ฤฐstanbul Bรผyรผkลehir Belediyesi’nin (ฤฐBB) her uygulamasฤฑ ile ilgili aรงฤฑklama yapmayฤฑ adet edinen Ulaลtฤฑrma ve Altyapฤฑ Bakanlฤฑฤฤฑ, ulaลฤฑm fiyatlarฤฑna yapฤฑlan zammฤฑ hakkฤฑnda belediyeyi “fahiล zam” yapmakla eleลtirdi
Bakanlฤฑktan ฤฐstanbul’da toplu ulaลฤฑma yapฤฑlan zamla ilgili yapฤฑlan aรงฤฑklamada, “Ulaลฤฑm รผcretlerini sembolik deฤerlere dรผลรผreceฤini sรถyleyen ฤฐBB, ลimdi fahiล zamlarฤฑ savunmuลtur” denildi.
Ulaลtฤฑrma ve Altyapฤฑ Bakanlฤฑฤฤฑ, ฤฐBB’nin toplu ulaลฤฑm zamlarฤฑnฤฑ yรผzde 50 oranฤฑnda ‘fahiล’ zam yapฤฑlmasฤฑ iรงin teklif verdiฤini belirttiฤi aรงฤฑklamasฤฑnda, “Ulaลtฤฑrma Hizmetleri Dรผzenleme Genel Mรผdรผrlรผฤรผmรผz temsilcisi ile birlikte UKOME Kurulu รผyelerinin รงoฤunluฤunun oylarฤฑyla bahse konu zam teklifleri yรผksek bulunarak reddedilmiลtir” denildi.
Aรงฤฑklamada bugรผn gerรงekleลtirilen UKOME toplantฤฑsฤฑnda ise ฤฐBB tarafฤฑndan tรผm toplu ulaลฤฑm modlarฤฑna yรผzde 40 oranฤฑnda zam yapฤฑlmasฤฑnฤฑn teklif edildiฤi belirtilerek, “Ulaลtฤฑrma ve Altyapฤฑ Bakanlฤฑฤฤฑmฤฑz temsilcilerinin ise ‘Teklifin yรผzde 32 oranฤฑnda zam yapฤฑlmasฤฑ ลeklinde deฤiลtirilerek kabulรผ oyunu kullanฤฑyorum’ ลerhi dรผลtรผฤรผ vurgulandฤฑ.
Bu ลerhe raฤmen, yรผzde 40 oranฤฑnda zam yapฤฑlmasฤฑnฤฑ saฤlayan UKOME kararฤฑ alฤฑndฤฑฤฤฑ” belirtilen aรงฤฑklamada, “Dรผn yรผzde 50 zamda direnen ฤฐBB, bugรผn yรผzde 40 zamma razฤฑ olmuลtur. Sรถz konusu UKOME kararฤฑ neticesinde 2019 yฤฑlฤฑnda gerรงekleลtirilen yerel seรงimlerin ardฤฑndan mevcut ฤฐBB yรถnetimince yapฤฑlan zamlarla elektronik bilet รผcretlerinde kรผmรผlatif yรผzde 195’lik artฤฑล yapฤฑlarak 2,60 TL’den 7,67 TL olarak belirlenmiลtir. Ayrฤฑca aynฤฑ ลekilde son 3 aylฤฑk zaman dilimi iรงerisinde ฤฐBB tarafฤฑndan yapฤฑlan zamlar sebebiyle elektronik bilet รผcretlerinde kรผmรผlatif yรผzde 90’lฤฑk artฤฑลa neden olunmuลtur” ifadeleri yer aldฤฑ.
ฤฐETT’den Ulaลtฤฑrma Bakanlฤฑฤฤฑ’na yanฤฑt
ฤฐstanbul’da ulaลฤฑma yapฤฑlan yรผzde 40 zam ve Ulaลtฤฑrma Bakanlฤฑฤฤฑ’nฤฑn yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamanฤฑn ardฤฑndan ฤฐETT’den yapฤฑlan aรงฤฑklamada, ”Tek bir yolcunun ฤฐETTโye maliyeti 12,3 lira. ฤฐETTโnin yolculuk geliri ise 3,5 lira. Aradaki fark ฤฐBB tarafฤฑndan รถdeniyor” denildi.
ฤฐETT, ฤฐstanbul’da yapฤฑlan ulaลฤฑm zammฤฑnฤฑn ardฤฑndan aรงฤฑklama yaptฤฑ. Aรงฤฑklamada ulaลฤฑm maliyet giderlerinin, gelirlerin neredeyse 4 katฤฑ kadar olduฤu belirtildi.
Ulaลฤฑm zammฤฑnฤฑn zorunluluk haline geldiฤi belirtilen aรงฤฑklamada, akaryakฤฑt ve dรถvizdeki sert artฤฑลa vurgu yapฤฑldฤฑ.
Aรงฤฑklamada ลunlar kaydedildi:
“ฤฐstanbulโda ฤฐBBโye baฤlฤฑ ฤฐETT tarafฤฑndan 6 binden fazla araรงla verilen toplu taลฤฑma hizmeti, ancak belediyenin destekleri sayesinde sรผrdรผrรผlebiliyor.
Son dรถnemde toplu ulaลฤฑm hizmetini sunmak iรงin zorunlu olan giderlerin maliyetlerinde korkunรง artฤฑลlar yaลandฤฑ. Kasฤฑm 2021โde 8,2 lira olan motorinin litre fiyatฤฑ yรผzde 158 artฤฑลla Nisan 2022โde 21,2 liraya yรผkseldi. Temel pek รงok harcamanฤฑn dรถvizle yapฤฑldฤฑฤฤฑ ulaลฤฑm alanฤฑnda Amerikan Dolarฤฑ da aynฤฑ dรถnemde 9,9 liradan yรผzde 50 civarฤฑnda bir artฤฑลla 14,7 liraya yรผkseldi.
ฤฐETTโye baฤlฤฑ รถzel halk otobรผsleri de dahil edildiฤinde, toplu ulaลฤฑmda gรผnlรผk motorin tรผketimi 600 bin litreyi buluyor. Sadece motorin artฤฑลฤฑnฤฑn ฤฐBBโye getirdiฤi ek yรผk 3 milyar liraya ulaลmฤฑล durumda. Yฤฑllฤฑk akaryakฤฑt tรผketiminin sadece KDV ve รTV tutarฤฑ ise 1,25 milyar lira tutuyor. Eฤer merkezi yรถnetim, รงaฤrฤฑsฤฑnฤฑn yaptฤฑฤฤฑmฤฑz ลekilde toplu ulaลฤฑmda tรผketilen akaryakฤฑttan KDV ve รTV almaktan vazgeรงmiล olsaydฤฑ, toplu ulaลฤฑm รผcretlerine zam yapma zorunluluฤu bir sรผre daha ertelenebilirdi. Ancak hรผkรผmet bu artฤฑลฤฑn yรผkรผnรผ vatandaลla birlikte belediyelere de yรผklemeyi tercih etti. Ekonomik ลartlar vatandaลlar iรงin de รงok รงok zorlayฤฑcฤฑ bir hal almฤฑล olmasฤฑna raฤmen, toplu ulaลฤฑm hizmetinin sรผrdรผrรผlebilmesi iรงin ulaลฤฑm รผcretlerine artฤฑล yapmak bir zorunluluk haline geldi. Sadece kamu kuruluลu olan ฤฐETT araรงlarฤฑ iรงin deฤil, toplu ulaลฤฑmฤฑn diฤer aktรถrleri, Halk Otobรผsleri, taksiler, minibรผsler, yolcu taลฤฑyan motorlar, ลehir Hatlarฤฑ vapurlarฤฑ iรงin de maliyetler karลฤฑlanamaz hale gelmiล bulunuyor.
ฤฐETTโnin yolculuk gelirleri de sadece motorin tรผketimini karลฤฑlayamaz hale geldi. รnceden 2 tam bilet karลฤฑlฤฑฤฤฑ alabildiฤimiz 1 litre motorini bu artฤฑล รถncesi 4 tam biletle alabiliyorduk. ฤฐETTโnin iลletme gelirlerinin giderlerini karลฤฑlama oranฤฑ, yฤฑldan yฤฑla dolar karลฤฑsฤฑnda dรผลรผล gรถsteren bilet รผcretleri nedeniyle 2018โde yรผzde 70 iken 2022โde yรผzde 31 seviyesine gerilemiล durumda.
Tek bir yolcunun ฤฐETTโye maliyeti 12,3 lira. ฤฐETTโnin yolculuk geliri ise, indirimli ve รผcretsiz kartlarla beraber bakฤฑldฤฑฤฤฑnda, yolcu baลฤฑna 3,5 lira. Aradaki fark ฤฐBB tarafฤฑndan รถdeniyor ve bu fark ฤฐBB bรผtรงesinin 4โte 1โi seviyesine ulaลmฤฑล durumda.”
