Uluslararasฤฑ danฤฑลmanlฤฑk ลirketi Kearney, Tรผrkiye ฤฐลveren Sendikalarฤฑ Konfederasyonuโnun (TฤฐSK) katkฤฑlarฤฑyla yeni nesil รงalฤฑลma biรงimlerinin Tรผrkiyeโde iลgรผcรผ piyasasฤฑna etkin biรงimde entegre edilmesinin รถnemine dikkat รงeken bir rapor yayฤฑnladฤฑ. รalฤฑลma ve Sosyal Gรผvenlik Bakanฤฑ Prof. Dr. Vedat Bilgin, rapor iรงin yazdฤฑฤฤฑ รถnsรถzde istihdam piyasalarฤฑnda gerรงekleลmekte olan bรผyรผk dรถnรผลรผme dikkat รงekti. Rapor, uzaktan รงalฤฑลma, hibrit รงalฤฑลma, serbest (freelance) รงalฤฑลma, rotasyonlu รงalฤฑลma gibi yeni modellerin รงalฤฑลanlar iรงin gรผvenceden taviz vermeden iลgรผcรผ piyasasฤฑna entegre edilmesinin hangi ลartlarda verimlilik ve istihdam artฤฑลฤฑnฤฑ beraberinde getireceฤini ortaya koyuyor.
ย Uluslararasฤฑ danฤฑลmanlฤฑk ลirketi Kearney tarafฤฑndan yayฤฑnlanan raporda, geleceฤin รงalฤฑลma modellerinin toplam faktรถr verimliliฤini artฤฑrarak Tรผrkiye ekonomisinin verimliliฤini iyileลtirme potansiyeli taลฤฑdฤฑฤฤฑna dikkat รงekildi. Raporda, yeni รงalฤฑลma modellerinin, iลgรผcรผ piyasalarฤฑnda istihdam bakฤฑmฤฑndan dezavantajlฤฑ olan genรงler, kadฤฑnlar ve 54 yaล รผstรผ bireylerin de iลgรผcรผ piyasasฤฑna katฤฑlฤฑmฤฑ aรงฤฑsฤฑndan bรผyรผk รถnem taลฤฑdฤฑฤฤฑ vurgulandฤฑ.
Raporu deฤerlendiren T.C. รalฤฑลma ve Sosyal Gรผvenlik Bakanฤฑ Prof. Dr. Vedat Bilgin, รงalฤฑลma yaลamฤฑnda gรผndemde olan รถnemli yapฤฑsal dรถnรผลรผmlerin baลฤฑnda geleceฤin รงalฤฑลma modellerinin yaygฤฑnlaลmasฤฑ geldiฤini belirtti. Prof. Dr. Bilgin, geรงtiฤimiz yฤฑllarda Bakanlฤฑk รถncรผlรผฤรผnde birรงok yeni รงalฤฑลma biรงimi รงalฤฑลma mevzuatฤฑna dahil edildiฤine dikkat รงekerek, โSalgฤฑnฤฑn etkisiyle, uzaktan รงalฤฑลmanฤฑn ve diฤer esnek รงalฤฑลma biรงimlerinin hฤฑzla yaygฤฑnlaลmasฤฑ, geleceฤin รงalฤฑลma modellerine iliลkin entegrasyon ihtiyacฤฑnฤฑn daha da artmasฤฑna yol aรงtฤฑ. Bu ihtiyaรงtan hareketle, konuyu geniล bir รงerรงevede, sosyal taraflarla ve รงalฤฑลma yaลamฤฑmฤฑzฤฑn paydaลlarฤฑyla birlikte katฤฑlฤฑmcฤฑ bir ลekilde ele alฤฑyoruz. Bu noktada โGรผvenceli Esneklikโ ana kaidemizโ deฤerlendirmesinde bulundu. Prof. Dr. Bilgin, รงalฤฑลmanฤฑn sรถz konusu dรผลรผnce sรผrecine รถnemli katkฤฑda bulunacaฤฤฑna inandฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti.
รzdoฤan: Gelecek tasarฤฑmฤฑnฤฑ zamanฤฑnda yapabilen รผlkeler kรผresel rekabette รถne รงฤฑkacak
Kearney Tรผrkiye Kamu Politikalarฤฑ ve Kalkฤฑnma Lideri ฤฐdil รzdoฤan, raporla ilgili deฤerlendirmesinde, Sanayi 4.0, Yeลil Mutabakat ve pandemi gibi makro faktรถrlerin etkisiyle iลgรผcรผ piyasalarฤฑnฤฑn kapsamlฤฑ bir dรถnรผลรผmden geรงtiฤine iลaret etti. Bu dรถnรผลรผme yรถnelik gelecek tasarฤฑmฤฑnฤฑ zamanฤฑnda yapabilen รผlkelerin kรผresel rekabette รถne รงฤฑkacaฤฤฑnฤฑ vurgulayan รzdoฤan, โKearney olarak dรผnyanฤฑn รงeลitli รผlkelerinde hรผkรผmetler ve รถzel sektรถr paydaลlarฤฑ ile รงalฤฑลma yaลamฤฑna iliลkin gelecek tasarฤฑmlarฤฑ รผzerinde รงalฤฑลฤฑyoruz. Yayฤฑnladฤฑฤฤฑmฤฑz rapor, Tรผrkiyeโde de baลta รalฤฑลma ve Sosyal Gรผvenlik Bakanlฤฑฤฤฑmฤฑz olmak รผzere kamu ekosisteminde yer alan karar vericiler ve รถzel sektรถrle birlikte planlamakta olduฤumuz verimlilik ve istihdam artฤฑลฤฑnฤฑ hedefleyen kapsamlฤฑ dรถnรผลรผm gรผndeminin bir parรงasฤฑโ dedi.
Raporda yeni nesil รงalฤฑลma modellerinin sisteme entegre edilmesinin, iลgรผcรผ verimliliฤi ve rekabet gรผcรผnรผ artฤฑrฤฑp kayฤฑt dฤฑลฤฑ istihdamฤฑ azaltacaฤฤฑ belirtildi. Yeni nesil รงalฤฑลma biรงimlerinin doฤru politika tasarฤฑmlarฤฑyla sisteme dahil edilmesinin sadece iลverenler deฤil รงalฤฑลanlar iรงin de bรผyรผk fayda saฤlayacaฤฤฑnฤฑn altฤฑ รงizildi.
Yeni รงalฤฑลma modelleri
Raporda, yeni istihdam biรงimleri ลรถyle sฤฑralandฤฑ:
1.ย ย Uzaktan/Hibrit รงalฤฑลma
2.ย ย Kฤฑsmi sรผreli รงalฤฑลma
3.ย ย Marjinal kฤฑsa sรผreli รงalฤฑลma
4.ย ย Fatura bazlฤฑ รงalฤฑลma
5.ย ย Serbest (Freelance) รงalฤฑลma
6.ย ย Rotasyonlu รงalฤฑลma
Uzaktan/Hibrit รงalฤฑลma
2016 yฤฑlฤฑnda yapฤฑlan dรผzenleme ile uzaktan รงalฤฑลma modeli Tรผrkiyeโde de รงalฤฑลma hayatฤฑ mevzuatฤฑna girdi. Uzaktan/hibrit รงalฤฑลmanฤฑn artฤฑล eฤilimi dรผลรผnรผldรผฤรผnde, gerek sistemi etkin biรงimde dรผzenlemek, gerekse uzaktan รงalฤฑลmanฤฑn verimliliฤini artฤฑracak koลullarฤฑ saฤlayabilmek iรงin kapsamlฤฑ bir dรผzenlemeye ihtiyaรง bulunuyor.
Kฤฑsmi sรผreli (Yarฤฑ zamanlฤฑ) รงalฤฑลma
Kฤฑsmi sรผreli รงalฤฑลma รถzellikle kadฤฑn istihdamฤฑnฤฑ artฤฑrmakta kilit รถnem taลฤฑyor. Zira yarฤฑ zamanlฤฑ istihdam, toplam kadฤฑn istihdamฤฑnda yรผzde 83โlรผk paya sahip. Bu olguya karลฤฑn Tรผrkiyeโde kฤฑsmi sรผreli รงalฤฑลma oranฤฑ yรผzde 9,5 gibi dรผลรผk bir seviyede bulunuyor.
Marjinal kฤฑsa sรผreli รงalฤฑลma
Marjinal kฤฑsmi sรผreli รงalฤฑลma, kฤฑsmi sรผreli รงalฤฑลmaya oranla daha az iล saati iรงermesi ile farklฤฑlaลฤฑyor. Tรผrkiyeโde 65 yaล ve รผstรผ nรผfusun yรผzde 10,5โi bu รงalฤฑลma modeli kapsamฤฑnda istihdam ediliyor. Kadฤฑnlarฤฑn da yรผzde 7,6โsฤฑ da marjinal kฤฑsa sรผreli รงalฤฑลma kapsamฤฑnda รงalฤฑลฤฑyor.
Fatura bazlฤฑ รงalฤฑลma
Fatura bazlฤฑ รงalฤฑลma Tรผrkiyeโde yasal mevzuatta adฤฑ geรงmeyen, ฤฐล Kanunuโnda sฤฑnฤฑrlarฤฑ รงizilmemiล ve bu anlamda hukuki bir zemini olmayan yeni nesil รงalฤฑลma modelleri arasฤฑnda yer alฤฑyor.
Serbest (Freelance) รงalฤฑลma
Bir kuruma baฤlฤฑ deฤilken o kurum iรงin รงalฤฑลฤฑp, saฤlanan hizmetin fatura kesilerek รผcretlendirilmesi ile sonuรงlanan yeni nesil bir รงalฤฑลma modeli olan serbest รงalฤฑลma, kiลinin ลirket aรงma zorunluluฤu olmaksฤฑzฤฑn yine kendisi iรงin istihdam yaratmasฤฑ olarak tanฤฑmlanฤฑyor.ย
Rotasyonlu รงalฤฑลma
Rotasyonlu รงalฤฑลma, birden fazla iลverenin bir รงalฤฑลan aฤฤฑ oluลturduฤu, รงalฤฑลanlarฤฑn farklฤฑ zamanlarda farklฤฑ iลverenler iรงin รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ model olarak tanฤฑmlanฤฑyor.
