Körfez bölgesinde meydana gelen yeni insansız hava aracı (İHA) saldırılarının petrol fiyatlarını ve tahvil faizlerini yukarı taşımasıyla yeni haftanın ilk gününde Asya borsaları geriledi.
Asya bölgesi başta olmak üzere küresel piyasalarda jeopolitik risklerin tırmanması satış baskısını artırırken, teknoloji sektöründeki yapay zeka rallisi de bu hafta açıklanacak Nvidia finansal sonuçları öncesinde kritik bir sınav vermeye hazırlanıyor. Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki bir nükleer santralde İHA saldırısı sonucu yangın çıktığı bildirilirken, Suudi Arabistan ise üç insansız hava aracının havada imha edildiğini duyurdu. Gelişmeler üzerine ABD kanadından yapılan açıklamalarda, Tahran yönetimine hızlı hareket etmesi yönünde uyarılar yapıldı.
Küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin gerçekleştirildiği Hürmüz Boğazı’nın, Tahran’ın bölgedeki kontrolü resmileştirme çabaları nedeniyle neredeyse tamamen deniz trafiğine kapatılması enerji arzına yönelik endişeleri derinleştiriyor.
Uluslararası analiz kurumları, boğazın kapalı kalmasının küresel petrol stoklarını hızla erittiğine dikkat çekerek, stokların Haziran ayı sonuna kadar kritik seviyelere gerileyebileceğini ve Brent petrolün varil fiyatının 130 ila 140 dolar seviyelerine tırmanabileceğini öngörüyor.
Uzmanlar, tıkanıklığın yıl sonuna kadar sürmesi ve petrolün 2027 yılına kadar 150 dolar bandında kalması halinde, İngiltere ve Euro Bölgesi’nde enflasyonun yüzde 10 seviyesine yaklaşabileceğini, faiz oranlarının yeniden zirve yapacağını ve küresel ekonominin resesyon süreciyle karşı karşıya kalacağını tahmin ediyor.
Güncel verilere göre Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,9 artışla 111,34 dolardan işlem görürken, Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı yüzde 2,3 yükselişle 107,84 dolara ulaştı.
Petrol fiyatlarındaki artış küresel tahvil piyasalarını baskılıyor
Enerji maliyetlerinin yüksek kalmaya devam edeceği ve bu durumun enflasyonist baskıları besleyeceği yönündeki endişeler, küresel tahvil piyasalarında sert satışları beraberinde getirdi.
ABD 10 yıllık tahvil faizleri geçen hafta 23 baz puan yükselmesinin ardından yeni günde yüzde 4,631 ile son 15 ayın en yüksek seviyesine ulaştı. ABD 30 yıllık tahvil faizleri de haftalık bazda 18 baz puanlık artış kaydettikten sonra yüzde 5,159 seviyesini gördü.
Japonya tarafında ise hükümetin, bölgesel gerilimlerin ekonomik etkilerini hafifletmek amacıyla ek bütçeyi yeni borçlanmayla finanse etmeyi planlaması üzerine, tahvil faizleri 1996 yılından bu yana en yüksek seviyelere tırmandı.
Yatırımcılar, dünya genelindeki merkez bankalarının enflasyon sarmalının önüne geçebilmek adına para politikasını sıkılaştırmak zorunda kalacağından endişe ediyor. ABD Merkez Bankası’nın (Fed) bu yıl içinde yeni bir faiz artışına gitme olasılığı piyasalarda yüzde 50 düzeyinde fiyatlanıyor.
Çarşamba günü yayımlanacak olan Fed toplantı tutanaklarının, banka yönetiminin gevşeme eğiliminden nötr bir duruşa geçiş konusunda ne kadar baskı altında olduğunu netleştirmesi bekleniyor.
Asya’da pay piyasalarında ise Japonya’da Nikkei endeksi, geçen hafta gördüğü tarihi zirvelerden yüzde 2 gerilediği sürecin ardından yeni günü yüzde 1,1 kayıpla tamamladı. Güney Kore borsası, yarı iletken sektörüne yönelik güçlü talebin endeksi rekor seviyelere taşımasının ardından hafif bir soluklanma ile yüzde 0,1 değer kaybetti.
Japonya dışındaki Asya-Pasifik borsalarını izleyen en geniş kapsamlı MSCI endeksi yüzde 0,9 gerilerken, Çin hisse senetleri geçen hafta son dört yılın en yüksek seviyesine ulaşmasının ardından yatay bir seyir izledi. Ülkede açıklanan Nisan ayı perakende satış verilerinin yüzde 2,0 olan beklentilerin oldukça altında kalarak yüzde 0,2 artması ve sanayi üretiminin yüzde 4,1 ile yavaş büyümesi ekonomik aktiviteye dair endişeleri artırdı.
Yapay zeka ve perakende devlerinin bilançoları yönü belirleyecek
Asya dahil küresel hisse senedi piyasalarında, ABD vadeli endekslerinde de satıcılı bir seyir hakim görünüyor. S&P 500 vadeli kontratları yüzde 0,6, Nasdaq vadeli kontratları ise yüzde 0,8 değer kaybetti. Avrupa tarafında Eurostoxx 50 ve DAX vadeli endeksleri yüzde 1,0 gerilerken, FTSE vadeli kontratları yatay seyretti.
Wall Street şimdiye kadar güçlü şirket bilançolarından destek bulmuş olsa da finansal analistler, kar artışlarının önemli bir kısmının gümrük vergisi iadeleri ve varlık değerlemeleri gibi tek seferlik kalemlerden kaynaklandığına dikkat çekiyor. Endekslerdeki yükselişin oldukça dar bir hisse grubuna dayandığını belirten uzmanlar, endeks kazançlarının büyük kısmının sınırlı sayıda hisse senedi tarafından domine edildiğini, yükselişin genele yayılması için Orta Doğu’daki gerilimin düşmesine dair net bir takvimin görülmesi gerektiğini vurguluyor.
Tahvil faizlerindeki yükseliş aynı zamanda borçlanma maliyetlerini artırarak bütçe açığı ve konut piyasası üzerinde baskı oluştururken, gelecekteki şirket kazançlarının bugünkü değerini düşürerek hisse senedi çarpanlarını zorluyor.
Asya bölgesi dahil piyasalardaki yapay zeka odaklı ralli, Çarşamba günü dünyanın en değerli şirketi unvanına sahip olan Nvidia’nın açıklayacağı finansal sonuçlarla kritik bir viraja girecek. Nvidia hisseleri Mart ayındaki dip seviyesinden bu yana yüzde 36 yükselirken, Philadelphia yarı iletken endeksi teknoloji şirketlerinin yapay zeka altyapısına yönelik büyük yatırımlarının etkisiyle yüzde 60’ın üzerinde değer kazandı.
Bu hafta ayrıca Walmart başta olmak üzere önde gelen perakende şirketlerinin finansal sonuçları takip edilecek ve bu veriler yüksek enerji maliyetleri karşısında tüketici harcamalarının eğilimini ortaya koyacak. Döviz piyasalarında ise riskten kaçış eğilimi, dünyanın en likit para birimi olan ABD dolarını destekliyor. ABD’nin net enerji ihracatçısı konumu, ülkeye Avrupa ve Asya karşısında avantaj sağlarken, Euro/Dolar paritesi geçen haftaki yüzde 1,4’lük kaybın ardından 1,1616 seviyesinde dengelendi.
İngiliz sterlini, siyasi belirsizliklerin tahvil piyasası üzerindeki baskıyı artırmasıyla geçen hafta yüzde 2,3 değer kaybederek 1,3311 seviyesine geriledi. Dolar/Yen paritesi 158,91 seviyesindeki güçlü duruşunu korurken, Japon makamlarının olası müdahale sinyalleri 160 kritik eşiğinin üzerindeki spekülatif baskıları sınırlandırıyor. Emtia piyasasında ise altın, güvenli liman veya enflasyon koruması talebi görmeyerek yüzde 0,2 düşüşle ons başına 4.527 dolardan işlem gördü.
Jeopolitik risklerin Asya ve küresel piyasalar üzerindeki yansımaları ve beklentiler
Körfez bölgesinde tırmanan jeopolitik gerilimler ve Hürmüz Boğazı’ndaki lojistik tıkanıklık, küresel piyasalar üzerinde stagflasyonist bir baskı oluşturma riski taşıyor.
Petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü hareketin kalıcı olması durumunda, merkez bankalarının faiz indirim süreçlerini ertelemek, hatta yeniden faiz artışlarını gündeme almak durumunda kalabileceği değerlendiriliyor. G7 maliye bakanlarının Paris’te gerçekleştireceği zirveden çıkacak kararlar ve enerji arz güvenliğine yönelik atılacak adımlar piyasaların radarında yer alıyor.
Kısa vadede Asya borsaları başta olmak üzere küresel pay piyasalarında yüksek volatilite ve temkinli duruşun korunması, yatırımcıların ise güvenli varlıklara ve makroekonomik veri akışlarına odaklanmaya devam etmesi bekleniyor.
