รin Merkez Bankasฤฑ (PBOC), kur politikasฤฑna yรถnelik yabancฤฑ eleลtirilere yanฤฑt vererek rekabetรงi devalรผasyon izlemediฤini aรงฤฑkladฤฑ. Avrupalฤฑ politika yapฤฑcฤฑlar, รin‘in rekor dฤฑล ticaret fazlasฤฑnฤฑ ve ihracat ataฤฤฑnฤฑ sฤฑnฤฑrlamak iรงin daha gรผรงlรผ bir yuan talep ederken, รin bu รงaฤrฤฑlarฤฑ reddetti. Avrupa Birliฤi Ticaretten Sorumlu รyesi Maros Sefcovic’in bloฤun รin ile ticaret aรงฤฑฤฤฑnฤฑ daraltma gรถrรผลmeleri iรงin Pekin’de bulunduฤu sฤฑrada yapฤฑlan aรงฤฑklama dikkat รงekti.
PBOC, kapsamlฤฑ bir politika aรงฤฑklamasฤฑnda รin’in ticari avantaj elde etmek iรงin yuanฤฑ yapay olarak zayฤฑf tuttuฤu yรถnรผndeki iddialarฤฑ reddetti. Merkez bankasฤฑ, “รin, dรถviz kurunda deฤer kaybฤฑ yoluyla ticari rekabet avantajฤฑ elde etmeye ne ihtiyaรง duyuyor ne de niyet ediyor; hiรงbir zaman rekabetรงi para birimi devalรผasyonuna baลvurmadฤฑ” ifadelerini kullandฤฑ. Aรงฤฑklamada, yurt iรงi sanayi rekabet gรผcรผndeki gerilemeyi, mali ve finansal disiplindeki zayฤฑflamayฤฑ ve karmaลฤฑk yapฤฑsal sorunlarฤฑ baลka รผlkelerin dรถviz kurlarฤฑna baฤlamanฤฑn, gerekli dรผzenlemeleri yapma sorumluluฤundan kaรงฤฑnmak anlamฤฑna geldiฤi belirtildi.
รin, 2025 yฤฑlฤฑnda yaklaลฤฑk 1,2 trilyon dolarla rekor dรผzeyde dฤฑล ticaret fazlasฤฑ kaydetti; bu rakam gayri safi yurt iรงi hasฤฑlanฤฑn yaklaลฤฑk yรผzde 6’sฤฑna denk geliyor. Analistler, yapay zeka ile iliลkili รผrรผnler ve diฤer ileri teknoloji ihracatฤฑnฤฑn bu yฤฑl fazlayฤฑ yรผksek seviyede tutmaya devam edeceฤini รถngรถrรผyor. PBOC, รin’in ticaret gรผcรผnรผn sanayilerinin kรผresel rekabet gรผcรผnden kaynaklandฤฑฤฤฑnฤฑ, tarihsel olarak bรผyรผk ticaret fazlasฤฑ veren รผlkelerin gรผรงlรผ imalat sektรถrlerine sahip รผlkeler olduฤunu savundu.
Avrupa’dan yuanฤฑn deฤerinin dรผลรผk tutulduฤuna dair eleลtiriler sรผrรผyor
Avrupa Merkez Bankasฤฑ Baลkanฤฑ Christine Lagarde, haziran ayฤฑnda kรผresel liderleri รin para biriminin deฤerinin dรผลรผk tutulmasฤฑnฤฑ, kรผresel ekonomiyi tehdit eden dengesizliklerin bir boyutu olarak ele almaya รงaฤฤฑrmฤฑลtฤฑ. AB verilerine gรถre, bloฤun รin ile ticaret aรงฤฑฤฤฑ 2025’te 360,6 milyar euroya (404 milyar dolar) ulaลtฤฑ; bu rakam bir รถnceki yฤฑla gรถre yรผzde 15 arttฤฑ. Almanya Baลbakanฤฑ Friedrich Merz ise yuanฤฑn yรผzde 25 ila 30 oranฤฑnda deฤerinin dรผลรผk tutulduฤunu sรถyleyerek รin ile para politikasฤฑ konusunda diyalog รงaฤrฤฑsฤฑnda bulundu.
Goldman Sachs da aฤustos ayฤฑnda bazฤฑ deฤerleme modellerine gรถre yuanฤฑn en az yรผzde 20 oranฤฑnda deฤerinin dรผลรผk tutulduฤunu, daha gรผรงlรผ bir para biriminin รin’in bรผyรผk ticaret ve cari iลlemler fazlalarฤฑnฤฑ daraltmaya ve ticaret ortaklarฤฑndan gelen korumacฤฑ baskฤฑyฤฑ hafifletmeye yardฤฑmcฤฑ olacaฤฤฑnฤฑ belirtmiลti.
PBOC, dรถviz kurlarฤฑnฤฑn birden fazla ekonomik ve finansal faktรถrรผ yansฤฑttฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek izole model tahminlerinin yuanฤฑn deฤerinin dรผลรผk olduฤunu kanฤฑtladฤฑฤฤฑ iddialarฤฑnฤฑ reddetti.
| Gรถsterge | Deฤer |
|---|---|
| รin’in 2025 dฤฑล ticaret fazlasฤฑ | Yaklaลฤฑk 1,2 trilyon dolar (GSYH’nin ~yรผzde 6’sฤฑ) |
| AB-รin ticaret aรงฤฑฤฤฑ (2025) | 360,6 milyar euro, yฤฑllฤฑk yรผzde 15 artฤฑล |
| Yuanฤฑn dolar karลฤฑsฤฑnda 2026 yฤฑlฤฑ iรงindeki artฤฑลฤฑ | Yaklaลฤฑk yรผzde 4 |
| Yuanฤฑn 2005’ten bu yana dolar karลฤฑsฤฑnda toplam deฤer kazancฤฑ | Yaklaลฤฑk yรผzde 23 (8,27’den 6,7 seviyesine) |
Merkez bankasฤฑ piyasanฤฑn belirleyici rol oynadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi
Yuan, ABD ile รin arasฤฑndaki geniลleyen getiri farkฤฑna raฤmen bu yฤฑl dolar karลฤฑsฤฑnda yaklaลฤฑk yรผzde 4 deฤer kazandฤฑ. PBOC, yuanฤฑn 2005 kur reformundan bu yana dolar karลฤฑsฤฑnda yaklaลฤฑk yรผzde 23 deฤerlendiฤini, dolar baลฤฑna 8,27 yuan seviyesinden mevcut yaklaลฤฑk 6,7 seviyesine gรผรงlendiฤini aรงฤฑkladฤฑ. Merkez bankasฤฑ, yuanฤฑn gรถrรผnรผmรผnรผn belirsizliฤini koruduฤunu, hem deฤer kazandฤฑrฤฑcฤฑ hem de deฤer kaybettirici gรผรงlerin seyri ลekillendirdiฤini vurguladฤฑ.
รin’in dรถviz kuru oluลumunda piyasaya belirleyici rol tanฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑ belirten PBOC, รถnceden kur hedefi belirlemediฤini ve uzun vadeli kur eฤilimlerine mรผdahale etmediฤini ekledi. Aรงฤฑklamada, “รin Merkez Bankasฤฑ รถnceden bir dรถviz kuru hedef seviyesi belirlemez, dรถviz kurunun uzun vadeli eฤilimine mรผdahale etmez ve kur esnekliฤini ile iki yรถnlรผ hareketini korur” ifadesi yer aldฤฑ. รin, 2027’den itibaren Uluslararasฤฑ Para Fonu’na ek dรถviz verisi raporlayacaฤฤฑnฤฑ da duyurdu.
PBOC, 2026-2030 planฤฑ kapsamฤฑnda รin’in iรง talebe dayalฤฑ bir bรผyรผme modeli izleyeceฤini, tรผketimi artฤฑracaฤฤฑnฤฑ, etkin yatฤฑrฤฑmฤฑ geniลleteceฤini ve yรผksek dรผzeyli dฤฑลa aรงฤฑlmayฤฑ derinleลtireceฤini belirtti. Merkez bankasฤฑ, bu adฤฑmlarฤฑn yurt iรงi ekonomiyi gรผรงlendirirken daha dengeli bir kรผresel ekonomiye katkฤฑ saฤlayacaฤฤฑnฤฑ ifade etti.
รin’in yuanฤฑ zayฤฑf tuttuฤu iddialarฤฑ doฤru mu?
รin Merkez Bankasฤฑ, yuanฤฑ ticari avantaj elde etmek amacฤฑyla yapay olarak zayฤฑf tutmadฤฑฤฤฑnฤฑ, rekabetรงi para birimi devalรผasyonuna hiรงbir zaman baลvurmadฤฑฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ. Buna karลฤฑn Avrupa Merkez Bankasฤฑ, Almanya hรผkรผmeti ve Goldman Sachs gibi kurumlar, yuanฤฑn deฤerinin halen dรผลรผk tutulduฤunu savunuyor.
AB’nin รin ile ticaret aรงฤฑฤฤฑ ne kadar?
AB verilerine gรถre, bloฤun รin ile ticaret aรงฤฑฤฤฑ 2025 yฤฑlฤฑnda 360,6 milyar euroya (404 milyar dolar) ulaลtฤฑ ve bir รถnceki yฤฑla gรถre yรผzde 15 arttฤฑ.
