Ekonomik bรผyรผmenin รถncรผ gรถstergesi olan imalat sanayi performansฤฑnda en hฤฑzlฤฑ ve gรผvenilir referans kabul edilen ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye ฤฐmalat PMI, ลubatta bir รถnceki aya kฤฑyasla รงok hafif bir dรผลรผลle 50,4 dรผzeyinde gerรงekleลti. Tรผrk imalatรงฤฑlarฤฑ ลubatta da bir dizi sorunla karลฤฑlaลmaya devam etti ve bu durum รผretimin yeniden ivme kaybetmesine yol aรงtฤฑ. Bununla birlikte endeks son dokuz ay boyunca eลik deฤer 50,0โฤฑn รผzerinde seyretti.
ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye Sektรถrel PMI ลubat ayฤฑ raporuna gรถre, takip edilen 10 sektรถrรผn dokuzunda รผretim yavaลlama kaydetti. รretimde en keskin dรผลรผล, enerji arzฤฑndaki aksamalar nedeniyle metalik olmayan mineral รผrรผnler sektรถrรผnde gerรงekleลti. รretimde artฤฑล kaydeden tek sektรถr giyim ve deri รผrรผnleri oldu. On sektรถrรผn yedisinde yeni ihracat sipariลleri artarken, sektรถrlerin รงoฤunluฤu personel sayฤฑsฤฑnฤฑ artฤฑrdฤฑ.
Ekonomik bรผyรผmenin รถncรผ gรถstergesi olan imalat sanayi performansฤฑnda en hฤฑzlฤฑ ve gรผvenilir referans kabul edilen ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ (ฤฐSO) Tรผrkiye ฤฐmalat PMI (Satฤฑn Alma Yรถneticileri Endeksi) anketinin ลubat 2022 dรถnemi sonuรงlarฤฑ aรงฤฑklandฤฑ. Eลik deฤer olan 50,0โnin รผzerinde รถlรงรผlen tรผm rakamlarฤฑn sektรถrde iyileลmeye iลaret ettiฤi anket sonuรงlarฤฑna gรถre, ocak ayฤฑnda 50,5 olarak kaydedilen manลet PMI, ลubat ayฤฑnda รงok hafif bir dรผลรผลle 50,4 dรผzeyinde gerรงekleลti. Bununla birlikte endeks son dokuz ay boyunca eลik deฤer 50,0โฤฑn รผzerinde seyretti. Manลet PMI endeksinin 50,0โฤฑn รผzerinde kalmasฤฑna raฤmen Tรผrk imalatรงฤฑlarฤฑ ลubatta da bir dizi sorunla karลฤฑlaลmaya devam etti ve bu durum รผretimin yeniden ivme kaybetmesine yol aรงtฤฑ.
ฤฐlk olarak, toplam yeni sipariลler รผst รผste beลinci ay yavaลlama kaydetti. Sรถz konusu yavaลlama, fiyat artฤฑลlarฤฑ ve piyasa belirsizliฤinin mรผลterileri caydฤฑrmasฤฑ nedeniyle geรงen yฤฑlฤฑn mayฤฑs ayฤฑndan beri en yรผksek dรผzeyinde gerรงekleลti. Bu durum, uluslararasฤฑ talepteki iyileลmeyle birlikte yurt dฤฑลฤฑndan alฤฑnan yeni sipariลlerin yeniden bรผyรผmeye geรงmesine raฤmen yaลandฤฑ. ฤฐkincisi, firmalarฤฑn รผretim hacimleri doฤalgaz ve elektrik kesintilerinden etkilendi. รretim รผst รผste รผรงรผncรผ ay ivme kaybetti ve yavaลlama ocak ayฤฑna gรถre daha belirgin oldu. Enerji kesintileri ve teslimat gecikmelerinin devam etmesi firmalarฤฑn mevcut iลlerini tamamlamakta zorlanmasฤฑna yol aรงtฤฑ. Bunun sonucu olarak, birikmiล iลler son dรถrt ayda ilk kez arttฤฑ. ฤฐmalatรงฤฑlar, iลletme kapasitesini artฤฑrma รงabalarฤฑ kapsamฤฑnda yeni personel alฤฑmlarฤฑna devam etti. ฤฐstihdamda yaลanan gรผรงlรผ artฤฑลla birlikte mevcut geniลleme eฤilimi 21 aya ulaลtฤฑ. Ham madde, enerji ve nakliye fiyatlarฤฑnฤฑn yanฤฑ sฤฑra รผcretlerdeki artฤฑลlara baฤlฤฑ olarak girdi maliyetleri ลubatta keskin bir ลekilde yรผkselmeye devam etti. TLโde yaลanan deฤer kaybฤฑ da bu yรผkseliลe katkฤฑ yaptฤฑ. รzellikle enerji ve ham madde maliyetlerindeki yรผkseliลin yansฤฑmasฤฑ olarak firmalar satฤฑล fiyatlarฤฑnฤฑ yine belirgin bir ลekilde artฤฑrdฤฑ. Bununla birlikte hem girdi maliyetleri hem de nihai รผrรผn fiyatlarฤฑ enflasyonu 2021โin sonlarฤฑndaki seviyelerle kฤฑyaslandฤฑฤฤฑnda ivme kaybetmeyi sรผrdรผrdรผ.
ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye ฤฐmalat PMI anket verileri hakkฤฑnda deฤerlendirmede bulunan IHS Markit Ekonomi Direktรถrรผ Andrew Harker, ลunlarฤฑ sรถyledi:
โElektrik ve doฤalgaz arzฤฑndaki aksamalar, ลubat ayฤฑnda Tรผrk imalatรงฤฑlarฤฑnฤฑn yaลadฤฑฤฤฑ zorluklarฤฑ artฤฑrdฤฑ ve รผretimin yavaลlamasฤฑnda rol oynadฤฑ. รte yandan, firmalarฤฑn arz sorunlarฤฑna raฤmen kapasite iyileลtirmeye ve birikmiล iลlerini tamamlamaya yรถnelik รงabalarฤฑ, istihdamda artฤฑลฤฑn devam etmesini saฤladฤฑ. Bu arada, maliyet artฤฑลlarฤฑnฤฑn ilk รงeyrek ortalarฤฑnda gรผรงlรผ seyrini korumasฤฑna raฤmen, son PMI verileri enflasyonist baskฤฑlarฤฑn yฤฑlฤฑn baลlarฤฑnda tepe noktasฤฑna ulaลmฤฑล olabileceฤine iลaret etti.โ
Sektรถrlerin birรงoฤunda zorlu faaliyet koลullarฤฑ sรผrdรผ
ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye Sektรถrel PMI ลubat ayฤฑ raporu, birรงok sektรถrde zorlu faaliyet koลullarฤฑnฤฑn sรผrdรผฤรผne iลaret etti. ลubatta takip edilen 10 sektรถrรผn dokuzunda รผretim yavaลlama kaydetti. รretimde en keskin dรผลรผล, enerji arzฤฑndaki aksamalar nedeniyle metalik olmayan mineral รผrรผnler sektรถrรผnde gerรงekleลti. Bu sektรถrdeki yavaลlama, Covid-19 salgฤฑnฤฑnฤฑn Nisan 2020โdeki ilk dalgasฤฑndan bu yana en belirgin dรผzeyde gerรงekleลti. รretimde artฤฑล kaydeden tek sektรถr giyim ve deri รผrรผnleri oldu. Yeni sipariลlerdeki bรผyรผmeye baฤlฤฑ olarak bu sektรถrรผn รผretimi son รผรง ayda ilk kez bรผyรผme kaydetti.
ลubat ayฤฑnda giyim ve deri รผrรผnleri dฤฑลฤฑnda yeni sipariลleri artan tek sektรถr kimyasal, plastik ve kauรงuk รผrรผnleri oldu. Yeni sipariลlerde en keskin yavaลlama metalik olmayan mineral รผrรผnler sektรถrรผnde yaลandฤฑ. Dฤฑล talebe iliลkin geliลmeler ise daha olumlu seyretti ve takip edilen on sektรถrรผn yedisinde yeni ihracat sipariลleri arttฤฑ. Yeni ihracat sipariลlerinin anket tarihindeki en hฤฑzlฤฑ bรผyรผmeyi kaydettiฤi giyim ve deri รผrรผnleri sektรถrรผ bu gรถstergede baลฤฑ รงekti.
Sektรถrlerin รงoฤunluฤu personel sayฤฑlarฤฑnฤฑ artฤฑrdฤฑ. ฤฐstihdamdaki en hฤฑzlฤฑ geniลleme, makine ve metal รผrรผnleri kategorisinde kaydedildi. Enflasyonist baskฤฑlarฤฑn geรงen yฤฑl sonundaki zirvelere gรถre hafiflediฤi yรถnรผnde belirtiler gรถzlendi. Bununla birlikte sektรถrlerin tรผmรผnde girdi maliyetleri enflasyonu ilk รงeyreฤin ortasฤฑnda da yรผksek seyrini korudu. Girdi fiyatlarฤฑ dokuz sektรถrde ocak ayฤฑna gรถre daha dรผลรผk oranda arttฤฑ. En belirgin artฤฑล metalik olmayan mineral รผrรผnler sektรถrรผnde gerรงekleลti. Benzer bir gรถrรผnรผm nihai รผrรผn fiyatlarฤฑ iรงin de sรถz konusu oldu. ฤฐkisi hariรง tรผm sektรถrlerde satฤฑล fiyatlarฤฑ รถnceki aya gรถre daha dรผลรผk oranda arttฤฑ. Tedarik zincirlerindeki aksamalarฤฑn hafiflediฤine iliลkin bazฤฑ iลaretler dikkat รงekti. Ancak en belirgin teslimat gecikmeleri elektrikli ve elektronik รผrรผnler sektรถrรผnde kaydedilmeye devam etti.
