Yapay zeka veri merkezleri yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑ hฤฑzlandฤฑran ABD merkezli teknoloji devleri, henรผz hizmete girmemiล kiralama sรถzleลmeleri kapsamฤฑnda 1,16 trilyon dolarlฤฑk devasa bir gelecek รถdeme yรผkรผmlรผlรผฤรผnรผn altฤฑna girdi.
Microsoft, Meta, Oracle, Amazon ve Alphabet ลirketlerinin Reuters tarafฤฑndan derlenen resmi finansal raporlarฤฑna gรถre, yapay zeka teknolojilerindeki kรผresel rekabet nedeniyle รผstlenilen bu taahhรผtlerin tutarฤฑ, bilanรงolarda hali hazฤฑrda tanฤฑnan 285 milyar dolarlฤฑk kira yรผkรผmlรผlรผฤรผnรผn yaklaลฤฑk dรถrt katฤฑna ulaลtฤฑ.
Kรผresel teknoloji sektรถrรผnde yapay zeka iลlem gรผcรผne yรถnelik talep artฤฑลฤฑ devam ettiฤi sรผrece bu tesislerin bulut teknolojileri bรผyรผmesinin temel motoru olmasฤฑ bekleniyor. Ancak talebin รถngรถrรผlen seviyelerde kalmamasฤฑ halinde, dev ลirketlerin elden รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ oldukรงa zor ve uzun vadeli maliyetli kapasite yรผkleriyle karลฤฑ karลฤฑya kalabileceฤi deฤerlendirmesinde bulunuluyor.
Temmuz ayฤฑnda imzalanan ek sรถzleลmelerle birlikte beล dev ลirketin henรผz faaliyete geรงmemiล toplam kiralama borรง boru hattฤฑ 1,16 trilyon dolar seviyesine yรผkseldi.
Yapay zeka veri merkezleri muhasebe standartlarฤฑ nedeniyle bilanรงolarda yer almฤฑyor
Uluslararasฤฑ muhasebe standartlarฤฑ gereฤi imzalanan kiralama sรถzleลmeleri, tesisler fiilen kullanฤฑlabilir hale gelene kadar finansal tablolarda borรง benzeri bir yรผkรผmlรผlรผk olarak kaydedilmiyor. ลirketler bu devasa taahhรผtleri ana bilanรงo kalemleri yerine finansal dipnotlarda aรงฤฑklamayฤฑ tercih ediyor. Sรถz konusu durum, yatฤฑrฤฑmlarฤฑn gizlendiฤi anlamฤฑna gelmese de finansal derecelendirme kuruluลlarฤฑnฤฑn takip ettiฤi mevcut borรงluluk oranlarฤฑna henรผz tam olarak yansฤฑmayan risklerin bรผyรผklรผฤรผnรผ gรถsteriyor.
Finansal analizlerde henรผz baลlamamฤฑล kira taahhรผtlerinin doฤrudan mevcut borรง stoฤuna eklenemeyeceฤi vurgulanฤฑyor. Muhasebe uygulamalarฤฑnda bilanรงodaki kira borรงlarฤฑ bugรผnkรผ net deฤerleriyle yer alฤฑrken, henรผz baลlamamฤฑล taahhรผtler uzun yฤฑllara yayฤฑlan iskonto edilmemiล toplam รถdeme tutarlarฤฑnฤฑ simgeliyor. Bununla birlikte kredi derecelendirme kuruluลlarฤฑ, ลirketlerin geleceฤe yรถnelik risk profillerini hesaplarken bu taahhรผtleri de analizlerine dahil ediyor.
ลirketler bazฤฑnda finansal riskler ve piyasa beklentisi
ลirket bazlฤฑ incelemelerde en yรผksek konsantrasyon riskini Oracle taลฤฑyor. ลirket, bilanรงosunda yer alan 37,89 milyar dolarlฤฑk mevcut kira borcunun yaklaลฤฑk yedi katฤฑna karลฤฑlฤฑk gelen 260 milyar dolarlฤฑk baลlayacak kiralama taahhรผdรผ aรงฤฑkladฤฑ. Bรผyรผk oranda yapay zeka veri merkezleri kullanฤฑmฤฑnฤฑ kapsayan bu anlaลmalarฤฑn 2027 ile 2029 mali yฤฑllarฤฑ arasฤฑnda faaliyete geรงmesi ve 15 ila 19 yฤฑl sรผrmesi bekleniyor.
Oracle yetkilileri, veri merkezi kiralarฤฑnฤฑn sรผresi ve fiyatlandฤฑrmasฤฑnฤฑn mรผลteri sรถzleลmeleriyle her zaman birebir รถrtรผลmeyebileceฤi, mรผลterilerin yenileme yapmamasฤฑ veya yรผkรผmlรผlรผklerini yerine getirememesi durumunda risk oluลabileceฤi uyarฤฑsฤฑnda bulundu. ลirketin borรงlarฤฑnฤฑn faiz, amortisman ve vergi รถncesi kรขrฤฑna (FAVรK) oranฤฑ 4,4 seviyesindeyken, mevcut kira borรงlarฤฑ eklendiฤinde bu oran 5,7’ye รงฤฑkฤฑyor. S&P Global Ratings ise bu taahhรผtleri dikkate alarak 2027 mali yฤฑlฤฑnda kaldฤฑraรง oranฤฑnฤฑn 4,4 civarฤฑnda gerรงekleลmesini beklediฤini kaydetti.
Sektรถrdeki en geniล yatฤฑrฤฑm boru hattฤฑna ise Microsoft sahip bulunuyor. Microsoft, 88,52 milyar dolarlฤฑk kayฤฑtlฤฑ kira borcuna karลฤฑlฤฑk 329,1 milyar dolarlฤฑk baลlayacak kira taahhรผdรผ duyurdu. Meta Platforms 278,99 milyar dolarlฤฑk taahhรผdรผne Temmuz ayฤฑnda 68 milyar dolarlฤฑk ek sรถzleลmeler eklerken, Alphabet 85,2 milyar dolar seviyesinde bildirimde bulundu. Amazon ise depo, ofis, uรงak ve araรง filosunu da iรงeren portfรถyรผnde 137,21 milyar dolarlฤฑk taahhรผt aรงฤฑkladฤฑ. Yapay zeka teknolojilerine yapฤฑlan bu tarihi yatฤฑrฤฑmlarฤฑn, รถnรผmรผzdeki dรถnemde ลirketlerin nakit akฤฑลlarฤฑ ve kรขrlฤฑlฤฑk oranlarฤฑ รผzerindeki belirleyici temel faktรถr olacaฤฤฑ ifade ediliyor.
