Fed faiz artฤฑrฤฑmฤฑ adฤฑmฤฑnฤฑ Temmuz 2023’ten bu yana ilk kez atarak politika faizini 25 baz puan yรผkseltti ve federal fonlama faizinin hedef aralฤฑฤฤฑnฤฑ yรผzde 3,75-4 seviyesine taลฤฑdฤฑ. ABD Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn (Fed) para politikasฤฑnฤฑ belirleyen Federal Aรงฤฑk Piyasa Komitesi (FOMC), รงarลamba gรผnรผ sona eren kritik toplantฤฑda borรงlanma maliyetlerini รงeyrek puan artฤฑrma hamlesini 12’ye karลฤฑ 0 oyla, oy birliฤiyle kabul etti.
Hฤฑzla tฤฑrmanan enerji maliyetleri, Orta Doฤu eksenli jeopolitik riskler ve beklentilerin รผzerinde seyreden fiyat baskฤฑlarฤฑ gerekรงesiyle atฤฑlan adฤฑm, kรผresel finans piyasalarฤฑnda yeni bir sฤฑkฤฑlaลma dรถngรผsรผnรผn iลareti olarak kayda geรงti.
Komite tarafฤฑndan toplantฤฑ bitiminde paylaลฤฑlan resmi karar metninde, fiyat artฤฑล hฤฑzฤฑnฤฑn hedeflenen seviyelerin รผzerinde kalmayฤฑ sรผrdรผrdรผฤรผ vurgulandฤฑ. Metinde, “Enflasyon yรผksek seyretmeye devam ediyor. Bugรผnkรผ politika adฤฑmฤฑ, Komitenin yรผzde 2’lik hedefine daha hฤฑzlฤฑ dรถnรผlmesini destekleyecek.
Komite fiyat istikrarฤฑnฤฑ saฤlayacaktฤฑr” deฤerlendirmesi yer aldฤฑ. Kararฤฑn ardฤฑndan kameralarฤฑn karลฤฑsฤฑna geรงen Fed Baลkanฤฑ Kevin Warsh, fiyat artฤฑล hฤฑzฤฑnฤฑn รงok uzun sรผredir hedeflerin รผzerinde seyrettiฤini ve temel enflasyonun kararlฤฑ bir patikada gerilediฤini gรถrmeden durmanฤฑn mรผmkรผn olmadฤฑฤฤฑnฤฑ dile getirdi.
Noktasal grafik projeksiyonlarฤฑ ve faiz patikasฤฑnda yeni dรถnem
Yetkililerin bireysel politika tahminlerini ortaya koyan gรผncellenmiล noktasal grafik raporu, 18 komite katฤฑlฤฑmcฤฑsฤฑnฤฑn 16’sฤฑnฤฑn bu yฤฑl bitmeden ilave bir faiz artฤฑลฤฑ daha beklediฤini gรถsterdi. Sรถz konusu 16 รผyenin dรถrdรผ yฤฑl sonuna kadar iki artฤฑลฤฑn daha masada olduฤunu savunurken, yalnฤฑzca iki yetkili mevcut artฤฑลฤฑn nihai zirve olarak kalmasฤฑ gerektiฤi yรถnรผnde gรถrรผล bildirdi. Baลkan Warsh’ฤฑn gรถreve geldiฤinden bu yana kendi beklentilerini noktasal grafiฤe yansฤฑtmama geleneฤini sรผrdรผrmesi dikkat รงekerken, FOMC projeksiyonlarฤฑ para politikasฤฑnฤฑn gevลeme takvimine dair beklentileri de รถteledi. Gรผncellenen makroekonomik projeksiyonlarda 2028 yฤฑlฤฑ iรงin tek bir indirim, 2029 dรถnemi iรงin ise en az bir faiz indirimi รถngรถrรผldรผ.
Enflasyon parametrelerinde yapฤฑlan yukarฤฑ yรถnlรผ gรผncellemeler, para otoritesinin temkinli tutumunu pekiลtirdi. Politika yapฤฑcฤฑlar, manลet kiลisel tรผketim harcamalarฤฑ (PCE) endeksinin yฤฑl sonunda yรผzde 3,7, enerji ve gฤฑda kalemlerini dฤฑลarฤฑda bฤฑrakan รงekirdek PCE verisinin ise yรผzde 3,4 dรผzeyinde gerรงekleลeceฤini hesapladฤฑ. ฤฐki temel gรถstergenin tahmini de haziran projeksiyonlarฤฑna kฤฑyasla 0,1 puan yukarฤฑ taลฤฑndฤฑ. Yetkililer, enflasyonun yรผzde 2 hedefine geri รงekilmesinin 2029 yฤฑlฤฑnฤฑ bulacaฤฤฑnฤฑ, ancak 2027 yฤฑlฤฑ itibarฤฑyla manลet PCE gรถstergesinin yรผzde 2,3’e, รงekirdek PCE verisinin ise yรผzde 2,5 seviyesine doฤru belirgin bir gerileme kaydedeceฤini tahmin ediyor.
Fed’in faiz artฤฑrฤฑmฤฑ adฤฑmlarฤฑnda genellikle tek bir mรผdahaleyle yetinmediฤi bilinen bir piyasa dinamiฤi olarak รถne รงฤฑkฤฑyor. Karar alฤฑcฤฑlar, fiyat baskฤฑlarฤฑnฤฑn sรผreklilik kazandฤฑฤฤฑ dรถnemlerde para politikasฤฑnฤฑ kฤฑsฤฑtlayฤฑcฤฑ alanda tutmak adฤฑna ardฤฑลฤฑk adฤฑmlar atmayฤฑ tercih ediyor. Nitekim yฤฑl boyunca faizleri sabit tutan komite, aฤustos sonundan itibaren yรถnรผnรผ yeniden parasal sฤฑkฤฑlaลmaya รงevirdi. ฤฐran merkezli รงatฤฑลmalarฤฑn petrol fiyatlarฤฑna getirdiฤi yรผk ile dฤฑล ticaret tarifelerinin maliyet unsurlarฤฑ, geรงmiลte “geรงici ลok” sayฤฑlarak gรถz ardฤฑ edilebilecekken; istihdam piyasasฤฑnฤฑn direncini korumasฤฑ Fed’i doฤrudan eyleme geรงmeye sevk etti. ฤฐลsizlik oranฤฑ beklentisi haziran raporuna gรถre 0,2 puan dรผลรผrรผlerek yรผzde 4,1 dรผzeyine revize edildi. Politika yapฤฑcฤฑlar, pandemi sonrasฤฑnda tecrรผbe edilen ve kalฤฑcฤฑ hale gelerek enflasyonu 40 yฤฑlฤฑn zirvesine taลฤฑyan yanฤฑlgฤฑyฤฑ tekrarlamamak iรงin erken ve sert bir reaksiyon gรถsterdi.
Finansal piyasalarda borรงlanma dinamikleri ve getiri eฤrisi
Faiz kararฤฑnฤฑn resmiyet kazanmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan Wall Street ve tahvil piyasalarฤฑnda hareketlilik hฤฑz kazandฤฑ. S&P 500 ve Dow Jones endeksi ilk reaksiyonlarฤฑn ardฤฑndan kazanฤฑmlarฤฑnฤฑ korurken, tahvil piyasasฤฑnda getiri eฤrisi yeniden ลekillendi. Faiz beklentilerine karลฤฑ yรผksek hassasiyet gรถsteren 2 yฤฑllฤฑk ABD Hazine tahvili getirisi ile gรถsterge niteliฤindeki 10 yฤฑllฤฑk tahvil faizleri gรผn iรงinde dalgalฤฑ bir seyir izledi. 10 yฤฑllฤฑk tahvil getirisi, Fed Baลkanฤฑ Warsh’ฤฑn 28 Aฤustos’ta Jackson Hole sempozyumunda verdiฤi ลahin mesajlardan bu yana 25 baz puan, yฤฑlฤฑn dip seviyesine gรถre ise yaklaลฤฑk 100 baz puan yรผkselmiลti. Kararฤฑn netleลmesiyle birlikte tahvil faizlerinde sฤฑnฤฑrlฤฑ bir gevลeme kaydedildi; zira piyasa aktรถrleri merkez bankasฤฑnฤฑn enflasyonla mรผcadele kararlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ gรผven verici bir hamle olarak okudu.
Borรงlanma maliyetlerinde yaลanan sฤฑรงrama, tรผketici kredileri ve konut finansmanฤฑ pazarฤฑnda da doฤrudan hissedildi. Mortgage News Daily tarafฤฑndan paylaลฤฑlan verilere gรถre, ABD’de 30 yฤฑl vadeli sabit konut kredisi (mortgage) faiz oranฤฑ yรผzde 7,19 dรผzeyine yerleลti. Konut kredisi faizleri, Jackson Hole toplantฤฑsฤฑndan bu yana 38 baz puan, geรงtiฤimiz yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine kฤฑyasla ise 100 baz puandan fazla artฤฑล gรถstermiล oldu. Enerji fiyatlarฤฑndaki yukarฤฑ yรถnlรผ riskler, yapay zeka altyapฤฑsฤฑna yรถnelik devasa harcamalarฤฑn talep yรถnlรผ oluลturduฤu baskฤฑ ve รผcret artฤฑลlarฤฑnฤฑn katฤฑlฤฑฤฤฑ, Fed’in finansal koลullarฤฑ uzun bir sรผre kฤฑsฤฑtlayฤฑcฤฑ bรถlgede tutmak zorunda kalacaฤฤฑna iลaret ediyor. Kรผresel piyasalar, yฤฑlฤฑn son รงeyreฤinde aรงฤฑklanacak istihdam ve PCE verileri รผzerinden ikinci bir faiz artฤฑลฤฑnฤฑn takvimini fiyatlamaya odaklandฤฑ.
