CHP Uลak Milletvekili รzkan Yalฤฑm, bir รงalฤฑลma yaparak รถzellikle madeni paralarฤฑn basฤฑmฤฑndaki madenlerin fiyatฤฑnฤฑn yรผkselmesi ile para maliyetinin nasฤฑl yรผkseldiฤini ortaya koydu. Yalฤฑm, โDarphaneโnin enerji, personel ve diฤer giderleri var. Merkez Bankasฤฑ madeni para basฤฑmฤฑnda ciddi zarar ediyorโ dedi.
BirGรผn’รผn haberine gรถre Yalฤฑmโฤฑn รงalฤฑลmasฤฑna gรถre, halkฤฑn โbozuk paraโ olarak nitelendirdiฤi 1, 5, 10, 25 ve 50 kuruลluklarฤฑn maliyetleri son dรถnemde inanฤฑlmaz รถlรงรผde yรผkseldi. Yalฤฑm, bozuk paralarda kullanฤฑlan madenlerin maliyetlerini belirledi. Buna gรถre, madeni paralarda bakฤฑr, nikel ve รงinko madenleri kullanฤฑlฤฑyor. Dรถvizdeki artฤฑลla birlikte madeni paralarฤฑn maden deฤerleri de yรผkseldi. Paralardaki maden deฤerlerinden yola รงฤฑkarak hesaplama yapan Yalฤฑm, 1 kuruลun basฤฑmฤฑnda 26 kuruลluk maden kullanฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ saptadฤฑ. Yani 1 kuruล basmak iรงin Merkez Bankasฤฑ, 26 kuruลluk bakฤฑr ve nikel madeni alฤฑyor. 5, 10, 25, 50 kuruลluklar ve 1 TLโlik madeni paralarda ise bakฤฑr ve nikele ek olarak รงinko da kullanฤฑlฤฑyor. Hesaplamaya gรถre 5 kuruลun maden maliyeti 28 kuruลa, 10 kuruลun maliyeti 31 kuruลa, 25 kuruลun maliyeti 39 kuruลa ve 50 kuruลun maliyeti de 66 kuruลa yรผkselmiล durumda. 1 TLโnin maden maliyeti ise 79 kuruล olarak hesaplanmฤฑล.
KURUลLAR BULUNMUYOR
Cumhuriyet’ten Sertaรง Eล’in haberine gรถre paralardaki maden deฤerlerinin yรผkselmesiyle piyasada bazฤฑ madeni paralar bulunmuyor. Tรผm araลtฤฑrmalarฤฑna karลฤฑn 1 ve 5 kuruล bulmakta zorlandฤฑklarฤฑnฤฑ dile getiren Yalฤฑm, ลรถyle konuลtu: โMadeni paralarฤฑ eritip iรงindeki madenleri ayrฤฑลtฤฑrarak satmak kรขrlฤฑ hale geldi. Bu yรผzden Merkez Bankasฤฑ hรผkรผmetin izlediฤi yanlฤฑล politikalar nedeniyle madeni para basฤฑmฤฑnda zarar ediyor. Madeni paralarฤฑ toplayan hurdacฤฑlar da kรขra geรงiyor. Kuruลlarฤฑ toplayฤฑp erittikleri iรงin piyasada yeterince kuruล bulunmuyor. Ayrฤฑca maden kendiliฤinden para olmuyor. Bunun iรงin kurulmuล Darphane var. Orada รงalฤฑลanlar var, harcanan enerji, personel ve diฤer giderler var.โ
ฤฐktidara yakฤฑn medya kanallarฤฑnฤฑn sรผrekli diฤer รผlkelerde yaลanan ekonomik zorluklarฤฑ haber yaptฤฑฤฤฑnฤฑ, bununla Tรผrkiyeโdeki kรถtรผ durumun normalleลtirilmeye รงalฤฑลฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Yalฤฑm, รผlke tarihinde benzer bir durumun daha รถnce tespit edilmediฤini vurguladฤฑ.
