Uzakdoğu ülkelerinde nikel şoku

Dünyanın fabrikası sayılan Uzakdoğu’da art arda gelen emtia şoklarına nikel de eklendi.

Endüstriyel üretim altyapısıyla öne çıkan Çin, Japonya, Kore ve Vietnam gibi ekonomilerde metal maliyetlerindeki yükselişler korkuyla takip ediliyor. Çin’de enflasyon endişesi kısık sesle dillendirilirken, stagflasyon kelimesi nadiren duyulur olmaktan çıkar oldu.

Bloomberg’in haberine göre bu çerçevede Şanghay Bileşik Endeksi son beş gündür art arda düşüşte, endeks ayrıca en kötü çeyrek performanslarından birini gösteriyor. Ayrıca bugün yüzde 2’yi aşan sert düşüşlerde sanayi sektörü öncü rolü oynadı.

Satışlarda petrol, kömür ve alüminyumun ardından gelen nikel şoku etkili. Son iki yılda endeksi yukarı çeken batarya sektörü ilk seansta sert biçimde aşağı yöneldi.

Paslanmaz çelik üreticileri de Japonya, Kore, Tayvan ve Çin’de ağır satışlar gördü. Sektör, nikel talebinin en az yüzde 70’ine kaynaklık ediyor.

Diğer taraftan Çin’de faaliyet gösteren paslanmaz çelik üreticisi Fushun Special Steel tarafından yapılan açıklama dikkat çekti. Şirket artan girdi fiyatları nedeniyle maliyet hesaplayamaz noktaya geldiğini belirterek, yeni siparişleri geçici olarak durdurduğunu kaydetti.

Ralli nikel üreticilerinin hisselerine prim getirdi

Buna karşılık nikel üreticileri tam tersine keskin yükselişlerle göze çarptı.

Hong Kong Borsasında Xinjin Mining yüzde 16, Jinchuan Group yüzde 9 yükseldi. Filipinlerde Marcventures ve Global Ferronickel, Endonezya’da Vale Indonesia ve Aneka Tambang yüzde 10’u aşan kazançlarla günü tamamladı.

Asyalı üreticiler vadeli piyasalarda oluşan fiyatlara binaen satış fiyatlarını genellikle aylık belirliyor. Dolayısıyla LME kontratlarının yükseklerde bir kaç hafta kalması paslanmaz çelik ve batarya üreticilerini zora sokabilir.

Küresel nikel üretiminde Endonezya açık ara farkla ilk sırada yer alıyor, Filipinler ve Rusya ilk üçte yer alan diğer ülkeler.

Rusya’nın üretim payı yüzde 9 düzeyinde bulunuyor, buna karşın elektrikli araç bataryalarına yol alan nikel cevheri üretiminde bu pay çok daha yükseklere çıkıyor.

Çinli patron köşeye mi sıkıştırıldı?

Bu arada Asya piyasalarında nikel üreticisi Tsingshan’ın patronu Xiang Guangda’nın LME’de taşıdığı son derece yüklü kısa pozisyonlar sebebiyle köşeye sıkıştırıldığı konuşuluyor. Paslanmaz çelik üretimiyle büyüyen grup, Endonezya’da yaptığı devasa yatırımlarla son yıllarda dünyanın en büyük nikel üreticilerden biri haline geldi.

Çin’de ‘Big Shot’ lakabıyla bilinen Xiang’ın fiyatlarda geçen yıl başlayan yükselişlerin tersine döneceği inancıyla kısa pozisyonlar aldığı düşünülüyor. Xiang’ın teminat tamamlama çağrılarına ne kadar dayanabileceği uzun süredir konuşuluyordu, Rusya krizinin tetiklediği tarihi sıçrama söz konusu pozisyonların tasfiyesi sebebiyle hızlanmış olabilir.

Nitekim Çin’in en büyük dört bankası arasında yer alan Construction Bank’ın emtia birimi CCBI dün bir müşterisi veya bazı müşterileri adına Londra Metal Borsası’nda yüzlerce milyon dolarlık teminat tamamlama çağrısını karşılayamadı. Borsa tarafından CCBI’ye ek süre tanındığı, dolayısıyla temerrüt oluşmadığı da konuşulanlar arasında.

Rusya Londra Metal Borsası’nı neden salladı?

Nikelin sanayi metalleri arasındaki oynaklık katsayısı tarihsel olarak yüksek, fakat bugüne kadar benzeri bir sıçrama kaydetmemişti. Nikel vadelileri Londra’da 20 binlerden iki gün içerisinde 100 bine yükseldi.

Londra Metal Borsası’nda alım satıma konu olan nikel türü yüzde 98.9 saflığa sahip, Birinci Sınıf olarak adlandırılan tür elektrikli araç bataryalarının da yolunu tutuyor.

İkinci Sınıf olarak adlandırılan daha az rafine tür ise ferronickel ve nikel pik gibi formlarla özellikle Çin çelik fabrikalarında işleniyor, paslanmaz çeliğe dönüştürülüyor.

Saflığı yüksek Birinci Sınıf türün ana kaynağı nikel sülfür cevheri, yaklaşık üçte biri Rusya madenlerinden karşılanıyor.

Dolayısıyla Rusya’nın LME piyasası ve elektrikli araçlar sektöründeki ağırlığı görünenden çok daha yüksek.

Selim Soydan

Tüm Yazıları

İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi mezunu. 2010 yılından Türkiye'nin önde gelen gazetelerinin dijital servislerinde teknoloji ve finans konularında yazı haberlere imza attı