รin ordusuyla yakฤฑn baฤlantฤฑlarฤฑ bulunan bir รผniversitenin, ABD’nin ihracat kฤฑsฤฑtlamalarฤฑna tabi olmasฤฑna raฤmen Nvidia‘nฤฑn geliลmiล H200 yapay zeka รงiplerini satฤฑn aldฤฑฤฤฑ ortaya รงฤฑktฤฑ. Tedarik kayฤฑtlarฤฑ, Washington yรถnetiminin รin’in ileri teknolojiye eriลimini engellemeye yรถnelik รถnlemlerindeki boลluklarฤฑ gรถzler รถnรผne serdi.
Sรถz konusu bulgular, Nvidia ve ลirketin CEO’su Jensen Huang’ฤฑn, รin’e yapay zeka รงipi satฤฑลlarฤฑna yรถnelik kฤฑsฤฑtlamalarฤฑn gevลetilmesi iรงin yรผrรผttรผฤรผ lobi faaliyetleri nedeniyle Washington’da artan baskฤฑ ve incelemelerle karลฤฑ karลฤฑya olduฤu bir dรถnemde ortaya รงฤฑktฤฑ. Geliลme, Huang’ฤฑn รin istihbaratฤฑnฤฑn yรผrรผttรผฤรผ bir casusluk operasyonunun hedefi olduฤunu รถne sรผren haberlerin ardฤฑndan yaลandฤฑ.
Huang, ABD’nin รin’e รงip satฤฑลlarฤฑnฤฑ sรผrdรผrmesinin รผlkesinin teknoloji alanฤฑndaki liderliฤini korumasฤฑna yardฤฑmcฤฑ olacaฤฤฑnฤฑ ve รinli mรผลterilerin Amerikan teknolojisine baฤฤฑmlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ devam ettireceฤini savunuyor. Ancak bazฤฑ ABD Kongresi รผyeleri, รin’in Nvidia’nฤฑn en geliลmiล yapay zeka รงiplerine eriลmesinin silah tasarฤฑmฤฑ, istihbarat analizi ve askeri modernizasyon alanlarฤฑnda kullanฤฑlan yapay zeka sistemlerinin geliลtirilmesini hฤฑzlandฤฑrabileceฤi uyarฤฑsฤฑnda bulunuyor.
ABD Kongresi’ndeki Demokrat ve Cumhuriyetรงi รผyeler, รin’in geliลmiล yapay zeka รงiplerine eriลimini sฤฑnฤฑrlandฤฑrmak amacฤฑyla denetimlerin sฤฑkฤฑlaลtฤฑrฤฑlmasฤฑ รงaฤrฤฑsฤฑnda bulundu. รnerilen รถnlemler arasฤฑnda รงiplerin takibini zorunlu hale getirmek ve ihracat sรผreรงleri รผzerindeki Kongre denetimini artฤฑrmak da bulunuyor.
Cumhuriyetรงi รผรง Kongre komitesi baลkanฤฑ ise Huang’ฤฑn รin istihbaratฤฑ adฤฑna รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ iddia edilen bir kiลiyle temas kurduฤuna iliลkin haberler รผzerine, 18 Kasฤฑm’da Huang’dan konuyla ilgili bilgi vermesini talep etti.
ฤฐki Nvidia H200 รงipi iรงin 123 bin dolar รถdendi
Northwestern Polytechnical University’nin internet sitesinde yayฤฑmlanan 21 Ekim tarihli tedarik kayฤฑtlarฤฑna gรถre รผniversite, geรงen ay iki Nvidia H200 รงipini 874 bin 700 yuan (yaklaลฤฑk 123 bin dolar) karลฤฑlฤฑฤฤฑnda satฤฑn aldฤฑ.
Northwestern Polytechnical University, รin’de “Ulusal Savunmanฤฑn Yedi Oฤlu” olarak bilinen, ABD yaptฤฑrฤฑmlarฤฑna tabi ve Pekin yรถnetimi iรงin askeri araลtฤฑrmalar yรผrรผtme geรงmiลine sahip yedi รผniversiteden biri.
Kayฤฑtlara gรถre sรถz konusu รงipler, doฤrudan Nvidia’dan deฤil, Shaanxi Bosuan Network Technology adlฤฑ รinli ลirketten รผniversitenin iลletme fakรผltesi iรงin satฤฑn alฤฑndฤฑ.
Nvidia H200, geliลmiล yapay zeka modellerinin eฤitilmesi ve รงalฤฑลtฤฑrฤฑlmasฤฑnda kullanฤฑlan ลirketin en gรผรงlรผ iลlemcileri arasฤฑnda yer alฤฑyor. Bu รงiplerin ihracatฤฑ ABD makamlarฤฑnฤฑn lisans onayฤฑna tabi tutulurken, Northwestern Polytechnical University gibi kara listedeki kuruluลlara yรถnelik baลvurular normal koลullarda reddediliyor.
Tedarik kayฤฑtlarฤฑ ayrฤฑca Northwestern Polytechnical University’nin bu yฤฑl รinli ลirketlerle yaptฤฑฤฤฑ beล ayrฤฑ sรถzleลme kapsamฤฑnda, Nvidia’nฤฑn H200 รงiplerini ve diฤer yรผksek performanslฤฑ yapay zeka iลlemcilerini kullanan sistemlerin iลlem gรผcรผnden kiralama yoluyla yararlandฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya koyuyor.
Reuters, sรถz konusu รงip alฤฑmlarฤฑnฤฑ ve bilgi iลlem hizmetlerine iliลkin sรถzleลmeleri ilk kez haberleลtirdi. Northwestern Polytechnical University, Nvidia ve ABD Ticaret Bakanlฤฑฤฤฑ bรผnyesinde ihracat kontrollerinden sorumlu Sanayi ve Gรผvenlik Bรผrosu, yorum taleplerine yanฤฑt vermedi. Reuters, Shaanxi Bosuan Network Technology ลirketinin iletiลim bilgilerine de ulaลamadฤฑ.
ABD’nin kara listesinde 25 yฤฑldฤฑr bulunuyor
รin’in kuzeybatฤฑsฤฑndaki ลian kentinde bulunan Northwestern Polytechnical University, askeri uรงaklar, fรผzeler ve uydular รผzerine araลtฤฑrmalar yรผrรผtรผyor.
ABD Ticaret Bakanlฤฑฤฤฑ, fรผze teknolojilerinin yayฤฑlmasฤฑna katkฤฑda bulunduฤu ve askeri araลtฤฑrmalarda yer aldฤฑฤฤฑ gerekรงesiyle รผniversiteyi 2001 yฤฑlฤฑnda Entity List olarak bilinen ihracat kฤฑsฤฑtlama listesine aldฤฑ. Bakanlฤฑk, 2019 yฤฑlฤฑnda yaptฤฑrฤฑmlarฤฑ daha da sฤฑkฤฑlaลtฤฑrarak ABD’nin ihracat kontrolรผne tabi teknolojilerinin bu รผniversiteye satฤฑลฤฑna yรถnelik lisans baลvurularฤฑnฤฑn bรผyรผk รถlรงรผde reddedilmesini รถngรถren bir politika benimsedi.
Northwestern Polytechnical University’nin gerรงekleลtirdiฤi satฤฑn alฤฑmlar, รin ordusuyla baฤlantฤฑlฤฑ kurumlarฤฑn ABD menลeli yapay zeka iลlem gรผcรผne yerel tedarikรงiler aracฤฑlฤฑฤฤฑyla eriลmeye devam ettiฤini gรถsteriyor. Bu eriลim, iลlemcilerin doฤrudan satฤฑn alฤฑnmasฤฑ veya sรถz konusu รงipleri barฤฑndฤฑran sunucularฤฑn iลlem kapasitesinin kiralanmasฤฑ yoluyla saฤlanฤฑyor.
Reuters’ฤฑn bu yฤฑla ait 26 รin tedarik ve ลirket kaydฤฑnฤฑ incelemesi sonucunda, รงok sayฤฑda รผniversite ve araลtฤฑrma kurumunun ABD’nin ihracatฤฑnฤฑ kฤฑsฤฑtladฤฑฤฤฑ Nvidia รงiplerini satฤฑn aldฤฑฤฤฑ veya bu iลlemcileri kullanan bilgi iลlem hizmetlerinden yararlandฤฑฤฤฑ belirlendi.
Kayฤฑtlarda yer alan kurumlarฤฑn birรงoฤunun รin’in savunma sanayisi ve askeri araลtฤฑrma faaliyetleriyle yakฤฑn baฤlantฤฑlarฤฑ bulunuyor.
Haberde adฤฑ geรงen รผniversiteler, Reuters’ฤฑn yorum taleplerine yanฤฑt vermedi.
Askeri baฤlantฤฑlฤฑ araลtฤฑrmalarda Nvidia iลlemcileri kullanฤฑlฤฑyor
ABD Baลkanฤฑ Donald Trump yรถnetimi, ocak ayฤฑnda bazฤฑ Nvidia H200 รงiplerinin รin’e ihracatฤฑna baลvurularฤฑn ayrฤฑ ayrฤฑ deฤerlendirilmesi koลuluyla izin vermeye baลladฤฑ. Ancak bu dรผzenleme, Northwestern Polytechnical University gibi ABD’nin ihracat kฤฑsฤฑtlama listesinde bulunan kuruluลlara yรถnelik yasaklarฤฑ kaldฤฑrmadฤฑ.
Ocak ayฤฑnda yรผrรผrlรผฤe giren lisans dรผzenlemeleri, H200 ve daha dรผลรผk performanslฤฑ Nvidia iลlemcilerinin รin’e ihracatฤฑna izin verilmesi durumunda, ABD’nin kara listesindeki kuruluลlarฤฑn ve askeri amaรงlarla bu teknolojileri kullanabilecek kiลi veya kurumlarฤฑn sรถz konusu รงiplere uzaktan eriลimini engelleyecek gรผvenlik รถnlemlerinin alฤฑnmasฤฑnฤฑ da zorunlu kฤฑlฤฑyor.
Tedarik kayฤฑtlarฤฑna gรถre Northwestern Polytechnical University’nin siber gรผvenlik fakรผltesi, ocak ayฤฑnda her birinde sekiz Nvidia H200 รงipi bulunan sunuculara eriลim saฤlamak amacฤฑyla yediลer aylฤฑk iki ayrฤฑ sรถzleลme imzaladฤฑ.
441 bin 700 yuan ve 441 bin yuan deฤerindeki sรถzleลmeler, yapay zeka modellerinin ince ayar eฤitimi ve pekiลtirmeli รถฤrenme รงalฤฑลmalarฤฑnฤฑ kapsฤฑyordu.
รniversite ayrฤฑca sekiz Nvidia A100 ve sekiz Nvidia A800 iลlemcisi bulunan sunucularฤฑn iลlem kapasitesini de kiraladฤฑ. A100 ve A800 รงiplerinin รin’deki tรผm kuruluลlara ihracatฤฑ yasaklanmฤฑล durumda. Ancak รผniversitenin tedarik kayฤฑtlarฤฑnda yer alan iลlemciler arasฤฑnda en geliลmiล model H200 olarak รถne รงฤฑkฤฑyor.
Nisan ayฤฑnda ise รผniversiteye baฤlฤฑ baลka bir enstitรผ, yapฤฑ ve akฤฑลkanlar dinamiฤi simรผlasyonlarฤฑnda kullanฤฑlmak รผzere en az 24 Nvidia A100 รงipinin iลlem gรผcรผnรผ saฤlayan bilgi iลlem hizmetleri iรงin 375 bin yuan deฤerinde bir sรถzleลme imzaladฤฑ.
Sรถz konusu sรถzleลmeler, fazla tanฤฑnmayan รงeลitli รinli teknoloji ลirketlerine verildi. Ancak tedarik kayฤฑtlarฤฑnda iลlemcilerin nereden temin edildiฤine veya kiralanan sunucularฤฑn hangi รผlkede ya da tesiste bulunduฤuna iliลkin ayrฤฑntฤฑlฤฑ bilgilere yer verilmedi.
รin yasalarฤฑna gรถre kamu kurumlarฤฑ, ihaleyi kazanan ลirketleri aรงฤฑklamadan ve sรถzleลmeleri imzalamadan รถnce tedarikรงilerin sipariลleri karลฤฑlayabilecek kapasiteye sahip olduฤunu doฤrulamak zorunda.
รin’de yasaklฤฑ Nvidia รงiplerine geniล eriลim
Tedarik kayฤฑtlarฤฑ, ABD’nin ihracat kฤฑsฤฑtlamalarฤฑna tabi tuttuฤu Nvidia yapay zeka รงiplerinin ve bu รงiplerle saฤlanan bilgi iลlem hizmetlerinin รin รผniversiteleri arasฤฑnda geniล bir pazara sahip olduฤunu ortaya koyuyor.
Kayฤฑtlara gรถre Shenzhen รniversitesi, eylรผl ayฤฑnda ABD’nin รin’e ihracatฤฑnฤฑ yasakladฤฑฤฤฑ รผst dรผzey Nvidia iลlemcilerinden H100 modelinin รผรง adetini 769 bin 800 yuan karลฤฑlฤฑฤฤฑnda satฤฑn aldฤฑ.
Wuhan Teknoloji รniversitesi ise haziran ayฤฑnda 355 bin yuan karลฤฑlฤฑฤฤฑnda bir H100 รงipi iรงeren sunucu alฤฑrken, ayrฤฑ bir satฤฑn alma iลleminde dรถrt A100 รงipi iรงin 344 bin yuan รถdedi.
รin’in savunma sanayisiyle yakฤฑn baฤlantฤฑlarฤฑ bulunan yedi รผniversiteden biri olan Beihang รniversitesi de nisan ayฤฑnda 489 bin yuan karลฤฑlฤฑฤฤฑnda dรถrt Nvidia A800 iลlemcisi satฤฑn aldฤฑ.
Beihang รniversitesi, รin’in havacฤฑlฤฑk, uzay ve savunma sektรถrleriyle yakฤฑn iล birliฤi iรงinde รงalฤฑลฤฑyor ve askeri havacฤฑlฤฑk ile uzay programlarฤฑna yรถnelik araลtฤฑrmalar yรผrรผtรผyor.
Temmuz ve eylรผl aylarฤฑnda yayฤฑmlanan iki kamu ihale duyurusuna gรถre รin Bilimler Akademisi รniversitesi, ABD’nin ihracat kฤฑsฤฑtlamalarฤฑna tabi Nvidia H800 ve A800 รงiplerini kullanan bilgi iลlem hizmetleri iรงin tedarikรงiler belirledi.
ฤฐhale duyurularฤฑndan birinde, H800 iลlemcilerinin kullanฤฑm bedeli รงip baลฤฑna saatlik 10 yuan olarak belirtildi.
Ocak ayฤฑnda sonuรงlanan bir baลka kamu ihalesinde ise Shenzhen merkezli bir kamu kuruluลuna 484 bin 800 yuan deฤerinde altฤฑ Nvidia A100 รงipi saฤlayacak ลirket seรงildi.
Yasaklฤฑ รงipler รin’e dolaylฤฑ yollarla ulaลฤฑyor
Reuters daha รถnce de รinli kurumlarฤฑn, Super Micro Computer, Dell ve Gigabyte tarafฤฑndan รผretilen sunuculara entegre edilmiล, ABD’nin ihracat kฤฑsฤฑtlamalarฤฑna tabi Nvidia รงiplerini yerel tedarikรงiler รผzerinden satฤฑn aldฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya รงฤฑkarmฤฑลtฤฑ.
Reuters’ฤฑn รถnceki araลtฤฑrmalarฤฑ ayrฤฑca, รin’de bu รงiplerin resmi daฤฤฑtฤฑm kanallarฤฑ dฤฑลฤฑnda ticaretinin yapฤฑldฤฑฤฤฑ bir yeraltฤฑ pazarฤฑnฤฑn oluลtuฤunu gรถstermiลti. Sรถz konusu รงiplerin, yurt dฤฑลฤฑndaki stoklardan ve รผรงรผncรผ รผlkelerde faaliyet gรถsteren aracฤฑlar รผzerinden temin edildiฤi belirlenmiลti.
Reuters geรงen hafta yayฤฑmladฤฑฤฤฑ bir baลka haberde ise Pekin yรถnetiminin H200 รงiplerinin bรผyรผk miktarlarda ithal edilmesine henรผz onay vermemesine raฤmen, sฤฑnฤฑrlฤฑ sayฤฑda รงipin dolaylฤฑ tedarik kanallarฤฑ รผzerinden รin’e ulaลtฤฑฤฤฑnฤฑ bildirmiลti.
