Asya borsaları, Orta Doğu’da ateşkes sürecine yönelik belirsizliklerin yapay zekâ sektöründeki iyimserliği gölgelemesiyle salı günkü işlemlerde genel olarak sert düştü. Bölge genelinde oynak bir seyir izlenirken, küresel yatırımcıların risk iştahındaki azalma pay piyasalarında belirgin satışları beraberinde getirdi.
Asya piyasalarına yakından bakacak olursak, Japonya’da Nikkei 225 endeksi günü yüzde 1,9 oranında kayıpla tamamlarken, Güney Kore’de Kospi endeksi açılıştaki primli seyrini koruyamayarak gün içinde yüzde 3,3’e varan oranlarda değer kaybetti.
MSCI Japonya dışı Asya-Pacific endeksi de ilk seanstaki dalgalanmaların ardından yüzde 0,6 geriledi. ABD vadeli endekslerinde de S&P 500 e-mini kontratları yüzde 0,5 aşağıda seyrederek küresel piyasalardaki tedirginliği yansıttı. Sydney merkezli aracı kurum IG’nin piyasa analisti Fabien Yip, yaşanan bu hareketi yapay zekâ odaklı hisselerdeki yükseliş trendinin sona ermesi olarak değil, güçlü bir rallinin ardından gelen kâr realizasyonu şeklinde değerlendirdi.
Asya piyasaları dışında emtia ve döviz piyasalarında da Orta Doğu kaynaklı jeopolitik gelişmelerin etkileri yakından izleniyor. Lübnan’ın Hizbullah ile İsrail arasında kısmi bir ateşkes sağlandığını duyurmasının ardından, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,6 düşüşle 94,45 dolara geriledi.
Bu düşüş, Tahran yönetiminin ABD ile yürüttüğü dolaylı müzakereleri askıya aldığı yönündeki raporların ardından pazartesi günü kaydedilen kazanımların bir kısmının geri verilmesi anlamına geliyor.
Ancak nisan ayında sağlanan ateşkesin kırılgan yapısı göz önünde bulundurulduğunda, üç aydır devam eden savaşı sonlandırmaya yönelik ABD-İran barış görüşmelerindeki ilerleme konusunda piyasalardaki temkinli bekleyiş sürüyor. Analistler, nisan ayından bu yana müzakerelerde defalarca kesintiler yaşandığını ve bugünkü somut ilerleme eksikliğinin de bu durumun bir devamı olduğunu belirtiyor.
Asya borsaları küresel enflasyon ve faiz sarmalının etkisinde
Asya bölgesinin bir diğer önemli ülkesi Güney Kore ekonomisine ilişkin mayıs ayı tüketici fiyat endeksi verileri, enflasyon artış hızının son iki yılın en yüksek seviyesine ulaştığını göstererek piyasalardaki satış baskısını derinleştirdi. Enflasyondaki bu ivmelenme, Güney Kore Merkez Bankasının (BoK) gelecek ay bir faiz artışı kararı alabileceğine yönelik piyasa beklentilerini önemli ölçüde güçlendirdi.
BoK, geçtiğimiz hafta yaptığı resmi açıklamada, hem yükselen enflasyonu kontrol altına almak hem de yerel para birimi wondaki sert değer kaybını sınırlandırmak amacıyla daha sıkı bir para politikası duruşuna geçileceğinin sinyalini vermişti. Bu gelişmelerin ortasında Güney Kore borsasında teknoloji devleri Samsung Electronics ve SK Hynix hisseleri gün boyunca kazançlar ve kayıplar arasında sert bir şekilde dalgalandı.
Teknoloji sektöründe ise yapay zekâ girişim şirketi Anthropic’in ABD’de halka arz için gizli bir başvuru yaptığını açıklaması ve şirkete yönelik 1 trilyon dolarlık değerleme beklentileri Asya’daki tedarikçilere ilk etapta destek sağladı.
Buna karşın Alphabet hisseleri, teknoloji devinin yapay zekâ altyapısını genişletmek amacıyla Berkshire Hathaway’in de katılımıyla 80 milyar dolarlık yeni hisse satışı planladığını duyurmasının ardından seans sonrası işlemlerde yüzde 0,7 geriledi. ABD tarafında ise imalat sanayi PMI verisi mayıs ayında beklentileri aşarak 52,7’den 54,0’e yükseldi ve son dört yılın zirvesine ulaştı. Rosenberg Research kurucusu David Rosenberg, enerji fiyatlarındaki yükselişe ve artan reel faiz oranlarına rağmen hisse senedi piyasalarında ralli modunun sürdüğünü, S&P 500 endeksinin üst üste dokuzuncu haftayı da kazançla kapatarak 2023 sonundaki seriyi tekrarladığını kaydetti.
Makroekonomik göstergelerde, ABD dolarının altı önemli para birimi karşısındaki değerini ölçen dolar endeksi son üç haftadır içinde bulunduğu dar bandı koruyarak 99,21 seviyesinde dengelendi. ABD 10 yıllık tahvil faizi 2,8 baz puan düşüşle yüzde 4,447 seviyesine gerilerken, altının ons fiyatı oynak seyrin hakim olduğu işlemlerde yüzde 0,1 artışla 4.487,53 dolardan alıcı buldu.
Kripto para piyasalarında ise daha karamsar bir tablo öne çıktı ve varlıklar son iki ayın en düşük seviyelerine geriledi; Bitcoin yüzde 1,7 değer kaybıyla 70.174,13 dolara, Ether ise yüzde 1,9 düşüşle 1.964,90 dolara çekildi.
Küresel piyasalarda makroekonomik riskler ve jeopolitik beklentiler
Piyasaların arka planında, jeopolitik risklerin küresel tedarik zincirleri ve enerji maliyetleri üzerindeki doğrudan etkileri yer alıyor. ABD’de imalat sanayi verilerinin dört yılın en yüksek seviyesine çıkmasının temel nedeninin, şirketlerin İran ile yaşanan savaş kaynaklı olası fiyat artışları ve tedarik sıkıntıları endişesiyle siparişlerini öne çekmesi olduğu değerlendiriliyor.
Bu durum, ekonomik aktivitede bir canlanmaya işaret etse de orta vadede stagflasyon riskini canlı tutuyor. Enerji maliyetlerinin yüksek seyretmesi, merkez bankalarının faiz indirim süreçlerini geciktirme ihtimalini artırırken, borçlanma maliyetlerinin yüksek kalması küresel büyüme üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor.
Önümüzdeki dönemde finansal piyasaların yönünü, Orta Doğu’daki diplomatik kanallardan gelecek resmi açıklamalar ve başta ABD Merkez Bankası (Fed) olmak üzere küresel merkez bankalarının enflasyon karşısında atacağı adımlar belirleyecek. Yatırımcılar, yapay zekâ sektörünün sunduğu büyüme potansiyeli ile makroekonomik gerçekler arasında bir denge aramaya çalışıyor.
Analistler, jeopolitik cephede somut bir barış anlaşması sağlanamadığı veya enflasyon verileri kalıcı bir yavaşlama eğilimine girmediği sürece, Asya ve dünya borsalarında volatil seyrin ve kâr realizasyonlarının devam edebileceği yönünde görüş bildiriyor. Kısa vadeli piyasa beklentileri, nakit pozisyonların korunması ve güvenli liman varlıklarına olan talebin dönemsel olarak yüksek kalabileceğine işaret ediyor.
