ABD Başkanı Donald Trump ile İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Garibabadi’nin Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişlerini yeniden düzenleyecek ve çatışmayı sonlandıracak ilk mutabakatı duyurmasının ardından petrol piyasasında satış baskısı belirgin biçimde yoğunlaştı.
Haftanın ilk işlem gününde jeopolitik risk priminin hızla çözülmesiyle birlikte ham petrol fiyatları, mart ayından bu yana ulaşılmamış seviyelere geriledi.
Cuma seansında kaydedilen yüzde 3’lük değer kaybının üzerine, barış ilanının kesinleşmesiyle pazartesi sabahı satışlar ivme kazandı. Londra Ice borsasında işlem gören Ağustos vadeli Brent kontratı, 4,08 dolarlık düşüşle varil başına 83,25 dolara geriledi; bu, yüzde 4,7’lik bir değer kaybına karşılık geliyor.
ABD hafif ham petrolü WTI ise 4,35 dolar eksilişle 80,53 dolara inerek yüzde 5,1 oranında değer yitirdi. İki kontrat da 10 Mart’tan bu yana test edilmemiş dip seviyelere ulaştı.
Anlaşmanın kapsamı ve piyasada petrol beklentileri
Arabuluculuk sürecini yöneten Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, tarafların Cuma günü İsviçre’de resmi bir mutabakat belgesi imzalayacağını kamuoyuyla paylaştı. Trump, açıklamasında Hürmüz Boğazı’nın tamamen “ücretsiz ve kısıtlamasız” bir şekilde deniz trafiğine açılacağını ve İran limanlarına uygulanan ABD deniz ablukasının kaldırılacağını vurguladı. İran’ın yarı resmi Mehr haber ajansının aktardığı taslak plana göre Hürmüz Boğazı’nın tam kapasiteye kavuşması için 30 günlük bir geçiş süreci öngörülüyor.
KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, fiyatlardaki sert harekete ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı: “Savaş nedeniyle ham petrole yüklenen jeopolitik risk primi, traderların petrol akışının yeniden başlayacağını fiyatlamasıyla çok agresif bir şekilde ortadan kalkıyor.”
Commonwealth Bank of Australia Emtia Stratejisti Vivek Dhar ise Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş hacminin savaş öncesi düzeyin yüzde 60-70’ine erişmesinin dahi küresel ölçekte arz fazlası kaygısını yeniden besleyeceğini ve Brent petrolün 2026 yıl sonuna kadar 80 dolar bandına çekilebileceğini belirtti. Enerji fiyatlarındaki gerileme, küresel enflasyon baskısını hafifleterek aylardır yüksek enerji maliyetleriyle mücadele eden ithalatçı ekonomilere kayda değer bir rahatlama alanı açabilir.
Trump ile İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Garibabadi’nin çatışmayı sona erdirip Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmak üzere mutabık kaldıklarını ilan etmesi, piyasalarda jeopolitik risk priminin hızla erimesine zemin hazırladı. Cuma’daki yüzde 3’lük gerilemenin üzerine eklenen pazartesi satışlarıyla Brent ve WTI kontratları 10 Mart’tan bu yana görülmemiş seviyelere indi.
Commonwealth Bank of Australia Emtia Stratejisti Vivek Dhar’a göre Hürmüz Boğazı’ndaki petrol akışının savaş öncesi düzeyin yüzde 60-70’ine ulaşması bile küresel piyasalarda arz fazlası beklentisini yeniden canlandırmaya yetecek; Dhar, Brent petrolün 2026 yıl sonuna kadar 80 dolar seviyesine kadar geri çekilebileceğini ifade etti.
