- Terim primi nedir ve Wall Street neden yakฤฑndan takip ediyor
- Yรผkseliลin arkasฤฑndaki etkenler tartฤฑลฤฑlฤฑyor
- New York Fed modeli yรผkseliลin boyutunu ortaya koyuyor
- Fed yetkilileri ve piyasa stratejistleri riske dikkat รงekiyor
- Vade primi neden yรผkseliyor?
- Yรผkselen vade primi Wall Street’i nasฤฑl etkiler?
Wall Street’te sabit getirili piyasalarฤฑn en az anlaลฤฑlan gรถstergelerinden biri olan vade primi, son haftalarda on yฤฑlฤฑ aลkฤฑn sรผrenin en yรผksek seviyelerine รงฤฑktฤฑ. Sรถz konusu yรผkseliล, ABD Hazine tahvili getirilerini 24 yฤฑlฤฑn zirvesine taลฤฑyan son tahvil satฤฑล dalgasฤฑnฤฑ tetikledi ve borรงlanma maliyetlerinin ekonomi genelinde yรผksek kalabileceฤi yรถnรผndeki endiลeleri artฤฑrdฤฑ.
Terim primi nedir ve Wall Street neden yakฤฑndan takip ediyor
Vade primi, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn kฤฑsa vadeli tahvilleri sรผrekli yenilemek yerine 10 yฤฑllฤฑk Hazine tahvili taลฤฑmanฤฑn getirdiฤi riskler karลฤฑlฤฑฤฤฑnda talep ettiฤi ek getiriyi ifade ediyor. Jeopolitik ลoklardan devletlerin mali krizlerine kadar uzun vadeli tahviller vadesine ulaลmadan รถnce piyasayฤฑ etkileyebilecek รถngรถrรผlemeyen geliลmelere karลฤฑ bir tรผr koruma niteliฤi taลฤฑyor. Enflasyon beklentisinden ve para politikasฤฑ yรถnรผnden ayrฤฑ bir unsur olan gรถsterge, doฤrudan gรถzlemlenemediฤi ve ancak modellerle tahmin edilebildiฤi iรงin Minneapolis Fed Baลkanฤฑ Neel Kashkari tarafฤฑndan bir zamanlar “karanlฤฑk madde”ye benzetilmiลti.
Aegon Asset Management Makro Strateji Baลkanฤฑ Frank Rybinski, gรถstergeyi hesaplamanฤฑn birden fazla yolu bulunduฤunu, ancak tรผm yรถntemlerin yรผkseliล yรถnรผnde sinyal verdiฤini belirtti. Rybinski, sรถz konusu hareketin kalฤฑcฤฑ olabileceฤini vurguladฤฑ.
Bloomberg Makro Piyasalar Stratejisti Frank Monkam ise 10 yฤฑllฤฑk vade priminin 12 yฤฑlฤฑn zirvesine รงฤฑkmasฤฑnฤฑn, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn artan mali ve jeopolitik belirsizlik karลฤฑsฤฑnda sรผre riskini taลฤฑmak iรงin daha fazla tazminat talep ettiฤini gรถsterdiฤini kaydetti.
Yรผkseliลin arkasฤฑndaki etkenler tartฤฑลฤฑlฤฑyor
Barclays’te Demi Hu liderliฤindeki araลtฤฑrmacฤฑlar, makroekonomik belirsizliฤin, hisse senedi ve tahvil fiyat hareketleri arasฤฑndaki olaฤan korelasyonun bozulmasฤฑnฤฑn, artan borรง arzฤฑnฤฑn ve mali politika endiลelerinin vade primine yansฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ. Capital Economics Grup Baล Ekonomisti Neil Shearing, son hareketin geรงen ayฤฑn sonundaki portfรถy ayarlamalarฤฑ gibi teknik etkenleri veya Fransa’nฤฑn borรง yรผkรผ konusunda Avrupa’da artan endiลenin yan etkilerini yansฤฑtabileceฤini deฤerlendirdi.
NISA Investment Advisors Baล Ekonomisti Stephen Douglass ise kredi piyasalarฤฑndaki stres belirtilerine ve enflasyon ลoklarฤฑnฤฑn sฤฑklaลtฤฑฤฤฑ bir dรถnemde sabit getirili varlฤฑk taลฤฑmanฤฑn faydasฤฑna iliลkin yatฤฑrฤฑmcฤฑlar arasฤฑndaki kuลkulara dikkat รงekti. Douglass, kฤฑsa vadeli hareketlere fazla anlam yรผklenmemesi gerektiฤi uyarฤฑsฤฑnda bulunarak yรผkselen bir vade primi ortamฤฑnda bulunulduฤunu ifade etti.
New York Fed modeli yรผkseliลin boyutunu ortaya koyuyor
New York Fed ekonomistlerinin geliลtirdiฤi modele gรถre vade primi Mart 2020’de yรผzde eksi 1,7 seviyesine kadar gerilemiลti; o dรถnemde yatฤฑrฤฑmcฤฑlar gรผvenli liman arayฤฑลฤฑyla tahvillere yรถnelmiลti. Gรถsterge, 2024’รผn sonlarฤฑndan itibaren istikrarlฤฑ biรงimde pozitif bรถlgeye yรผkseldi. ABD’nin ลubat ayฤฑ sonunda ฤฐran’a karลฤฑ savaล baลlatmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan baลlayan satฤฑล dalgasฤฑ boyunca bรผyรผk รถlรงรผde sabit kalan gรถsterge, eylรผl ortasฤฑnda hฤฑzla yรผkseliลe geรงti.
| Gรถsterge | Seviye | Not |
|---|---|---|
| New York Fed modeli | Yaklaลฤฑk yรผzde 0,98 | 2014’ten bu yana en yรผksek seviye |
| Fed politika beklentisini iรงeren model | Yรผzde 1,08 | 2010’dan bu yana en yรผksek seviye |
| 10 yฤฑllฤฑk Hazine tahvili getirisi artฤฑลฤฑ | Yaklaลฤฑk 30 baz puan | Aynฤฑ dรถnemde gerรงekleลti |
Sรถz konusu yรผkseliล, fiyatlarฤฑ etkileyen diฤer unsurlarฤฑn bรผyรผk รถlรงรผde deฤiลmediฤi bir dรถnemde yaลandฤฑ. Enflasyon beklentileri istikrarฤฑnฤฑ korudu, Fed’in geรงen ay faiz artฤฑrma yรถnรผndeki oybirliฤiyle alฤฑnan kararฤฑ tรผketici fiyatlarฤฑnฤฑ kontrol altฤฑnda tutma konusundaki kararlฤฑlฤฑฤa iliลkin bazฤฑ endiลeleri hafifletti ve varil baลฤฑna 100 dolarฤฑn รผzerinde seyreden petrol fiyatlarฤฑ dar bir aralฤฑkta kaldฤฑ.
Fed yetkilileri ve piyasa stratejistleri riske dikkat รงekiyor
Dallas Fed Baลkanฤฑ Lorie Logan, geรงen hafta yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada yรผkselen vade priminin borรงlanma maliyetlerini artฤฑrarak ekonomiyi yavaลlatabileceฤini ve Fed’in faiz artฤฑrma ihtiyacฤฑnฤฑ azaltabileceฤini belirtti. Lombard Odier Investment Managers Makro Birimi Baลkanฤฑ Florian Ielpo, tahvil piyasasฤฑnฤฑn artฤฑk Fed’in mali koลullarฤฑ sฤฑkฤฑlaลtฤฑrmasฤฑnฤฑ beklemediฤini vurgulayarak yรผksek vade priminin, enflasyon belirsizliฤinin ve devlet borรงlanma ihtiyacฤฑnฤฑn kฤฑsa vadeli faiz patikasฤฑ daha az agresif hale gelse bile uzun vadeli getirileri kฤฑsฤฑtlayฤฑcฤฑ seviyede tutabileceฤini kaydetti.
Son hareketlerin bir nedeni Fransฤฑz tahvillerindeki dรผzensiz satฤฑล dalgasฤฑnฤฑn yan etkileri olabilir. Bazฤฑ stratejistler ayrฤฑca mortgage destekli menkul kฤฑymet sahiplerinin hedging faaliyetlerinin piyasa hareketlerini geรงici olarak abartabileceฤine iลaret etti. Bununla birlikte kรผresel ekonomide birikmekte olan uzun vadeli riskler de gรถz ardฤฑ edilmiyor.
Rusya’nฤฑn Ukrayna’yฤฑ iลgali ve ABD’nin ฤฐran’a karลฤฑ savaลฤฑnฤฑn ardฤฑndan gรถrรผlen tรผrden enerji ve emtia arz ลoklarฤฑnฤฑn jeopolitik ayrฤฑลmalarฤฑn derinleลmesiyle daha sฤฑk yaลanabileceฤi belirtiliyor. Ayrฤฑca federal hรผkรผmetin gayri safi yurt iรงi hasฤฑlanฤฑn yaklaลฤฑk yรผzde 6’sฤฑna denk gelen 2 trilyon dolarlฤฑk bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑ, dรผลรผk iลsizlik ve gรผรงlรผ ekonomik bรผyรผme dรถneminde tarihsel olarak yรผksek bir teลvik dรผzeyine iลaret ediyor. Trump yรถnetimi harcamalarฤฑ kฤฑsma sรถzรผ tekrarlamasฤฑna raฤmen bunun yakฤฑn zamanda gerรงekleลeceฤine dair beklenti sฤฑnฤฑrlฤฑ kalฤฑyor.
Siebert Financial Baล Yatฤฑrฤฑm Sorumlusu Mark Malek, makro tablonun riskle dolu olduฤunu ve bunun saฤlฤฑklฤฑ bir vade primine dรถnรผลmesi gerektiฤini belirtti. Malek, herhangi bir gรผndem maddesinin alevlenmesinin yatฤฑrฤฑmcฤฑlara sรถz konusu riski hatฤฑrlattฤฑฤฤฑnฤฑ sรถzlerine ekledi.
Vade primi neden yรผkseliyor?
Makroekonomik belirsizlik, artan borรง arzฤฑ, mali politika endiลeleri ve Fransฤฑz tahvillerindeki satฤฑล dalgasฤฑnฤฑn yan etkileri gibi etkenlerin vade primindeki yรผkseliลte rol oynadฤฑฤฤฑ deฤerlendiriliyor.
Yรผkselen vade primi Wall Street’i nasฤฑl etkiler?
Yapฤฑsal olarak yรผksek kalan bir vade primi, uzun vadeli faiz oranlarฤฑnฤฑ yรผksek tutarak Wall Street‘te tahvil piyasasฤฑnฤฑn son dรผลรผลten toparlanmasฤฑnฤฑ zorlaลtฤฑrabilir ve ekonomi genelinde borรงlanma maliyetlerini artฤฑrabilir.
