Sรถzcรผ’nรผn haberine gรถre salgฤฑnฤฑn etkisiyle dรผnyada gฤฑda fiyatlarฤฑ son bir yฤฑlda yรผzde 31 oranฤฑnda artarken, bir zamanlar โtarฤฑm รผlkesiโ olarak tabir edilen Tรผrkiye’de ithalatฤฑn da etkisiyle gฤฑda fiyatlarฤฑndaki artฤฑล enflasyondaki artฤฑลฤฑ dizginlenemez bir noktaya getirdi. Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumu’nun verilerine gรถre tรผketici fiyatlarฤฑ endeksi (TรFE) sepetinde 133 รงeลit รผrรผnle yer alan gฤฑda ve alkolsรผz iรงecekler grubundaki durdurulamayan fiyat artฤฑลฤฑ, yรผzde 25.94 aฤฤฑrlฤฑฤa sahip olduฤu tรผketim harcamalarฤฑnฤฑ etkileyerek enflasyondaki yรผkseliลi de tetikliyor.
รRETฤฐCฤฐDE MAKAS AรILDI
ฤฐstanbul รniversitesi ฤฐktisat Fakรผltesi รฤretim รyesi Prof. Dr. Binhan Elif Yฤฑlmaz, gฤฑdadaki TรFE’nin genel TรFE’ye gรถre daha hฤฑzlฤฑ arttฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, โTemmuzda genel TรFE bir รถnceki aya gรถre yรผzde 1.80 ve yฤฑllฤฑk yรผzde 18.95 olarak gerรงekleลirken, gฤฑda ve alkolsรผz iรงecekler TรFE’si bir รถnceki aya gรถre yรผzde 2.77 ve yฤฑllฤฑk yรผzde 24.92 ile genel TรFE’nin รผzerinde รงฤฑktฤฑ. Gฤฑda ve alkolsรผz iรงecekler TรFE’si ile genel TรFE arasฤฑndaki aรงฤฑklฤฑk, Tรผrkiye’de gฤฑda enflasyonunun en รถnemli gรถstergesidirโ dedi.
รretici fiyatlarฤฑ endeksi (รFE) ve girdi fiyatlarฤฑ arasฤฑndaki makasฤฑn da hฤฑzla aรงฤฑldฤฑฤฤฑna dikkat รงeken Yฤฑlmaz, โTemmuz ayฤฑ Yฤฐ-รFE bir รถnceki aya gรถre yรผzde 2.46 ve yฤฑllฤฑk yรผzde 44.92 iken, gฤฑda รผrรผnleri รFE bir รถnceki aya gรถre yรผzde 2.44 ve yฤฑllฤฑk yรผzde 38.92 oranฤฑnda arttฤฑ. Gฤฑdadaki fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑn doฤrudan รผreticiye yansฤฑmadฤฑฤฤฑ, yรผksek pazarlama marjlarฤฑnฤฑn var olduฤu gรถzlemlenebiliyor. O nedenle gฤฑdadaki fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑ dizginlemede bir seรงenek, รผreticinin de รผrettiฤi รผrรผnรผn ticaretinde de var olabilmesidirโ diye konuลtu.
Salgฤฑnฤฑn zam ลampiyonlarฤฑ ayรงiรงek yaฤฤฑ, balฤฑk ve tavuk
Salgฤฑnฤฑn ilk baลlangฤฑcฤฑ itibarฤฑyla fiyatlarฤฑ artan temel gฤฑda รผrรผnlerinin, izleyen aylarda da gรผnรผmรผze kadar fiyatlarฤฑnฤฑn artmaya devam ettiฤine dikkat รงeken Prof. Dr. Binhan Elif Yฤฑlmaz’a gรถre, hem son bir yฤฑlda hem de salgฤฑn baลlangฤฑcฤฑndan bugรผne kadar fiyatฤฑ en fazla artan gฤฑda รผrรผnleri olarak etler, yaฤlar ve baklagiller รถn plana รงฤฑkฤฑyor. Ayรงiรงek yaฤฤฑ salgฤฑndan bu yana yรผzde 76.3’lรผk fiyat artฤฑลฤฑyla zam rekortmeni olurken, yฤฑllฤฑk artฤฑลta da yรผzde 60.4’le ลampiyon oldu. Onu pandemi baลlangฤฑcฤฑndan bu yana fiyatฤฑ yรผzde 73, yฤฑllฤฑk olarak da yรผzde 37.2 artan balฤฑk izledi. Mercimek ise salgฤฑndan bu yana yรผzde 71, son bir yฤฑlda da yรผzde 37.2’lik fiyat artฤฑลฤฑyla รผรงรผncรผ sฤฑraya yerleลti. Tavuk eti de salgฤฑnda yรผzde 70 zamlanฤฑrken, yฤฑllฤฑk fiyat artฤฑลฤฑ yรผzde 56’yฤฑ buldu. Yฤฑlmaz, ayรงiรงek yaฤฤฑ ve zeytinyaฤฤฑndaki uzun dรถnemli fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑn kรผmรผlatif olarak temmuz ayฤฑ TรFE’si รผzerinde baskฤฑ unsuru oluลturduฤunu vurguladฤฑ.
