Küresel piyasalarda risk iştahının artmasıyla birlikte yeni haftanın ilk işlemlerinde ABD doları genelinde bir zayıflama gözlenirken, dolar endeksi geriliyor. Asya piyasalarının açılışında, Hürmüz Boğazı’nın yeniden ticarete açılmasına yönelik diplomatik çabalar ve anlaşma umutları ham petrol fiyatlarını varil başına 100 doların altına indirdi.
Petrol fiyatlarındaki bu sert düşüş ve jeopolitik gerilimin yumuşama sinyalleri, yatırımcıları güvenli liman niteliğindeki ABD para biriminden uzaklaştırarak daha riskli varlıklara yöneltti. Paylaşılan ilk verilere göre ABD $’ı, Japon yeni karşısında yüzde 0,2 değer kaybederek 158,87 yen seviyesine geri çekildi.
Avrupa ortak para birimi euro ise $ karşısında yüzde 0,3 değer kazanarak 1,1642 $’a yükselirken, İngiliz sterlini yüzde 0,4 artışla 1,3485 dolar seviyesinden işlem gördü. Küresel ölçekte birçok finans merkezinin resmi tatil nedeniyle kapalı olması, Asya seansındaki likidite hacmini sınırlasa da döviz piyasalarındaki yön eğilimini değiştirmeye yetmedi.
Gelişmelerin ardından emtia duyarlılığı yüksek para birimlerinden Avustralya doları yüzde 0,4 değer kazancıyla 0,7160 dolara, Yeni Zelanda doları ise yüzde 0,5 yükselişle 0,5877 dolara ulaştı. Avustralya merkezli finans kuruluşu Westpac analistleri yayımladıkları araştırma notunda, Sidney işlemlerinin başlamasıyla risk algısının desteklendiğini ve ABD dolarında genel bir satış dalgasının baş gösterdiğini kaydetti.
Analistler, bu durumun Avustralya $’ı gibi yüksek getirili para birimlerine doğrudan yaradığını ifade etti. Diğer taraftan, hafta sonu gelen diplomatik açıklamalar kalıcı bir barış ve ticaret anlaşmasına dair beklentileri canlı tutsa da kırılgan yapının sürdüğünü ortaya koyuyor.
ABD Başkanı Donald Trump, cumartesi günü yaptığı açıklamada, İran ile yürütülen müzakerelerde bir mutabakat zaptının büyük ölçüde şekillendiğini ve arabuluculuk yapan Pakistan ile birlikte ilerleme kaydedildiğini belirtti.
Ancak Trump, pazar günü Truth Social platformu üzerinden yaptığı ek değerlendirmede, Hürmüz Boğazı’ndaki İran gemilerine yönelik ABD ablukasının, resmi bir anlaşma imzalanıp onaylanana kadar tüm kararlılığıyla yürürlükte kalacağını vurguladı. Tahran yönetiminden ise bu açıklamalara henüz resmi bir yanıt gelmedi.
Hürmüz Boğazı görüşmeleri emtia fiyatlarını aşağı çekiyor
Diplomatik cephedeki hareketlilik, enerji piyasalarında doğrudan karşılık bularak Brent petrol ve Batı Teksas türü (WTI) ham petrol fiyatlarında hızlı geri çekilmeleri beraberinde getirdi. Uluslararası en yaygın kullanılan Brent petrolün varil fiyatı yüzde 5,1 oranında belirgin bir düşüşle 98,29 dolara gerilerken, ABD hafif petrolü (WTI) de yüzde 5 oranında değer kaybıyla 91,76 dolardan alıcı buldu.
Sektör temsilcileri ve emtia fonu yöneticileri, Hürmüz Boğazı gibi kritik bir lojistik koridorun açılmasının küresel arz güvenliğini artıracağını, bu durumun da yakın dönemde fiyatlanan jeopolitik risk primini erittiğini kaydetti. Piyasa aktörleri, siyasi liderlerden gelen açıklamaların ardından somut bir anlaşmanın ne kadar sürede hayata geçirilebileceği konusunda temkinli bir iyimserlik sergiliyor.
Yatırımcıların uzun süredir bu tür müzakerelerde sabırlı olmaya alıştığını belirten uzmanlar, temel senaryonun halen bir uzlaşı yönünde ağırlık kazandığını ifade ediyor. Melbourne merkezli Pepperstone Group Araştırma Müdürü Chris Weston, hafta sonu gelen haber akışının, takvim net olmasa bile piyasalardaki anlaşma inancını kuvvetlendirdiğini dile getirdi. Yatırımcıların diplomatik manevraları yakından izlediğini aktaran Weston, petrol kanadındaki gevşemenin enflasyon beklentilerini de olumlu etkileyebileceğini sözlerine ekledi.
Alternatif varlık sınıflarında ise kripto para piyasası yeni haftaya hafif artışlarla başladı; lider kripto para birimi Bitcoin yüzde 0,6 yükselişle 77.043,60 dolara ulaşırken, Ethereum yüzde 0,4 değer kazancıyla 2.099,77 dolardan işlem gördü.
Piyasalarda jeopolitik risklerin geleceğe yönelik etkileri
Küresel enerji koridorlarının güvenliği, makroekonomik istikrar ve merkez bankalarının para politikası kararları açısından her dönem kritik bir öneme sahip olmuştur. Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin azalması, küresel tedarik zincirlerindeki maliyet baskısını hafifleterek gelişmiş ülke ekonomilerinde enflasyonun kontrol altına alınma sürecini hızlandırabilir.
Petrol fiyatlarının varil başına 100 dolar sınırının altında kalıcı olması, başta ABD Merkez Bankası (Fed) olmak üzere büyük merkez bankalarının faiz artırım döngülerinden ziyade gevşeme adımlarına odaklanmasını kolaylaştıracaktır. Finansal analistler, petrol fiyatlarındaki düşüş eğiliminin devam etmesi durumunda dolar endeksi geriliyor eğiliminin daha da belirginleşebileceğini ve sermayenin gelişmekte olan piyasalara doğru kayabileceğini öngörüyor.
Önümüzdeki günlerde tarafların imzalayacağı resmi metinler ve ablukanın kaldırılma hızı, küresel piyasaların orta vadeli yönünü belirlemede en stratejik parametre olacaktır. Yatırımcılar, ham petrol arzında yaşanacak olası bir artışın emtia piyasalarındaki volatiliteyi azaltmasını ve küresel büyüme tahminlerini yukarı yönlü desteklemesini bekliyor.
