Petrol fiyatlarฤฑ, ABD ve ฤฐran arasฤฑnda bir aydฤฑr sรผregelen ateลkesin karลฤฑlฤฑklฤฑ saldฤฑrฤฑlarla bozulmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan haftanฤฑn son iลlem gรผnรผnde %1 seviyesinde deฤer kazandฤฑ.
Kรผresel enerji arzฤฑ iรงin kritik รถneme sahip olan Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’nฤฑn yeniden tam kapasiteyle aรงฤฑlmasฤฑna yรถnelik diplomatik umutlarฤฑn zayฤฑflamasฤฑ, piyasalarda arz endiลelerini tetikledi. Brent petrol vadeli iลlemleri, TSฤฐ 06.56 itibarฤฑyla 1,20 dolar veya %1,2 artฤฑล kaydederek varil baลฤฑna 101,26 dolardan iลlem gรถrdรผ. ABD hafif petrolรผ (WTI) ise 85 sentlik bir yรผkseliลle 95,66 dolara ulaลtฤฑ. Piyasa aรงฤฑlฤฑลฤฑnda her iki gรถsterge fiyatฤฑnda da %3’รผ aลan daha sert hareketler gรถzlemlendi.
Sรถz konusu fiyat artฤฑลlarฤฑ, hafta baลฤฑnda ABD ve ฤฐran’ฤฑn kapsamlฤฑ bir barฤฑล anlaลmasฤฑna yaklaลtฤฑฤฤฑna dair raporlarฤฑn ardฤฑndan yaลanan รผรง gรผnlรผk dรผลรผล serisini sonlandฤฑrdฤฑ. Tahran’ฤฑn nรผkleer programฤฑna iliลkin temel sorunlarฤฑ รถteleyen ancak รงatฤฑลmalarฤฑ durdurmayฤฑ hedefleyen taslak metne yรถnelik iyimserlik, yerini yeniden askeri hareketliliฤe bฤฑraktฤฑ.
Hafta genelinde her iki kontratฤฑn da yaklaลฤฑk %6 oranฤฑnda deฤer kaybฤฑyla kapanmasฤฑ beklenirken, bรถlgeden gelen son haberler piyasadaki volatiliteyi artฤฑrdฤฑ.
Petrol piyasasฤฑ analizi saฤlayฤฑcฤฑsฤฑ Vanda Insights’ฤฑn kurucusu Vandana Hari, piyasanฤฑn tam bir kฤฑrฤฑlmanฤฑn eลiฤinde olduฤunu belirterek, fiyat oluลumunun artฤฑk savaลฤฑn gidiลatฤฑna dair pragmatik bir okumaya veya Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’ndaki fiziksel gerรงeklere dayanmadฤฑฤฤฑ deฤerlendirmesinde bulundu.
Hรผrmรผz boฤazฤฑ ve enerji arzฤฑ รผzerindeki kritik riskler
Cuma gรผnรผ kaydedilen fiyat sฤฑรงramasฤฑ, Tahran yรถnetiminin ABD’yi yรผrรผrlรผkteki ateลkesi ihlal etmekle suรงlamasฤฑnฤฑn ardฤฑndan geldi. Washington ise Perลembe gรผnรผ Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’ndan geรงen ABD Donanmasฤฑ gemilerine ฤฐran tarafฤฑndan ateล aรงฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ, dรผzenlenen hava saldฤฑrฤฑlarฤฑnฤฑn ise bu eyleme bir misilleme niteliฤi taลฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑ bildirdi.
ฤฐran askeri yetkilileri, ABD’nin boฤazda ve ana karada sivil bรถlgelerin yanฤฑ sฤฑra bir ฤฐran petrol tankerini de hedef aldฤฑฤฤฑnฤฑ iddia etti. Yaลanan bu sฤฑcak รงatฤฑลmaya raฤmen ABD Baลkanฤฑ Donald Trump, Perลembe gรผnรผ geรง saatlerde gazetecilere yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada ateลkesin halen yรผrรผrlรผkte olduฤunu ifade etti. Ancak diplomatik kaynaklar, Washington’ฤฑn ฤฐran’dan beklediฤi barฤฑล teklifi yanฤฑtฤฑnฤฑn, Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’nฤฑn trafiฤe aรงฤฑlmasฤฑ gibi temel ลartlarฤฑ iรงermemesi nedeniyle sรผrecin tฤฑkandฤฑฤฤฑnฤฑ belirtiyor.
Enerji piyasasฤฑ uzmanlarฤฑ, arz tarafฤฑndaki tablonun gerginliฤini koruduฤuna dikkat รงekiyor. IG analisti Tony Sycamore, paylaลtฤฑฤฤฑ notta piyasadaki arz sฤฑkฤฑลฤฑklฤฑฤฤฑnฤฑn devam ettiฤini vurguladฤฑ. รte yandan, ABD Emtia Vadeli ฤฐลlemler Ticaret Komisyonu’nun (CFTC), Baลkan Trump’ฤฑn ฤฐran ile ilgili kritik aรงฤฑklamalarฤฑ รถncesinde gerรงekleลtirilen toplam 7 milyar dolarlฤฑk petrol iลlemlerini incelediฤi bildirildi.
Reuters’ฤฑn haberine gรถre, bu iลlemlerin bรผyรผk bir kฤฑsmฤฑnฤฑn fiyat dรผลรผลรผne yรถnelik “aรงฤฑฤa satฤฑล” pozisyonlarฤฑndan oluลtuฤu ve Trump’ฤฑn saldฤฑrฤฑ erteleme veya politika deฤiลikliฤi aรงฤฑklamalarฤฑ รถncesinde Chicago ve Londra borsalarฤฑnda yoฤunlaลtฤฑฤฤฑ kaydedildi. Bu durum, piyasa manipรผlasyonu ลรผphelerini artฤฑrฤฑrken yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn bรถlgedeki her siyasi geliลmeye karลฤฑ hassasiyetini de en รผst seviyeye taลฤฑdฤฑ.
Bรถlgesel istikrarsฤฑzlฤฑฤฤฑn piyasa beklentilerine etkisi ve sonuรง
Hรผrmรผz Boฤazฤฑ, 28 ลubat’ta baลlayan รงatฤฑลmalardan รถnce kรผresel petrol ve sฤฑvฤฑlaลtฤฑrฤฑlmฤฑล doฤal gaz (LNG) arzฤฑnฤฑn beลte birinin taลฤฑndฤฑฤฤฑ en stratejik gรผzergah olarak kabul ediliyordu. Bรถlgedeki askeri hareketliliฤin kalฤฑcฤฑ bir barฤฑลla sonuรงlanmamasฤฑ, kรผresel enerji fiyatlarฤฑnฤฑn yรผksek seyretmeye devam edeceฤi yรถnรผndeki beklentileri gรผรงlendiriyor.
Piyasada oluลan kฤฑsa sรผreli iyimserlik dalgalarฤฑnฤฑn her seferinde yerini sert geri dรถnรผลlere bฤฑrakmasฤฑ, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn jeopolitik risk primini fiyatlara dahil etmeyi sรผrdรผrdรผฤรผnรผ gรถsteriyor.
Gelecek dรถnemde, Washington ve Tahran arasฤฑndaki diplomatik temaslarฤฑn seyri ile boฤazฤฑn gรผvenliฤi, petrol fiyatlarฤฑnฤฑn 100 dolar eลiฤi รผzerindeki kalฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ belirleyen ana unsurlar olacak.
Piyasalar ลu an iรงin ABD yรถnetiminden gelecek resmi aรงฤฑklamalar ile bรถlgedeki askeri saha raporlarฤฑ arasฤฑndaki รงeliลkiyi anlamlandฤฑrmaya รงalฤฑลฤฑrken, dรผลรผk stok seviyeleri ve sฤฑnฤฑrlฤฑ arz kapasitesi nedeniyle fiyatlardaki yukarฤฑ yรถnlรผ risklerin devam ettiฤi รถngรถrรผlรผyor. Ekonomik durgunluk endiลelerine raฤmen enerji gรผvenliฤine dair jeopolitik tehditlerin รถn planda kalmasฤฑ, volatil bir seyri kaรงฤฑnฤฑlmaz kฤฑlฤฑyor.
