Amazon hisseleri pazartesi gรผnรผ yรผzde 2,8 deฤer kaybetti. Wall Street Journal’ฤฑn haberine gรถre ABD Federal Ticaret Komisyonu (FTC), Amazon‘a karลฤฑ reklam fiyatlandฤฑrma uygulamalarฤฑyla ilgili bir dava aรงmaya hazฤฑrlanฤฑyor.
Dava, Amazon‘ฤฑn yedi yฤฑllฤฑk sรผre boyunca iลletmelerin platformda reklam vermek iรงin รถdediฤi fiyatlarฤฑ manipรผle ettiฤi iddiasฤฑnฤฑ iรงeriyor.
Amazon’a yรถnelik dava hangi iddialarฤฑ iรงeriyor
FTC, davayฤฑ Seattle’daki bir federal mahkemede aรงmayฤฑ planlฤฑyor. Her iki partiden 20’den fazla eyalet baลsavcฤฑsฤฑ davaya katฤฑlacak. New York, Kaliforniya ve Florida’nฤฑn da aralarฤฑnda bulunduฤu eyaletlerin sรผrece dahil olmasฤฑ bekleniyor. FTC yetkilileri, Amazon‘ฤฑn reklamcฤฑlarฤฑ aldattฤฑฤฤฑnฤฑ ve รผrรผnlerini tanฤฑtmak iรงin reklam yerleลtirme konusunda รถdemeleri gereken minimum fiyatฤฑ gizlice yรผkselttiฤini รถne sรผrรผyor.
E-ticaret devi, Alphabet’e ait Google ve Meta Platforms’un ardฤฑndan dรผnyanฤฑn รผรงรผncรผ bรผyรผk dijital reklam platformunu iลletiyor. ลirketin gรผvenlik ve borsa kayฤฑtlarฤฑna gรถre 2025 yฤฑlฤฑnda reklamcฤฑlฤฑktan elde ettiฤi gelir 68 milyar dolara ulaลtฤฑ.
Amazon’ฤฑn mรผzayede stratejisi nasฤฑl iลledi?
FTC’nin iddialarฤฑna gรถre e-ticaret devi, 2018 yฤฑlฤฑnda “soft reserve” olarak adlandฤฑrฤฑlan bir uygulamayla mรผzayede stratejisini deฤiลtirmeye baลladฤฑ. Bu uygulamada ลirket, ikinci sฤฑradaki teklif sahibinin fiyatฤฑndan daha yรผksek kendi teklifini sisteme giriyor ve bรถylece รถdenen reklam fiyatฤฑnฤฑ artฤฑrฤฑyordu. FTC’ye gรถre ลirket, satฤฑcฤฑlarฤฑn birbirine rakip tekliflerini biliyor ancak yeni uygulamasฤฑnฤฑ aรงฤฑklamฤฑyordu. ลirketin reklam yรถneticileri, stratejiden elde edilen ek geliri takip ediyor ve bu bilginin dฤฑลarฤฑya sฤฑzmasฤฑnฤฑ sฤฑnฤฑrlamaya รงalฤฑลฤฑyordu.
Yรถneticiler, stratejiyi baลlangฤฑรงta yalnฤฑzca yoฤun alฤฑลveriล gรผnlerinde uyguladฤฑ; bu sayede ลirketler yรผksek reklam oranlarฤฑnฤฑn alฤฑcฤฑlarฤฑn ilgisi iรงin yaลanan yoฤun rekabetten kaynaklandฤฑฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyordu. Son yฤฑllarda E-ticaret devi, mรผzayedelere yรผzde 70 ila 80 oranฤฑnda mรผdahale ederek minimum fiyatฤฑ yรผkseltti. FTC’nin iddialarฤฑ arasฤฑnda, stratejinin yoฤun alฤฑลveriล gรผnlerinde tฤฑklama baลฤฑna reklam maliyetini yรผzde 50 artฤฑrdฤฑฤฤฑ yer alฤฑyor. ลirket, nisan ayฤฑnda gรผncellenen kamuya aรงฤฑk bir web sayfasฤฑnda reklamcฤฑlara “rezerve fiyatlandฤฑrma” kullandฤฑฤฤฑnฤฑ ve bunun “reklam maliyetini etkileyebileceฤini” belirtiyor.
| Gรถsterge | Deฤer |
|---|---|
| Hisse dรผลรผลรผ (pazartesi) | Yรผzde 2,8 |
| 2025 reklam geliri | 68 milyar dolar |
| Yoฤun gรผnlerde reklam maliyeti artฤฑลฤฑ | Yรผzde 50 |
| Mรผzayede mรผdahale oranฤฑ (son yฤฑllar) | Yรผzde 70-80 |
| Prime davasฤฑ uzlaลma bedeli (2024) | 2,5 milyar dolar |
Yeni dava, FTC’nin ลirkete karลฤฑ aรงtฤฑฤฤฑ รผรงรผncรผ bรผyรผk dava niteliฤinde. E-ticaret devi geรงen yฤฑl, kullanฤฑcฤฑlarฤฑ Prime aboneliฤine kaydolmaya kandฤฑrdฤฑฤฤฑ ve aboneliฤi iptal etmeyi zorlaลtฤฑrdฤฑฤฤฑ iddialarฤฑnฤฑ iรงeren bir davayฤฑ 2,5 milyar dolar รถdeyerek sonuรงlandฤฑrmฤฑลtฤฑ. Amazon’a yรถnelik yasa dฤฑลฤฑ tekelleลme iddiasฤฑnฤฑ iรงeren ayrฤฑ bir dava ise gelecek yฤฑl mahkemeye taลฤฑnacak.
FTC’nin Amazon davasฤฑ hangi mahkemede gรถrรผlecek?
Dava, Seattle’daki bir federal mahkemede aรงฤฑlacak ve 20’den fazla eyalet baลsavcฤฑsฤฑ sรผrece dahil olacak.
Amazon’ฤฑn reklam geliri ne kadar?
ลirketin gรผvenlik kayฤฑtlarฤฑna gรถre Amazon, 2025 yฤฑlฤฑnda reklamcฤฑlฤฑktan 68 milyar dolar gelir elde etti.
