Avrupa tahvil piyasasındaki gerginlik küresel borsaları aşağı çekti

Avrupa tahvil piyasalarındaki satış baskısı, petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki sert yükseliş ve büyük teknoloji şirketlerinin milyarlarca dolarlık borçlanma arayışına girdiğine dair haberlerle birleşince küresel hisse senetleri düşüşe geçti. Avrupa Merkez Bankası’ndan (AMB) üç yetkilinin art arda enflasyon uyarısı yapması, bölge borsalarını yaklaşık üç ayın en düşük seviyesine çekti. Petrol fiyatları, Basra Körfezi’nde deniz taşımacılığına yönelik saldırıların artmasıyla yüzde 4’e yakın yükseldi.

Avrupa borsalarında satış dalgası derinleşti

Fransa ve diğer yüksek borçlu ülkelerin tahvillerine yönelik yeniden satış baskısı, Avrupa genelinde risk iştahını zayıflattı. Pan-Avrupa STOXX 600 endeksi yüzde 1 gerileyerek Haziran ayından bu yana en düşük seviyesine indi. Fransa’nın CAC 40 endeksi de benzer bir düşüşle Ağustos ayındaki rekor seviyesinin yüzde 12’den fazla altına geriledi. Avrupa bankacılık sektörü de sert darbe aldı; finans endeksi yaklaşık yüzde 2 düştü. Deutsche Bank, Santander, Societe Generale ve Unicredit hisseleri üst üste ikinci gün değer kaybetti.

UBS Global Wealth Management’tan çok varlıklı strateji uzmanı Kiran Ganesh, piyasaların bulaşma etkisinin devam edip etmeyeceğini yakından izleyeceğini belirtti. Ganesh, bu aşamada piyasaları en çok rahatlatacak adımın AMB’nin tahvil alımı yoluyla parasal müdahalede bulunması olacağını kaydetti. Ganesh ayrıca, 2011’deki euro bölgesi krizinden çıkarılan derste para otoritelerinin önce mali otoritelerin kendi bütçe disiplinini sağlamasını beklediğinin görüldüğünü vurguladı.

Fransa Merkez Bankası Başkanı Emmanuel Moulin, ülkenin ekonomik durumunun ciddi olduğunu kabul etti, ancak AMB’den yardım talep edilmesine gerek olmadığını ifade etti. Bu açıklamaların ardından yatırımcılar euroyu satışa yöneldi; euro, Çarşamba günü yüzde 0,6 değer kaybetmesinin ardından 1,1185 dolar seviyesinde sıkışık kaldı. Fransa kaynaklı gerginlik İtalya ve Yunanistan tahvillerine de sıçradı ve bankacılık sektörünün bazı kesimlerini de etkisi altına aldı.

Asya piyasalarında da satış hakimdi. Japonya’da Nikkei endeksi yüzde 1,4, Güney Kore’de ise borsa yüzde 2,6 geriledi. Wall Street vadeli işlemleri S&P 500 ve Nasdaq için hafif düşüşlü bir açılışa işaret etti.

Yapay zeka şirketlerinin borçlanma atağı piyasaları tedirgin etti

Wall Street Journal, SpaceX, Broadcom ve Oracle’ın yapay zeka çipi almak için fon aradığına dair haberleri doğruladı. Broadcom’un 50 milyar dolarlık finansman arayışında olduğu, SpaceX’in ise 30 milyar dolarlık yatırım yapılabilir seviyede tahvil ihraç etmeyi ve Nvidia’dan çip almak için 10 milyar dolarlık kredi temin etmeyi planladığı belirtildi. Nvidia, SpaceX’in önemli hissedarlarından biri konumunda. Haberlerin ardından SpaceX’in kredi temerrüt takası maliyeti rekor seviyeye çıkarken, şirketin hisseleri ve tahvilleri değer kaybetti.

DeVere Group CEO’su Nigel Green, Nvidia’nın kendi ürünlerini satın alan müşterilerini finanse ettiği tehlikeli bir döngüye dikkat çekti. Green, beklenen kârların gerçekleşmemesi halinde küresel yatırımcıların risk altında kalacağını vurguladı. Green’e göre yapay zeka altyapı yatırımları nakitle başladı, ancak giderek krediyle yürütülür hale geldi ve kredi risk profilini tamamen değiştiriyor. Green ayrıca, gelirler gerçekleşse de gerçekleşmese de borcun zamanında ödenmesi gerektiğini ve bu borcun dünya genelinde tasarruf sahiplerinin tahvil fonlarına ve emeklilik birikimlerine yansıdığını ifade etti.

Buna karşın, yapay zeka ekipmanlarına yönelik harcamaların yarı iletken ve bellek sektörlerindeki kazançlara olumlu yansıyabileceği değerlendiriliyor. Samsung Electronics, üçüncü çeyrek faaliyet kârının yüzde 783 artışla 107,4 trilyon won (80,17 milyar dolar) seviyesine çıkacağını öngördü, ancak şirketin hisseleri yüzde 2,4 geriledi. Dünyanın en büyük sözleşmeli çip üreticisi TSMC ise üçüncü çeyrekte 1,49 trilyon Tayvan doları (46,71 milyar dolar) ile rekor gelir açıkladı; bu rakam bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 50 artışa işaret ediyor, ancak şirket hisseleri yüzde 1,35 değer kaybetti.

Fed faiz beklentileri ve dolar güçleniyor

Çarşamba günü yayımlanan Federal Rezerv’in son toplantı tutanakları, üyelerin çoğunluğunun yıl sonuna kadar bir faiz artışını olası gördüğünü, ancak her toplantıya açık fikirle yaklaşacaklarını ortaya koydu. Piyasalar, Fed’in bu ay yeniden faiz artırma olasılığını yalnızca yüzde 19 olarak fiyatlıyor, Aralık ayı için ise bu olasılık yüzde 80’e çıkıyor. Goldman Sachs analistleri, Aralık ayında ikinci bir Fed faiz artışı beklediklerini, ancak Fed’in nihayetinde ek sıkılaştırmanın gereksiz olduğu sonucuna varma ihtimalinin de güçlü olduğunu yazdı.

Sıkılaştırmanın duraklayabileceği ihtimali, 2 yıllık Hazine tahvili getirisini yüzde 4,80 seviyesinde tutarken, 10 yıllık tahvil getirisi Avrupa seansında yüzde 5,33’e yükseldi; gece saatlerinde ise 24 yılın zirvesi olan yüzde 5,36 seviyesine ulaşmıştı. Yüksek getiriler doları desteklerken, euro Fransa’nın mali durumuna ilişkin endişelerin yayılmasıyla 17 ayın en düşük seviyesi civarında zorlandı. Dolar endeksi 102,34 seviyesine çıkarak 18 ayın zirvesine yaklaştı. Dolar, yenin karşısında 158,22 seviyesinde sabit kaldı; Japon para biriminde olası müdahale beklentisi kur üzerinde koruyucu etki yarattı.

Faiz getirisi olmayan altın, tahvil getirilerindeki yükselişten olumsuz etkilendi, ancak iki ayın en düşük seviyesinden alım gelmesiyle yüzde 0,6 toparlanarak ons başına 4.136 dolara çıktı. Brent petrol vadeli işlemleri son bir ayın en sert artışıyla yeniden 104 doların üzerine çıkarken, ABD ham petrol vadeli işlemleri yüzde 3,2 artışla 91,43 dolara yükseldi.

Avrupa tahvil piyasasındaki satış neden önemli?

Fransa başta olmak üzere yüksek borçlu ülkelerin tahvillerine yönelik satış baskısı, borçlanma maliyetlerini yükseltiyor ve İtalya ile Yunanistan gibi diğer euro bölgesi ülkelerine de sıçrama riski taşıyor. Bu durum hisse senedi piyasalarında risk iştahını azaltıyor ve bankacılık sektörünü olumsuz etkiliyor.

Yapay zeka şirketlerinin borçlanması neden risk oluşturuyor?

SpaceX, Broadcom ve Oracle gibi şirketlerin çip alımı için büyük miktarda borçlanmaya yönelmesi, beklenen gelirlerin gerçekleşmemesi halinde bu borcun bireysel yatırımcıların ve emeklilik fonlarının bulunduğu tahvil piyasalarına zarar verme riskini artırıyor.

Haber Merkezi

Tüm Yazıları

Borsatek, Türkiye ve dünya piyasalarındaki gelişmeleri yakından izleyen bir finans haber platformudur. Hisse, döviz, altın ve kripto piyasalarına dair analizlerle yatırımcılara rehberlik eder.