- Microsoft’un รin’deki ลube sayฤฑsฤฑ azaldฤฑ
- รin’in yerlileลtirme politikasฤฑ kalฤฑcฤฑ baskฤฑ oluลturuyor
- ลirket iki ekosistem arasฤฑnda konumlanฤฑyor
- Teknolojide ayrฤฑลma ticarette tam kopuล anlamฤฑna gelmiyor
- รin pazarฤฑna baฤฤฑmlฤฑ ลirketler daha fazla risk taลฤฑyor
- Tam kapsamlฤฑ ayrฤฑลma kฤฑsa vadede olasฤฑ gรถrรผnmรผyor
- Microsoft รin’den tamamen รงekiliyor mu?
- Microsoft’un รin’deki baskฤฑsฤฑ nereden kaynaklanฤฑyor?
Microsoft’un รin’deki faaliyetlerini kademeli olarak azaltmasฤฑ, ABD ile รin arasฤฑndaki teknoloji ayrฤฑลmasฤฑnฤฑn kรผresel ลirketlerin iล modelleri รผzerindeki etkisini gรถzler รถnรผne serdi. Birleลik Krallฤฑk’taki Bloomsbury ฤฐstihbarat ve Gรผvenlik Enstitรผsรผ (BISI) Geliลtirme Direktรถrรผ Aryamehr Fattahi, kaleme aldฤฑฤฤฑ deฤerlendirmede Microsoft‘un รin’deki kontrollรผ geri รงekiliลinin kรผresel teknoloji ekonomisindeki deฤiลimin รถnemli gรถstergelerinden biri olduฤunu belirtti.
Microsoft’un รin’deki ลube sayฤฑsฤฑ azaldฤฑ
Fattahi, Microsoft‘un รin’den tamamen รงฤฑkma planฤฑnฤฑn bulunmadฤฑฤฤฑnฤฑ aรงฤฑklamasฤฑna raฤmen son beล yฤฑlda รผlkedeki en az 15 ลube ve ortak giriลimin kapatฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ aktardฤฑ. Durumun ลirketin รin’den tamamen รงekilmesinden ziyade faaliyetlerini daha sฤฑnฤฑrlฤฑ ve kontrollรผ bir yapฤฑya dรถnรผลtรผrdรผฤรผnรผ gรถsterdiฤini kaydeden Fattahi, ABD ve รin pazarlarฤฑnda aynฤฑ anda tam kapasiteyle faaliyet gรถsterme dรถneminin sona erdiฤini ifade etti.
รin’in yerlileลtirme politikasฤฑ kalฤฑcฤฑ baskฤฑ oluลturuyor
Fattahi, Microsoft‘un karลฤฑ karลฤฑya kaldฤฑฤฤฑ baskฤฑnฤฑn Washington ve Pekin’den olmak รผzere iki farklฤฑ yรถnden geldiฤini belirterek bu iki baskฤฑnฤฑn etkisinin aynฤฑ olmadฤฑฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ. ABD’nin geliลmiล รงiplere yรถnelik ihracat kฤฑsฤฑtlamalarฤฑnฤฑn Microsoft’un รin’deki yapay zeka ve bulut altyapฤฑsฤฑnฤฑ geniลletme imkanlarฤฑnฤฑ sฤฑnฤฑrladฤฑฤฤฑna iลaret eden Fattahi, sรถz konusu dรผzenlemelerin siyasi geliลmelere baฤlฤฑ olarak deฤiลmesi nedeniyle ลirket aรงฤฑsฤฑndan sรผrekli bir belirsizlik oluลturduฤunu kaydetti.
Buna karลฤฑlฤฑk Fattahi, Pekin’in yerli yazฤฑlฤฑm ve teknoloji kullanฤฑmฤฑnฤฑ artฤฑrmaya yรถnelik politikasฤฑnฤฑn daha yapฤฑsal bir baskฤฑ oluลturduฤunu deฤerlendirdi. รin hรผkรผmetinin uzun sรผredir kamu kurumlarฤฑ ve ลirketleri yabancฤฑ yazฤฑlฤฑmlar yerine yerli alternatiflere yรถnlendirdiฤini belirten Fattahi, Aralฤฑk 2023 ile Mayฤฑs 2026 arasฤฑnda yayฤฑmlanan altฤฑ merkezi hรผkรผmet satฤฑn alma rehberinin yalnฤฑzca birinde Microsoft’un adฤฑna yer verildiฤine dikkat รงekti. Fattahi, Aฤustos 2026’da Pekin yรถnetiminin devlet kurumlarฤฑna รถzel olarak uyarlanmฤฑล bir Windows sรผrรผmรผnรผ planlanandan รถnce tasfiye ederek Linux tabanlฤฑ yerli sistemlere geรงme talimatฤฑ verdiฤini hatฤฑrlattฤฑ. Bu geliลmenin Microsoft aรงฤฑsฤฑndan รin pazarฤฑnda karลฤฑlaลฤฑlan baskฤฑnฤฑn yalnฤฑzca ABD’nin ihracat kontrollerinden kaynaklanmadฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsterdiฤini belirten Fattahi, Pekin’in yerlileลtirme politikasฤฑnฤฑn daha kalฤฑcฤฑ bir engel oluลturduฤunu ifade etti.
ลirket iki ekosistem arasฤฑnda konumlanฤฑyor
Fattahi, Microsoft’un ABD ve รin arasฤฑnda doฤrudan bir tercih yapmak yerine faaliyet gรถsterebildiฤi daha sฤฑnฤฑrlฤฑ bir alana yรถneldiฤini belirtti. ลirketin, รin sฤฑnฤฑrlarฤฑ dฤฑลฤฑnda faaliyet gรถsteren ve uluslararasฤฑ dรผzenlemelere uyumlu altyapฤฑlara ihtiyaรง duyan ByteDance ve Shein gibi รinli ลirketlere Azure bulut hizmetleri ve Batฤฑlฤฑ yapay zeka modelleri sunduฤunu aktaran Fattahi, stratejinin ลirkete iki ekosistem arasฤฑndaki baฤlantฤฑyฤฑ belirli รถlรงรผde koruma imkanฤฑ saฤladฤฑฤฤฑnฤฑ kaydetti. Ancak Fattahi, ABD ve รin hรผkรผmetlerinin veri gรผvenliฤi ve teknoloji politikalarฤฑ รผzerinden baฤlantฤฑyฤฑ giderek daha fazla sฤฑnฤฑrlandฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etti.
Pekin’in veri gรผvenliฤi dรผzenlemeleri, Washington’ฤฑn ise ABD Veri Gรผvenliฤi Programฤฑ aracฤฑlฤฑฤฤฑyla sฤฑnฤฑr รถtesi veri akฤฑลlarฤฑnฤฑ daha sฤฑkฤฑ denetlediฤine iลaret eden Fattahi, iki รผlke arasฤฑnda sฤฑnฤฑr รถtesi veri ve bulut trafiฤini dรผzenleyen kapsamlฤฑ bir ikili anlaลmanฤฑn bulunmamasฤฑnฤฑn ลirketler aรงฤฑsฤฑndan รถnemli bir risk oluลturduฤunu deฤerlendirdi.
Teknolojide ayrฤฑลma ticarette tam kopuล anlamฤฑna gelmiyor
Fattahi, ABD ile รin arasฤฑndaki teknoloji ayrฤฑลmasฤฑnฤฑn รถzellikle donanฤฑm alanฤฑnda daha belirgin hale geldiฤini belirtti. รin’in รงip รผretim kapasitesinin devlet destekleriyle geliลtirilmesiyle รผlkenin teknolojik aรงฤฑdan kendi kendine yeterliliฤini artฤฑrmaya รงalฤฑลtฤฑฤฤฑnฤฑ aktaran Fattahi, Nvidia’nฤฑn da รin pazarฤฑnda ciddi รถlรงรผde dฤฑลlandฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti. Buna karลฤฑlฤฑk tรผketici pazarฤฑnda farklฤฑ bir tablo bulunduฤuna iลaret eden Fattahi, Windows’un รin’deki masaรผstรผ internet trafiฤinin รถnemli bรถlรผmรผnรผ oluลturmaya devam ettiฤini kaydetti.
Fattahi, bu nedenle yaลanan sรผrecin tam kapsamlฤฑ bir kopuลtan ziyade kฤฑsmi bir ayrฤฑลma olarak deฤerlendirilmesi gerektiฤini ifade etti. Lisanslฤฑ ticaretin, ekipman satฤฑลlarฤฑnฤฑn ve nadir toprak elementi ticaretinin devam ettiฤini belirten Fattahi, Pekin’in maden ihracatฤฑna yรถnelik kฤฑsฤฑtlamalarฤฑnฤฑn da tamamen kapanmฤฑล bir kapฤฑdan ziyade gelecekte kullanฤฑlabilecek stratejik bir koz niteliฤinde olduฤunu deฤerlendirdi. Buna gรถre dijital ekonomi, devlet sistemleri ve ileri dรผzey bilgi iลlem gibi stratejik alanlarda ABD ve รin arasฤฑnda iki ayrฤฑ teknoloji ekosistemi oluลurken, ticari alandaki karลฤฑlฤฑklฤฑ baฤฤฑmlฤฑlฤฑk tamamen ortadan kalkmฤฑyor.
รin pazarฤฑna baฤฤฑmlฤฑ ลirketler daha fazla risk taลฤฑyor
Fattahi, ABD ve รin arasฤฑndaki ayrฤฑลmanฤฑn derinleลtiฤi bir ortamda en avantajlฤฑ konumdaki ลirketlerin รin’den en fazla gelir elde edenler olmayacaฤฤฑnฤฑ belirtti. รin’deki faaliyetleri sฤฑnฤฑrlฤฑ olan veya รผretimini farklฤฑ รผlkelere taลฤฑma imkanฤฑna sahip ลirketlerin daha direnรงli olacaฤฤฑnฤฑ deฤerlendiren Fattahi, Apple’ฤฑn ABD’ye gรถnderilecek iPhone รผretimini birkaรง รงeyrek iรงinde Hindistan’a kaydฤฑrabilmesini duruma รถrnek gรถsterdi. Buna karลฤฑlฤฑk รin iรง pazarฤฑndaki satฤฑลlara yรผksek รถlรงรผde baฤฤฑmlฤฑ olan geliลmiล รงip รผreticileri ve kurumsal yazฤฑlฤฑm ลirketlerinin daha kฤฑrฤฑlgan bir konumda bulunduฤunu ifade etti.
Fattahi, รin’in birinci รถncelikli yatฤฑrฤฑm noktasฤฑ olarak gรถrรผlme oranฤฑnฤฑn yรผzde 62’den yรผzde 52’ye gerilediฤini gรถsteren anket verilerinin, ลirketlerin รin pazarฤฑna iliลkin deฤerlendirmelerini deฤiลtirmeye baลladฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya koyduฤunu kaydetti. Batฤฑlฤฑ ลirketlerin bir bรถlรผmรผnรผn Microsoft’un kontrollรผ geri รงekilme modelini benimseyebileceฤini belirten Fattahi, ลirketlerin รin iรง pazarฤฑndaki faaliyetlerini azaltฤฑrken sฤฑnฤฑr รถtesi hizmetlerini korumaya yรถnelebileceฤini deฤerlendirdi.
| Gรถsterge | Deฤer |
|---|---|
| Son 5 yฤฑlda kapanan Microsoft ลubesi/ortak giriลimi (รin) | En az 15 |
| Microsoft’a yer veren merkezi hรผkรผmet satฤฑn alma rehberi | 6 rehberden 1’i |
| รin’i birinci รถncelikli yatฤฑrฤฑm noktasฤฑ gรถren ลirket oranฤฑ (รถnceki) | %62 |
| รin’i birinci รถncelikli yatฤฑrฤฑm noktasฤฑ gรถren ลirket oranฤฑ (gรผncel) | %52 |
Tam kapsamlฤฑ ayrฤฑลma kฤฑsa vadede olasฤฑ gรถrรผnmรผyor
Fattahi, ABD ve รin’in karลฤฑlฤฑklฤฑ olarak kullanabilecekleri ekonomik ve ticari araรงlarฤฑ ellerinde tutmaya devam etmeleri nedeniyle tam kapsamlฤฑ bir ayrฤฑลmanฤฑn kฤฑsa vadede gerรงekleลmesinin dรผลรผk ihtimal olduฤunu ifade etti. Ticari iliลkilerin tamamen sona ermesinin de รถngรถrรผlebilir gelecekte zayฤฑf bir ihtimal olduฤunu belirten Fattahi, kรผresel ลirketler aรงฤฑsฤฑndan รถnรผmรผzdeki dรถnemin temel sorusunun hangi pazarฤฑn seรงileceฤinden ziyade ABD ve รin arasฤฑndaki rekabetin her iki yรถndeki baskฤฑsฤฑna dayanabilecek iล modellerinin oluลturulmasฤฑ olduฤunu kaydetti.
Fattahi’nin deฤerlendirmesine gรถre ABD ve รin arasฤฑndaki teknoloji rekabeti kรผresel ลirketleri iki pazardan birini seรงmeye zorlamaktan ziyade faaliyetlerini daha kontrollรผ, bรถlgesel ve esnek yapฤฑlara dรถnรผลtรผrmeye yรถneltecek.
Microsoft รin’den tamamen รงekiliyor mu?
Hayฤฑr. Fattahi’nin deฤerlendirmesine gรถre Microsoft’un รin’den tamamen รงฤฑkma planฤฑ bulunmuyor; ลirket son beล yฤฑlda 15’ten fazla ลube ve ortak giriลimi kapatarak faaliyetlerini daha sฤฑnฤฑrlฤฑ ve kontrollรผ bir yapฤฑya dรถnรผลtรผrdรผ.
Microsoft’un รin’deki baskฤฑsฤฑ nereden kaynaklanฤฑyor?
Baskฤฑ iki yรถnden geliyor: ABD’nin geliลmiล รงiplere yรถnelik ihracat kฤฑsฤฑtlamalarฤฑ Microsoft’un รin’deki yapay zeka ve bulut altyapฤฑsฤฑ geniลlemesini sฤฑnฤฑrlarken, Pekin’in yerli yazฤฑlฤฑm ve teknolojiyi teลvik eden politikasฤฑ daha yapฤฑsal ve kalฤฑcฤฑ bir engel oluลturuyor.
