair bir beklentisi yoktu.
Ve beklediฤi gibi de oldu. Yellen’ฤฑn รin seyahatinde herhangi bir ilerleme kaydedilmedi. ABD’nin teknoloji ihracat kontrollerinden รin’in yeni “casusluk karลฤฑtฤฑ” yasasฤฑna ve ABD firmalarฤฑna yรถnelik diฤer cezalandฤฑrฤฑcฤฑ eylemlere kadar รงeลitli konularฤฑ kapsayan 10 saatlik toplantฤฑlarฤฑn iliลkilerin gidiลatฤฑnฤฑ deฤiลtirecek bir ลey yapฤฑp yapmayacaฤฤฑ da belli deฤil.
Tek baลarฤฑ temas kurabilmek
Ancak Yellen, yeni รinli mevkidaลฤฑ Baลbakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ He Lifeng ile iletiลim kurma ve ABD’nin geniล bir politika yelpazesine iliลkin niyetlerini aรงฤฑklama hedefine ulaลtฤฑ.
Washington’daki Stratejik ve Uluslararasฤฑ รalฤฑลmalar Merkezi’nde รin ekonomisi uzmanฤฑ olan Scott Kennedy “Toplantฤฑnฤฑn baลarฤฑsฤฑ belirli konular deฤil toplantฤฑnฤฑn kendisiydi. ฤฐki tarafฤฑn รผรง buรงuk yฤฑldฤฑr birbiriyle neredeyse hiรง konuลmadฤฑฤฤฑ ve gรผvensizlik seviyesinin รงok kalฤฑn bir ลekilde katmanlandฤฑฤฤฑ bir noktadan baลlฤฑyoruz.”
Ancak Yellen, He ve diฤer รinli yetkililerin COVID-19 salgฤฑnฤฑ, gรผmrรผk vergileri, ulusal gรผvenlik, ticaret kฤฑsฤฑtlamalarฤฑ ve รin’deki ABD firmalarฤฑ iรงin artan zorluklar nedeniyle yฤฑllarca sรผren hฤฑrรงฤฑnlฤฑฤฤฑn ardฤฑndan politika farklฤฑlฤฑklarฤฑ hakkฤฑnda medeni ve รถnemli tartฤฑลmalar yapabilmelerinin รถnemli olduฤunu sรถyledi.
รin’in devlet gazetesi Global Times, Yellen’in ziyaretinin tonunu “pragmatik” ve “rasyonel” olarak nitelendirirken, yarattฤฑฤฤฑ “olumlu” beklentileri ise “rรผzgรขrdaki bir mum gibi, zayฤฑf ve belirsiz” olarak tanฤฑmladฤฑ.
Milliyetรงi tabloid, “ฤฐnsanlar Washington’un รin’e yรถnelik politikasฤฑnฤฑn hala รงevreleme ve bastฤฑrmaya odaklandฤฑฤฤฑna ve ABD’nin ekonomik ve ticari meseleleri gรผvenlikleลtirmesinde bir deฤiลiklik olmadฤฑฤฤฑna inanmaya daha meyilli” dedi.
Bakan olarak รin’e yaptฤฑฤฤฑ ilk seyahatte Yellen’a eลlik eden รผst dรผzey bir ABD Hazine yetkilisi, ziyareti “saygฤฑlฤฑ, samimi ve yapฤฑcฤฑ” olarak nitelendirdi ve ekledi: “Kendisi sฤฑcak bir ลekilde karลฤฑlandฤฑ.”
Yetkili, Cumartesi gรผnรผ รin’in yeni ekonomi รงarฤฑ He ile yaptฤฑฤฤฑ gรถrรผลmenin iki saat olarak planlandฤฑฤฤฑnฤฑ ancak beล saat sรผrdรผฤรผnรผ ve ardฤฑndan “samimi” bir akลam yemeฤi yenildiฤini sรถyledi.
Yellen ayrฤฑca gezi sฤฑrasฤฑnda รin Baลbakanฤฑ Li Qiang ve รin Devlet Bankasฤฑ Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Pan Gongsheng’in yanฤฑ sฤฑra รin’de iล yapan ABD ลirketlerinin รผst dรผzey yรถneticileri ve cinsiyet รงeลitliliฤine duyulan ihtiyacฤฑ vurgulamak รผzere altฤฑ kadฤฑn ekonomistle bir araya geldi.
Aลฤฑlamayan รถnemli รงฤฑkmazlar
Yellen gazetecilere verdiฤi demeรงte, รinli mevkidaลlarฤฑyla “รถnemli anlaลmazlฤฑklar” yaลadฤฑklarฤฑnฤฑ belirterek, ABD’nin รin’in “adil olmayan ekonomik uygulamalarฤฑ” ve kritik yarฤฑ iletken metallere yรถnelik kฤฑsฤฑtlamalar da dahil olmak รผzere ABD firmalarฤฑna yรถnelik son cezalandฤฑrฤฑcฤฑ eylemleri konusundaki endiลelerini dile getirdi.
รin tarafฤฑnฤฑn gรผndeme getirdiฤi konular arasฤฑnda Baลkan Joe Biden’ฤฑn kuantum biliลim ve yapay zeka gibi hassas teknolojilerle ilgili olarak รin’e yapฤฑlacak milyarlarca dolarlฤฑk ABD yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑ engellemeye yรถnelik potansiyel bir idari emri deฤerlendirmesi de vardฤฑ.
Yellen, รinli muhataplarฤฑna herhangi bir karar alฤฑnmadฤฑฤฤฑnฤฑ ve Hazine tarafฤฑndan yรถnetilen herhangi bir yatฤฑrฤฑm kฤฑsฤฑtlamasฤฑnฤฑn “son derece hedefli ve aรงฤฑkรงa, dar bir ลekilde, belirli ulusal gรผvenlik endiลelerimizin olduฤu birkaรง sektรถre yรถnelik” olacaฤฤฑnฤฑ sรถylediฤini belirtti.
Ticaret uzmanlarฤฑ toplantฤฑlarฤฑn ardฤฑndan Washington ve Pekin’in nasฤฑl uzlaลmaya varacaฤฤฑnฤฑ gรถrmenin hala zor olduฤunu, ancak iki taraf iรงin konuลmanฤฑn daha iyi olduฤunu sรถyledi.
Ticaret konularฤฑnda bรผyรผk ABD ลirketlerini temsil eden Ulusal Dฤฑล Ticaret Konseyi Baลkanฤฑ Jake Colvin, “Bence Yellen, ABD hรผkรผmeti ve iลletmelerinin tedarik zincirlerini riskten arฤฑndฤฑrma ve รงeลitlendirme รงabalarฤฑnฤฑ ABD ve รin’in hala รถnemli bir ekonomik iliลkiye sahip olduฤu gerรงeฤiyle dengeleyerek doฤru bir ton yakaladฤฑ” dedi.
Hong Kong’daki Grow Investment Group’un baล ekonomisti Hong Hao, olasฤฑ bir sonucun, ABD’nin ลu anda devam etmekte olan bir incelemesinden รin mallarฤฑna uygulanan bazฤฑ tarifelerin hafifletilmesi olabileceฤini sรถyledi.
Hong, “Yellen, ABD’nin dรถrt yฤฑllฤฑk tarife gรถzden geรงirmesinin bir sonraki aลamasฤฑnda sรถz sahibi” dedi.
Ancak Colvin, 2024 seรงimleri yaklaลฤฑrken, Biden’ฤฑn รin’den karลฤฑlฤฑk gelmeden tek taraflฤฑ olarak gรผmrรผk vergilerini veya diฤer kฤฑsฤฑtlamalarฤฑ hafifletmesinin “siyasi olarak zor” olacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Bu arada Yellen, gรถrรผลmelerin, anlaลmazlฤฑk alanlarฤฑ da dahil olmak รผzere ekonomik konular hakkฤฑnda personel dรผzeyinde daha sฤฑk ABD-รin iletiลimine zemin hazฤฑrladฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Kerry’nin ziyaretinin ardฤฑndan bu ay iรงinde Biden’ฤฑn iklim elรงisi John Kerry’nin de dรผnyanฤฑn en bรผyรผk iki karbon yayฤฑcฤฑsฤฑnฤฑn iklim deฤiลikliฤiyle mรผcadelede iลbirliฤi yapabileceฤi alanlarฤฑ gรถrรผลmesi bekleniyor. ABD Ticaret Bakanฤฑ Gina Raimondo da รin’i ziyaret etme arzusunu dile getirdi.
Pekin’deki Renmin รniversitesi’nde uluslararasฤฑ iliลkiler profesรถrรผ olan Wang Yiwei, Yellen gezisinin Biden ile รin Devlet Baลkanฤฑ Xi Jinping arasฤฑnda bu yฤฑl iรงinde bir gรถrรผลme yapฤฑlmasฤฑ ihtimalini arttฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Bunun iรงin olasฤฑ bir mekan Kasฤฑm ayฤฑnda San Francisco’da yapฤฑlacak Asya-Pasifik Ekonomik ฤฐลbirliฤi zirvesi olabilir.
