- 300โdan fazla aรงฤฑk radyasyon kaynaฤฤฑ var
- Devlete rapor edildi
- โ250 bin tondan daha fazla radyoaktif atฤฑkโ
- โYฤฑllarca devlet eliyle inkar edildiโ
- โEmlak fiyatlarฤฑnฤฑ dรผลรผrdรผnโ diye suรง duyurusu
- โYapฤฑlacak รงok iล var ama yapฤฑlmฤฑyorโ
- โBir geceyarฤฑsฤฑ nรผkleer yakฤฑt รงubuklarฤฑ eritildiโ
- ฤฐรงรถz: Uranyum bรถlgesinde รงocuklar oynuyordu
- Kanser vakalarฤฑ arttฤฑ
Avrupa Komisyonuโnun Ortak Araลtฤฑrma Merkeziโnin (JRC) Radyoaktivite รevresel ฤฐzleme (REM) grubunun yayฤฑmladฤฑฤฤฑ grafiklere gรถre 26 ve 27 Nisanโda Avrupaโda en yรผksek radyasyon oranฤฑ Manisaโdaย tespit edildi.
Diken’den Ayลegรผl Kasap’ฤฑn รถzel haberine gรถre, uzmanlar Manisaโnฤฑn Kรถprรผbaลฤฑ ilรงesini iลaret ediyor. รรผnkรผ 1970-1980 arasฤฑnda orada bir uranyum madeni iลletildi. Daha sonra tesis iลletme sahasฤฑ, ocaklar, aรงฤฑlan kuyular etrafฤฑna tel รถrgรผ bile รงekilmeden, radyasyon uyarฤฑsฤฑ asฤฑlmadan o haliyle bฤฑrakฤฑldฤฑ.
REMโin gรถzleminin ne anlama geldiฤini รงevre mรผhendisi Doรง. Dr. Enver Yaser Kรผรงรผkgรผl ve EGEรEP yรผrรผtme kurulu รผyesi ve jeoloji mรผhendisi Erhan ฤฐรงรถzโe sorduk.
ฤฐki isim de 2014โte Kรถprรผbaลฤฑโnda radyasyon oranฤฑnฤฑ รถlรงmรผลtรผ. รฤฑkan sonuรงsa dรผnya genelinde yฤฑllฤฑk olmasฤฑ gereken radyasyonun 140 katฤฑydฤฑ.

Gรถrsel: Avrupa Komisyonu
Bรถlge ลimdi REMโdeki raporlarla yeniden gรผndeme geldi.
300โdan fazla aรงฤฑk radyasyon kaynaฤฤฑ var
Kรผรงรผkgรผl, REMโin 5 bin 500 noktalฤฑ รถlรงรผmรผnรผ ลรถyle anlattฤฑ:ย โYรผksek รถlรงรผldรผฤรผ tarih 26 ve 27 Nisan. Bu รถlรงรผmรผ nerede yaptฤฑlar? ลehir merkezinde mi? Manisaโnฤฑn tรผm alanฤฑnda mฤฑ? Gelip sahada radyasyon รถlรงรผm cihazฤฑyla belli yerleri mi รถlรงtรผler? Eฤer Kรถprรผbaลฤฑโnda รถlรงtรผlerse, ben orada 2014โte 300โรผn รผstรผnde aรงฤฑk radyasyon kaynaฤฤฑ tespit ettim ve bunlarฤฑ yayฤฑmladฤฑk. Manisaโda radyasyon var ve burada (REM) gรถsterilen deฤerlerden daha yรผksek oranlarda. REMโin grafikleri รถyle yรผksek deฤerler deฤil. Biz daha yรผkseklerini รถlรงtรผk. Yani REMโde okuduฤunuz deฤerler bizim รถlรงtรผฤรผmรผz deฤerleri yanฤฑnda รงerez kalฤฑr.โ
รevre mรผhendisi, bรถlgede geรงmiลte iลletilen uranyum tesisleriyle ilgili ลunlarฤฑ sรถyledi:ย โBu tesisi รงalฤฑลtฤฑrmak iรงin 500โden fazla kuyu aรงฤฑldฤฑ, ocak aรงฤฑldฤฑ oradan uranyum รงฤฑkardฤฑlar ve 1980โlere geldiฤinde her ลeyi olduฤu gibi bฤฑrakฤฑp gittiler, rehabilitasyon รงalฤฑลmasฤฑ yapmadan, her ลey aรงฤฑk ortada. Ortada olan ne? Uranyum cevheri. Radyasyon yayฤฑyor.โ
Devlete rapor edildi
2008โde da aynฤฑ bรถlgede Prof. Dr. Ahmet ลaลmaz TรBฤฐTAK adฤฑna yรผrรผttรผฤรผ รงalฤฑลmada, Kรถprรผbaลฤฑโnฤฑn kuzeyindeki Kasar, Kฤฑnฤฑk, Killik, รamyurdu, Kemhallฤฑ ve Dรถฤรผลรถren kรถylerinin uranyum yataฤฤฑnฤฑn รผstรผnde olduฤu tespit edildi. Acil รถnlemlerin alฤฑnmasฤฑ ve bu bรถlgelerin rehabilite edilmesi gerektiฤini sรถyledi. รalฤฑma, yeraltฤฑ sularฤฑnda toprakta bitkide hayvanda tarฤฑm รผrรผnlerinde her alandaki radyasyonu belirledi ve devletin ilgili kurumlarฤฑna bu raporlandฤฑ.
Ama yetkililerin bรถlgede herhangi bir รถnlem almadฤฑฤฤฑ belirtildi. Uzmanlar, uranyum tesisinin Demirkรถprรผ Barajฤฑ ve Gediz Nehriโyle 200 kilometrelik bir hat boyunca ฤฐzmir Kรถrfeziโne kadar bu radyasyonu yaydฤฑฤฤฑnฤฑ sรถylรผyor.
โ250 bin tondan daha fazla radyoaktif atฤฑkโ
Kรผรงรผkgรผl radyasyonun yayฤฑldฤฑฤฤฑ alanla ilgili ลรถyle konuลtu:ย โSรถkeโde yine daha evvel รถlรงtรผฤรผmรผz radyasyon uranyum madenleri var. O da menderes havzasฤฑnฤฑ boydan boya kirletiyor. ฤฐzmir Gaziemir ลehir merkezinde 250 bin tondan daha fazla radyoaktif atฤฑk var halen ve yeraltฤฑ sularฤฑyla ฤฐzmir Kรถrfeziโne ฤฐzmir ลehrine veriyor bunu. ฤฐki adฤฑm ilerisi Tahtalฤฑ Barajฤฑ. Yani etrafฤฑmฤฑzda o kadar รงok radyasyon kirliliฤi var ve buna dair umursamazlฤฑk var ki. Devlet bu iลi รผstlenmiล. Hiรง kimse buna karฤฑลamaz. TENMAK diye bir kuruluล var. Hiรง kimse buralarda รงalฤฑลma yapamaz. Bรผtรผn sorumluluk cumhurbaลkanฤฑna baฤlฤฑ bir kurumda. Ne yapฤฑyorlar? Hiรงbir ลey yapmฤฑyorlar.โ
Tรผrkiye Enerji, Nรผkleer ve Maden Araลtฤฑrma Kurumuโnun (TENMAK) daha รถnceki adฤฑ Tรผrkiye Atom Enerjisi Kurumuโydu (TAEK). TENMAK, 28 Mart 2020โde Resmi Gazeteโde yayฤฑmlanan cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ kararฤฑyla kurulmuลtu.
โYฤฑllarca devlet eliyle inkar edildiโ
Kรผรงรผkgรผl, 2014โte Kรถprรผbaลฤฑโnda radyasyon รถlรงtรผkten iki gรผn sonra o zamanki yetkili kurum TAEKโin aynฤฑ bรถlgedeki รถlรงรผmรผnde sฤฑfฤฑr deฤeri bulduฤunu anlattฤฑ:ย โAรงฤฑklama yaptฤฑ devlet. โBuralarda radyoaktif hiรงbir ลey yokturโย diye. Normal radyasyonun 140 katฤฑnฤฑ รถlรงtรผฤรผm noktada aynฤฑ yerde TAEK รถlรงรผyor ve sฤฑfฤฑr deฤerini gรถrรผyor bu kabul edilebilir bir ลey deฤil. Bizim รผlkemizde yฤฑllarca radyasyon devlet eliyle inkar edildi. รayda radyasyon yok , fฤฑndฤฑkta radyasyon yok dendi ve bunlar รงocuklara yedirildi. รay temiz รงayla karฤฑลtฤฑrฤฑlฤฑp halka iรงirildi. Sonra da kanser vakalarฤฑ neden 10 kat arttฤฑ?โ
Bรถlgede hala radyoaktif madde var:ย โManisa ortada Aydฤฑn Sรถke ortada. Gaziemir herkesin gรถzรผnรผn รถnรผnde, yฤฑrtฤฑnฤฑyorum. Yapฤฑlan ne? Hiรงbir ลey.โ
โEmlak fiyatlarฤฑnฤฑ dรผลรผrdรผnโ diye suรง duyurusu
Bรถlge halkฤฑ รงalฤฑลmalarฤฑ nedeniyle Kรผรงรผkgรผl ve ekibi hakkฤฑnda suรง duyurusunda bulunmuล:ย โNiรงin biliyor musunuz ? Bu haberleri yaparak kรถydeki emlak fiyatlarฤฑnฤฑ dรผลรผrmรผลรผm. Trajikomik. Akฤฑldฤฑลฤฑ bir ลey. Teลekkรผr edeceklerine Avrupaโya buradan รงok รงilek gidiyormuล, รงilek satamayฤฑz sizin yรผzรผnรผzden demezler mi?โ
โYapฤฑlacak รงok iล var ama yapฤฑlmฤฑyorโ
Hangi adฤฑmlarฤฑn atฤฑlmasฤฑ gerektiฤini sorduฤumuzda Kรผรงรผkgรผl ลu yanฤฑtฤฑ verdi:ย โManisa Kรถprรผbaลฤฑโnda 10 yฤฑl boyunca nรผkleer reaktรถrlerde kullanฤฑlan yakฤฑt รงubuklarฤฑ iรงin hammadde รผretildi. Buna literatรผrde sarฤฑ pasta denir. Kaรง bin ton รผretildi ve nereye gitti? Kime gitti bunlar? Bizim รผlkemizde yok bรถyle bir ลey, binlerce ton nรผkleer yakฤฑt malzemesi nereye gitti รถnce oradan bir baลlayalฤฑm. Bunlar bir yerlere satฤฑldฤฑysa o satฤฑลlarla alฤฑnan parayla bรถlgeye rehabilitasyon yapฤฑlmasฤฑ lazฤฑm. Bรผtรผn aรงฤฑk ocaklar, radyoaktif iรงeren kuyular koruma altฤฑna alฤฑnmalฤฑ. Dere yataklarฤฑndan Gedizโe ulaลan radyasyonun kontrol edilmesi ve denetim altฤฑna alฤฑnmasฤฑ lazฤฑm. Radyasyon iรงeren kuyularฤฑn sulamda kullanฤฑlmamasฤฑ ve suyun hayvanlara verilmemesi lazฤฑm. Yapฤฑlacak o kadar รงok iล var ki. Ama hiรงbirisi yapฤฑlmฤฑyor.
Bunlarฤฑ yapฤฑn dediฤimiz zaman da biz suรงlanฤฑyoruz. Yanlฤฑล olan bu. Devlet bu iลler iรงin รถlรงรผm yaptฤฑrdฤฑ o kadar, Ahmet ลaลmazโฤฑn raporunu sรถylรผyorum. Devletine elinde resmi rapor var parasฤฑnฤฑ TรBฤฐTAK verdi. ฤฐki yฤฑl bu arkadaลlar ekipleriyle her ลeyiyle รงalฤฑลtฤฑ yayฤฑnladฤฑ hiรง kimsenin ruhu duymuyor. Devlet bu projeleri neden yaptฤฑrฤฑyor? Sorumluluk cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ nezdinde TENMAKโฤฑn. Yani benim kalkฤฑp gidip o radyasyon alanฤฑna bir tabela dikme hakkฤฑm yok.ย โBuraya yaklaลmayฤฑnโย deme hakkฤฑm yok. Peki sorumlular ne yapฤฑyor?
โBir geceyarฤฑsฤฑ nรผkleer yakฤฑt รงubuklarฤฑ eritildiโ
Yetkililer vicdanlฤฑ davranฤฑp gรถrevlerini yapsฤฑnlar. Fazla bir ลey istemiyoruz Herkesin bir yetkisi, sorumluluฤu var ben ลu an emekli bir insanฤฑm ne ekibim ne laboratuvarฤฑm var ancak uyarฤฑda bulunabilirim. ฤฐzmirโde yaลฤฑyorum. ฤฐzmirโin gรถbeฤinde 250 bin tondan fazla hem de Tรผrkiyeโde hiรง olmayan radyasyon var. รรง kamyon dolusu nรผkleer yakฤฑt รงubuฤu bir gece yarasฤฑ 2006โda Gaziemirโe getirilip fabrikada eritilmiล. Nรผkleer reaktรถr รงubuklarฤฑnฤฑn Tรผrkiyeโde iลi ne? Bu uluslararasฤฑ bir suรง Interpolโรผn gรถrevi, ฤฐรงiลleri Bakanlฤฑฤฤฑโnฤฑn gรถrevi. Bu kiลiler neden gรถrevlerini yerine getirmezler? Lรผtfen herkes vicdanlฤฑ davransฤฑn gรถrevini neyse yerine getirsin.โ
ฤฐรงรถz: Uranyum bรถlgesinde รงocuklar oynuyordu
Jeoloji mรผhendisi ฤฐรงรถz de radyasyon oranฤฑnฤฑ รถlรงtรผkten sonra bรถlgede sorunu gidermeye dair herhangi bir geliลme olmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi:ย โ2014โten beri hiรงbir รถnlem alฤฑnmamฤฑล ki REMโde bunu gรถrebiliyoruz. รnlem alฤฑnsaydฤฑ gรถrmezdik. REMย โBu bilgiler referans kabul edilmezโย diye de bir not dรผลmรผล. Sorumluluฤa girmemiลler. Yapฤฑlmasฤฑ gereken ลey teknik elemanlar olarak gidip orada yerinde รถlรงรผm alฤฑnmasฤฑ. Yerinde alฤฑnacak รถlรงรผlerle bu durumun aรงฤฑฤa รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ lazฤฑm.โ
ฤฐรงรถz, Kรถprรผbaลฤฑโnda รถlรงรผm yapmaya gittiklerinde uranyum bรถlgesinde รงocuklarฤฑn oynadฤฑฤฤฑnฤฑ, hiรงbir รถnlem alฤฑnmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi:ย โBurada otlayan hayvanlar kesilip yeniyor, yaฤmur sularฤฑ baraja akฤฑyor. O barajdan akan sular Gedizโe karฤฑลฤฑyor. Gedizโden de Egeโye kadar geliyor. Burada balฤฑk lokantalarฤฑ var. Buradan balฤฑk tutulup yeniyor. Bunlarฤฑn hepsi araลtฤฑrฤฑlmasฤฑ gereken ลeyler, vardฤฑr diye iddia edemem bunlarฤฑn araลtฤฑrฤฑlmasฤฑ lazฤฑm.
Kanser vakalarฤฑ arttฤฑ
ฤฐzmirโin รernobilโi olarak adlandฤฑrฤฑlan Gaziemirโde radyoaktif atฤฑklar รงฤฑktฤฑ 15 senedir orada duruyor. ลehrin gรถbeฤinde duruyor hala bir รถnlem alฤฑnmadฤฑ. Bu saฤlฤฑk iรงin รงok tehlikeli ve Gaziemirโin Ermez mahallesinde kanser vakalarฤฑnda artฤฑล var.โ







