Ekonomik bรผyรผmenin รถncรผ gรถstergesi olan imalat sanayi performansฤฑnda en hฤฑzlฤฑ ve gรผvenilir referans kabul edilen ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye ฤฐmalat PMI, ocakta 50,5 olarak รถlรงรผlerek aralฤฑk ayฤฑndaki 52,1 olan seviyenin altฤฑnda ve son 8 ayฤฑn en dรผลรผk seviyesinde gerรงekleลti. Manลet PMI, istihdam ve tedarikรงilerin teslim sรผreleri alt endekslerinden gelen katkฤฑlar sayesinde ocak ayฤฑnda eลik deฤer 50,0โnin รผzerinde kaydedildi.
ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye Sektรถrel PMI ocak verilerine gรถre, takip edilen 10 sektรถrรผn dokuzunda รผretim yavaลladฤฑ. รretimi artan tek sektรถr olan kimyasal, plastik ve kauรงuk รผrรผnlerinde gรผรงlรผ ve รถnceki aya gรถre ivmelenen bir รผretim bรผyรผmesi yaลandฤฑ. Yurt dฤฑลฤฑndan alฤฑnan yeni sipariลlerin arttฤฑฤฤฑ sektรถr sayฤฑsฤฑ yediden dรถrde dรผลtรผ. Tรผm zorluklara raฤmen, sektรถrlerin รงoฤunluฤunda ise istihdam dรผzeyinin iyileลmeye devam ettiฤi gรถzlendi. Ocak ayฤฑnda 10 sektรถrรผn yedisinde istihdam artฤฑลฤฑ kaydedilirken en gรผรงlรผ artฤฑล makine ve metal รผrรผnleri sektรถrรผnde, azalma ise tekstil รผrรผnleri, giyim ve deri รผrรผnleri ve metalik olmayan mineral รผrรผnler sektรถrรผnde oldu.
Ekonomik bรผyรผmenin รถncรผ gรถstergesi olan imalat sanayi performansฤฑnda en hฤฑzlฤฑ ve gรผvenilir referans kabul edilen ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ (ฤฐSO) Tรผrkiye ฤฐmalat PMI (Satฤฑn Alma Yรถneticileri Endeksi) anketinin Ocak 2022 dรถnemi sonuรงlarฤฑ aรงฤฑklandฤฑ. Eลik deฤer olan 50,0โnin รผzerinde รถlรงรผlen tรผm rakamlarฤฑn sektรถrde iyileลmeye iลaret ettiฤi anket sonuรงlarฤฑna gรถre, manลet PMI ocakta 50,5 olarak รถlรงรผlerek aralฤฑk ayฤฑndaki 52,1 olan seviyenin altฤฑnda ve son 8 ayฤฑn en dรผลรผk seviyesinde gerรงekleลti. Manลet PMI, istihdam ve tedarikรงilerin teslim sรผreleri alt endekslerinden gelen katkฤฑlar sayesinde ocak ayฤฑnda eลik deฤer 50,0โnin รผzerinde kaydedildi.
Tรผrk imalatรงฤฑlarฤฑ geรงen aylarda olduฤu gibi yine genel olarak Tรผrk lirasฤฑndaki deฤer kaybฤฑndan kaynaklanan gรผรงlรผ enflasyonist baskฤฑlara vurgu yaptฤฑ. Enflasyon oranฤฑnฤฑn aralฤฑkta kaydedilen rekor seviyeye gรถre azalmasฤฑna raฤmen, girdi maliyetleri keskin bir ลekilde artmaya devam etti. Benzer ลekilde satฤฑล fiyatlarฤฑ enflasyonu da bir รถnceki aya gรถre ฤฑlฤฑmlฤฑ seyretmekle birlikte tarihsel ortalamasฤฑnฤฑn รงok รผzerinde gerรงekleลti. Devam eden fiyat baskฤฑlarฤฑ, firmalarฤฑn yeni sipariล almakta gรผรงlรผk รงekmesine neden oldu. Bรถylece ocak ayฤฑnda toplam yeni sipariลler รผst รผste dรถrdรผncรผ ay yavaลlama kaydetti. Yeni ihracat sipariลleri de yedi aylฤฑk bรผyรผme sรผrecinin ardฤฑndan hฤฑz kesti. Yeni sipariลlerdeki azalma, firmalarฤฑn รผretim ve satฤฑn alma faaliyetlerinde yavaลlamaya yol aรงtฤฑ. Her iki gรถsterge son iki ayda ivme kaybฤฑ sergiledi. Kapasite baskฤฑlarฤฑnฤฑn hafiflemesiyle birlikte birikmiล iลler de azalmaya devam etti. ฤฐล yรผklerinin hafiflemesine raฤmen, imalatรงฤฑlar istihdam dรผzeylerini artฤฑrmayฤฑ sรผrdรผrdรผ. Bazฤฑ firmalar yeni iลe alฤฑmlarฤฑn yatฤฑrฤฑm planlarฤฑ kapsamฤฑnda gerรงekleลtiฤini belirtti. Bรถylece istihdam artฤฑล eฤilimi 20 aya ulaลtฤฑ. Diฤer yandan ocaktaki artฤฑล sรถz konusu dรถnemin en dรผลรผk oranฤฑnda gerรงekleลti. Ham madde temini ve lojistik sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑnฤฑn yanฤฑ sฤฑra fiyat artฤฑลlarฤฑndan kaynaklanan zorluklar, tedarikรงilerin teslimat sรผrelerinin artmaya devam etmesine yol aรงtฤฑ. Ancak son anket verileri, aksamalarฤฑn aralฤฑk ayฤฑna kฤฑyasla รงok daha hafif olduฤuna iลaret etti. Firmalarฤฑn hem girdi hem de nihai รผrรผn stoklarฤฑ da yฤฑlฤฑn ilk ayฤฑnda azalma kaydetti.
ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye ฤฐmalat PMI anket verileri hakkฤฑnda deฤerlendirmede bulunan IHS Markit Ekonomi Direktรถrรผ Andrew Harker, ลunlarฤฑ sรถyledi:
โTรผrk imalatรงฤฑlarฤฑ geรงen yฤฑlฤฑn sonlarฤฑnda olduฤu gibi yeni yฤฑlฤฑn baลlangฤฑcฤฑnda da, enflasyonist ortamda faaliyet gรถstermenin yol aรงtฤฑฤฤฑ zorluklarฤฑ yaลamaya devam etti. Bununla birlikte, fiyat baskฤฑlarฤฑnฤฑn hafiflemeye baลladฤฑฤฤฑna iliลkin bazฤฑ sinyaller dikkat รงekti. Firmalarฤฑn รผmidi, bu geliลmenin ilk รงeyreฤin kalanฤฑnda devam ederek yeni sipariลleri desteklemesi yรถnรผnde.โ
Sektรถrlerin tamamฤฑna yakฤฑnฤฑnda รผretim yavaลladฤฑ
ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye Sektรถrel PMI ocak ayฤฑ verileri, imalat sanayi altฤฑndaki birรงok sektรถrde zorlu faaliyet koลullarฤฑnฤฑn sรผrdรผฤรผne iลaret etti. Takip edilen 10 sektรถrรผn dokuzunda รผretim ocakta yavaลladฤฑ. Bu sayฤฑ bir รถnceki ay yedi olarak gerรงekleลmiลti. รretimde en belirgin dรผลรผลรผn yaลandฤฑฤฤฑ metalik olmayan mineral รผrรผnler sektรถrรผnde Mayฤฑs 2020โden bu yana en sert daralma gรถzlendi. Ocakta รผretimi artan tek sektรถr olan kimyasal, plastik ve kauรงuk รผrรผnlerinde gรผรงlรผ ve รถnceki aya gรถre ivmelenen bir รผretim bรผyรผmesi yaลandฤฑ.
Yeni sipariลlerde de genel olarak รผretim ile benzer bir tablo ortaya รงฤฑktฤฑ. Bรผyรผme bรถlgesindeki kimyasal, plastik ve kauรงuk sektรถrรผ dฤฑลฤฑnda yeni sipariลleri artan tek sektรถr giyim ve deri รผrรผnleri oldu. Firmalarฤฑn ihracat pazarlarฤฑnda daha baลarฤฑlฤฑ olmasฤฑna raฤmen, sadece dรถrt sektรถr yurt dฤฑลฤฑndan alฤฑnan yeni sipariลlerde geniลleme kaydetti. Fiyat baskฤฑlarฤฑnฤฑn ihracat pazarlarฤฑndaki mรผลterileri olumsuz etkilemesine baฤlฤฑ olarak, yurt dฤฑลฤฑndan alฤฑnan yeni sipariลlerin arttฤฑฤฤฑ sektรถr sayฤฑsฤฑ yediden dรถrde dรผลtรผ. Hem girdi maliyetlerinde hem de nihai รผrรผn fiyatlarฤฑnda artฤฑล oranlarฤฑnฤฑn genel olarak azalmasฤฑna raฤmen enflasyonist baskฤฑlar yฤฑlฤฑn baลฤฑnda yรผksek kalmaya devam etti. Girdi maliyetlerinde en keskin artฤฑลlar kara ve deniz taลฤฑtlarฤฑ sektรถrรผnde gerรงekleลirken, nihai รผrรผn fiyatlarฤฑndaki en hฤฑzlฤฑ artฤฑล ise metalik olmayan mineral รผrรผnler sektรถrรผnde kaydedildi. Maliyet yรผklerindeki en dรผลรผk oranlฤฑ artฤฑล kimyasal, plastik ve kauรงuk sektรถrรผnde รถlรงรผlรผrken en dรผลรผk nihai รผrรผn fiyatlarฤฑ enflasyonu ise tekstil sektรถrรผnde gerรงekleลti.
Ocak ayฤฑnda enflasyonist baskฤฑlarฤฑn hafiflediฤine iliลkin sinyallerin yanฤฑ sฤฑra tedarik zincirlerindeki aksamalarฤฑn yoฤunluฤu da bir miktar azaldฤฑ. Takip edilen 10 sektรถrden dokuzunda tedarik zinciri sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑ รถnceki aya gรถre hafifledi. Bunun istisnasฤฑ, teslimat sรผrelerinin aralฤฑk ayฤฑ ile aynฤฑ oranda arttฤฑฤฤฑ kara ve deniz taลฤฑtlarฤฑ oldu. En uzun tedarik gecikmeleri ise elektrikli ve elektronik รผrรผnler sektรถrรผnde yaลandฤฑ. Firmalarฤฑn yaygฤฑn olarak karลฤฑlaลtฤฑฤฤฑ zorluklara raฤmen, sektรถrlerin รงoฤunluฤunda istihdam dรผzeyinin iyileลmeye devam ettiฤi gรถzlendi. Ocak ayฤฑnda 10 sektรถrรผn yedisinde istihdam artฤฑลฤฑ kaydedilirken en gรผรงlรผ artฤฑล makine ve metal รผrรผnleri sektรถrรผnde รถlรงรผldรผ. ฤฐstihdamda azalma gรถrรผlen รผรง sektรถr ise tekstil รผrรผnleri, giyim ve deri รผrรผnleri ve metalik olmayan mineral รผrรผnler oldu.ย
