Avrupa tahvil piyasalarฤฑndaki satฤฑล baskฤฑsฤฑ, petrol ve doฤalgaz fiyatlarฤฑndaki sert yรผkseliล ve bรผyรผk teknoloji ลirketlerinin milyarlarca dolarlฤฑk borรงlanma arayฤฑลฤฑna girdiฤine dair haberlerle birleลince kรผresel hisse senetleri dรผลรผลe geรงti. Avrupa Merkez Bankasฤฑ’ndan (AMB) รผรง yetkilinin art arda enflasyon uyarฤฑsฤฑ yapmasฤฑ, bรถlge borsalarฤฑnฤฑ yaklaลฤฑk รผรง ayฤฑn en dรผลรผk seviyesine รงekti. Petrol fiyatlarฤฑ, Basra Kรถrfezi’nde deniz taลฤฑmacฤฑlฤฑฤฤฑna yรถnelik saldฤฑrฤฑlarฤฑn artmasฤฑyla yรผzde 4’e yakฤฑn yรผkseldi.
Avrupa borsalarฤฑnda satฤฑล dalgasฤฑ derinleลti
Fransa ve diฤer yรผksek borรงlu รผlkelerin tahvillerine yรถnelik yeniden satฤฑล baskฤฑsฤฑ, Avrupa genelinde risk iลtahฤฑnฤฑ zayฤฑflattฤฑ. Pan-Avrupa STOXX 600 endeksi yรผzde 1 gerileyerek Haziran ayฤฑndan bu yana en dรผลรผk seviyesine indi. Fransa’nฤฑn CAC 40 endeksi de benzer bir dรผลรผลle Aฤustos ayฤฑndaki rekor seviyesinin yรผzde 12’den fazla altฤฑna geriledi. Avrupa bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ de sert darbe aldฤฑ; finans endeksi yaklaลฤฑk yรผzde 2 dรผลtรผ. Deutsche Bank, Santander, Societe Generale ve Unicredit hisseleri รผst รผste ikinci gรผn deฤer kaybetti.
UBS Global Wealth Management’tan รงok varlฤฑklฤฑ strateji uzmanฤฑ Kiran Ganesh, piyasalarฤฑn bulaลma etkisinin devam edip etmeyeceฤini yakฤฑndan izleyeceฤini belirtti. Ganesh, bu aลamada piyasalarฤฑ en รงok rahatlatacak adฤฑmฤฑn AMB’nin tahvil alฤฑmฤฑ yoluyla parasal mรผdahalede bulunmasฤฑ olacaฤฤฑnฤฑ kaydetti. Ganesh ayrฤฑca, 2011’deki euro bรถlgesi krizinden รงฤฑkarฤฑlan derste para otoritelerinin รถnce mali otoritelerin kendi bรผtรงe disiplinini saฤlamasฤฑnฤฑ beklediฤinin gรถrรผldรผฤรผnรผ vurguladฤฑ.
Fransa Merkez Bankasฤฑ Baลkanฤฑ Emmanuel Moulin, รผlkenin ekonomik durumunun ciddi olduฤunu kabul etti, ancak AMB’den yardฤฑm talep edilmesine gerek olmadฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etti. Bu aรงฤฑklamalarฤฑn ardฤฑndan yatฤฑrฤฑmcฤฑlar euroyu satฤฑลa yรถneldi; euro, รarลamba gรผnรผ yรผzde 0,6 deฤer kaybetmesinin ardฤฑndan 1,1185 dolar seviyesinde sฤฑkฤฑลฤฑk kaldฤฑ. Fransa kaynaklฤฑ gerginlik ฤฐtalya ve Yunanistan tahvillerine de sฤฑรงradฤฑ ve bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn bazฤฑ kesimlerini de etkisi altฤฑna aldฤฑ.
Asya piyasalarฤฑnda da satฤฑล hakimdi. Japonya’da Nikkei endeksi yรผzde 1,4, Gรผney Kore’de ise borsa yรผzde 2,6 geriledi. Wall Street vadeli iลlemleri S&P 500 ve Nasdaq iรงin hafif dรผลรผลlรผ bir aรงฤฑlฤฑลa iลaret etti.
Yapay zeka ลirketlerinin borรงlanma ataฤฤฑ piyasalarฤฑ tedirgin etti
Wall Street Journal, SpaceX, Broadcom ve Oracle’ฤฑn yapay zeka รงipi almak iรงin fon aradฤฑฤฤฑna dair haberleri doฤruladฤฑ. Broadcom’un 50 milyar dolarlฤฑk finansman arayฤฑลฤฑnda olduฤu, SpaceX’in ise 30 milyar dolarlฤฑk yatฤฑrฤฑm yapฤฑlabilir seviyede tahvil ihraรง etmeyi ve Nvidia’dan รงip almak iรงin 10 milyar dolarlฤฑk kredi temin etmeyi planladฤฑฤฤฑ belirtildi. Nvidia, SpaceX’in รถnemli hissedarlarฤฑndan biri konumunda. Haberlerin ardฤฑndan SpaceX’in kredi temerrรผt takasฤฑ maliyeti rekor seviyeye รงฤฑkarken, ลirketin hisseleri ve tahvilleri deฤer kaybetti.
DeVere Group CEO’su Nigel Green, Nvidia’nฤฑn kendi รผrรผnlerini satฤฑn alan mรผลterilerini finanse ettiฤi tehlikeli bir dรถngรผye dikkat รงekti. Green, beklenen kรขrlarฤฑn gerรงekleลmemesi halinde kรผresel yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn risk altฤฑnda kalacaฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ. Green’e gรถre yapay zeka altyapฤฑ yatฤฑrฤฑmlarฤฑ nakitle baลladฤฑ, ancak giderek krediyle yรผrรผtรผlรผr hale geldi ve kredi risk profilini tamamen deฤiลtiriyor. Green ayrฤฑca, gelirler gerรงekleลse de gerรงekleลmese de borcun zamanฤฑnda รถdenmesi gerektiฤini ve bu borcun dรผnya genelinde tasarruf sahiplerinin tahvil fonlarฤฑna ve emeklilik birikimlerine yansฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etti.
Buna karลฤฑn, yapay zeka ekipmanlarฤฑna yรถnelik harcamalarฤฑn yarฤฑ iletken ve bellek sektรถrlerindeki kazanรงlara olumlu yansฤฑyabileceฤi deฤerlendiriliyor. Samsung Electronics, รผรงรผncรผ รงeyrek faaliyet kรขrฤฑnฤฑn yรผzde 783 artฤฑลla 107,4 trilyon won (80,17 milyar dolar) seviyesine รงฤฑkacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrdรผ, ancak ลirketin hisseleri yรผzde 2,4 geriledi. Dรผnyanฤฑn en bรผyรผk sรถzleลmeli รงip รผreticisi TSMC ise รผรงรผncรผ รงeyrekte 1,49 trilyon Tayvan dolarฤฑ (46,71 milyar dolar) ile rekor gelir aรงฤฑkladฤฑ; bu rakam bir รถnceki yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre yรผzde 50 artฤฑลa iลaret ediyor, ancak ลirket hisseleri yรผzde 1,35 deฤer kaybetti.
Fed faiz beklentileri ve dolar gรผรงleniyor
รarลamba gรผnรผ yayฤฑmlanan Federal Rezerv’in son toplantฤฑ tutanaklarฤฑ, รผyelerin รงoฤunluฤunun yฤฑl sonuna kadar bir faiz artฤฑลฤฑnฤฑ olasฤฑ gรถrdรผฤรผnรผ, ancak her toplantฤฑya aรงฤฑk fikirle yaklaลacaklarฤฑnฤฑ ortaya koydu. Piyasalar, Fed’in bu ay yeniden faiz artฤฑrma olasฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ yalnฤฑzca yรผzde 19 olarak fiyatlฤฑyor, Aralฤฑk ayฤฑ iรงin ise bu olasฤฑlฤฑk yรผzde 80’e รงฤฑkฤฑyor. Goldman Sachs analistleri, Aralฤฑk ayฤฑnda ikinci bir Fed faiz artฤฑลฤฑ beklediklerini, ancak Fed’in nihayetinde ek sฤฑkฤฑlaลtฤฑrmanฤฑn gereksiz olduฤu sonucuna varma ihtimalinin de gรผรงlรผ olduฤunu yazdฤฑ.
Sฤฑkฤฑlaลtฤฑrmanฤฑn duraklayabileceฤi ihtimali, 2 yฤฑllฤฑk Hazine tahvili getirisini yรผzde 4,80 seviyesinde tutarken, 10 yฤฑllฤฑk tahvil getirisi Avrupa seansฤฑnda yรผzde 5,33’e yรผkseldi; gece saatlerinde ise 24 yฤฑlฤฑn zirvesi olan yรผzde 5,36 seviyesine ulaลmฤฑลtฤฑ. Yรผksek getiriler dolarฤฑ desteklerken, euro Fransa’nฤฑn mali durumuna iliลkin endiลelerin yayฤฑlmasฤฑyla 17 ayฤฑn en dรผลรผk seviyesi civarฤฑnda zorlandฤฑ. Dolar endeksi 102,34 seviyesine รงฤฑkarak 18 ayฤฑn zirvesine yaklaลtฤฑ. Dolar, yenin karลฤฑsฤฑnda 158,22 seviyesinde sabit kaldฤฑ; Japon para biriminde olasฤฑ mรผdahale beklentisi kur รผzerinde koruyucu etki yarattฤฑ.
Faiz getirisi olmayan altฤฑn, tahvil getirilerindeki yรผkseliลten olumsuz etkilendi, ancak iki ayฤฑn en dรผลรผk seviyesinden alฤฑm gelmesiyle yรผzde 0,6 toparlanarak ons baลฤฑna 4.136 dolara รงฤฑktฤฑ. Brent petrol vadeli iลlemleri son bir ayฤฑn en sert artฤฑลฤฑyla yeniden 104 dolarฤฑn รผzerine รงฤฑkarken, ABD ham petrol vadeli iลlemleri yรผzde 3,2 artฤฑลla 91,43 dolara yรผkseldi.
Avrupa tahvil piyasasฤฑndaki satฤฑล neden รถnemli?
Fransa baลta olmak รผzere yรผksek borรงlu รผlkelerin tahvillerine yรถnelik satฤฑล baskฤฑsฤฑ, borรงlanma maliyetlerini yรผkseltiyor ve ฤฐtalya ile Yunanistan gibi diฤer euro bรถlgesi รผlkelerine de sฤฑรงrama riski taลฤฑyor. Bu durum hisse senedi piyasalarฤฑnda risk iลtahฤฑnฤฑ azaltฤฑyor ve bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผ olumsuz etkiliyor.
Yapay zeka ลirketlerinin borรงlanmasฤฑ neden risk oluลturuyor?
SpaceX, Broadcom ve Oracle gibi ลirketlerin รงip alฤฑmฤฑ iรงin bรผyรผk miktarda borรงlanmaya yรถnelmesi, beklenen gelirlerin gerรงekleลmemesi halinde bu borcun bireysel yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn ve emeklilik fonlarฤฑnฤฑn bulunduฤu tahvil piyasalarฤฑna zarar verme riskini artฤฑrฤฑyor.
