TSKB Gayrimenkul Deฤerleme Genel Mรผdรผrรผ Makbule Yรถnel Maya, gayrimenkul sektรถrรผnde 2021 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk yarฤฑ performansฤฑnฤฑ deฤerlendirdi: “ฤฐnลaat maliyetlerindeki artฤฑล, konut fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑ beraberinde getirdi yรผksek konut kredisi faizleri, alฤฑmlarฤฑ peลin ve senetli gibi alternatiflere yรถnlendirdi. Yฤฑlฤฑn ilk yarฤฑsฤฑnda toplam 552 bin 810 adet konut satฤฑlฤฑrken, en รงok satฤฑลฤฑn gerรงekleลtiฤi ilk รผรง il ฤฐstanbul, Ankara ve ฤฐzmir ลeklinde sฤฑralandฤฑ. ฤฐstanbul’da en รงok deฤer kazanan ilรงeler ise Sancaktepe, Baลakลehir ve รekmekรถy oldu.”
TSKB Gayrimenkul Deฤerleme, 2021 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk yarฤฑsฤฑnda gayrimenkul sektรถrรผnรผn performansฤฑnฤฑ deฤerlendi. Son 8 yฤฑllฤฑk konut satฤฑลlarฤฑ karลฤฑlaลtฤฑrmasฤฑ, illere gรถre konut satฤฑลlarฤฑ, yฤฑllฤฑk konut kredisi faiz oranlarฤฑ ve ipotekli satฤฑล verilerini deฤerlendiren TSKB Gayrimenkul Deฤerleme Genel Mรผdรผrรผ Makbule Yรถnel Maya, sektรถrรผn ilk yarฤฑ sonucundaki genel durumuna iliลkin รถnemli bilgiler paylaลtฤฑ.
2021 yฤฑlฤฑnฤฑn pandemi dolayฤฑsฤฑyla kฤฑsฤฑtlamalarฤฑn gรถlgesinde baลlayan bir yฤฑl olduฤuna dikkat รงeken Maya, “29 Nisan-17 Mayฤฑs tarihleri arasฤฑndaki kฤฑsฤฑtlamalar nedeniyle รถzelikle kredili konut satฤฑลlarฤฑ yapฤฑlamamฤฑลtฤฑ. Kฤฑsฤฑtlamalarฤฑn seviyelerindeki deฤiลiklikler toplam konut satฤฑลlarฤฑnฤฑ da ilk altฤฑ ayda doฤrudan etkiledi. Tรผm bunlara raฤmen 2021 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk altฤฑ ayฤฑnda toplam konut satฤฑลฤฑ 552 bin 810 adet olarak gerรงekleลti. Bu rakamla uzun vadeli (verilerin yayฤฑnlanmaya baลlandฤฑฤฤฑ 2013 yฤฑlฤฑndan itibaren) ortalama satฤฑล adetlerinin yakalandฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyebiliriz” diye konuลtu.
En รงok konut satฤฑลฤฑnฤฑn gerรงekleลtiฤi ilk รผรง il ฤฐstanbul, Ankara ve ฤฐzmir oldu
2021 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk yarฤฑsฤฑnda en รงok konut satฤฑลฤฑ yapฤฑlan illere bakฤฑldฤฑฤฤฑnda sฤฑralamanฤฑn ฤฐstanbul, Ankara, ฤฐzmir, Antalya, Bursa, Mersin, Konya, Gaziantep, Kocaeli ve Tekirdaฤ ลeklinde olduฤunu ifade eden Maya, “ฤฐlk yarฤฑyฤฑlda gerรงekleลen 552 bin 810 adetlik konut satฤฑลฤฑ iรงerisinde ฤฐstanbul, 108 bin 51 adet satฤฑล ve yรผzde 19,6 pay ile ilk sฤฑrada yer alฤฑyor. Ardฤฑndan 53 bin 575 adet satฤฑล ve yรผzde 9,7 pay ile Ankara 31 bin 683 adet satฤฑล ve yรผzde 5,7 pay ile ฤฐzmir geliyor. Son beล yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine baktฤฑฤฤฑmฤฑzda ฤฐstanbul, Ankara ve ฤฐzmir’deki konut satฤฑลlarฤฑnฤฑn toplam satฤฑลlar iรงerisindeki payฤฑnฤฑn yรผzde 33-35 bandฤฑnda seyrettiฤi gรถrรผlรผyor” dedi.
Ege ve Akdeniz’deki yazlฤฑk konutlara olan talep aynฤฑ hฤฑzla devam etmeyecek
“Deฤer artฤฑลฤฑ konusunda 2021 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk yarฤฑsฤฑnฤฑ geรงtiฤimiz yฤฑl ile kฤฑyasladฤฑฤฤฑmฤฑzda, ฤฐstanbul รถzelinde รถne รงฤฑkan ilรงeler Sancaktepe, Baลakลehir, รekmekรถy ve Esenyurt olarak sฤฑralanฤฑyor” diyen Maya, ลรถyle devam etti: “ฤฐzmir’e baktฤฑฤฤฑmฤฑzda Dikili, รeลme, Urla, Seferihisar ve Foรงa en รงok deฤer artฤฑลฤฑ gรถsteren ilรงeler olduฤunu sรถyleyebiliriz. รte yandan Ege ve Akdeniz’deki yazlฤฑk konutlarฤฑn pandemi koลullarฤฑna baฤlฤฑ olarak yaz-kฤฑล kullanฤฑlฤฑr hale gelmesi, talep durumunu oldukรงa etkiledi ve deฤerleri beklenenden รงok hฤฑzlฤฑ artฤฑrdฤฑ. Bu hฤฑzฤฑn aynฤฑ ลekilde devam etmeyeceฤini รถngรถrdรผฤรผmรผzรผ sรถyleyebilirim. Gaziantep iรงin baktฤฑฤฤฑmฤฑzda ise ลahinbey ve ลehitkamil ilรงeleri oldukรงa hareketli olan bรถlgeler olarak karลฤฑmฤฑza รงฤฑkฤฑyor. รlke genelinde konut fiyatlarฤฑnฤฑn en hฤฑzlฤฑ artฤฑล gรถsterdiฤi bรถlgelerde yeni konut stoฤunun aฤฤฑrlฤฑkta olduฤu pandemi dolayฤฑsฤฑyla deฤiลen kullanฤฑcฤฑ tercihlerine uygun yapฤฑlaลmalarฤฑn ya da projelerin bulunduฤu ve pandemi dolayฤฑsฤฑyla deฤiลen konum tercihlerini karลฤฑladฤฑฤฤฑ gรถrรผnรผyor” diye konuลtu.
Yรผksek konut kredisi faizleri, alฤฑmlarฤฑ peลin ve senetli gibi alternatiflere yรถnlendiriyor
2019 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk altฤฑ ayฤฑnda ortalama konut kredisi faiz oranlarฤฑnฤฑn yฤฑllฤฑkta yรผzde 21’ler seviyesinde olduฤunu belirten Maya, “2021 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk altฤฑ ayฤฑnda ise ortalama yฤฑllฤฑk konut kredisi faiz oranฤฑ yรผzde 18’ler mertebesinde oldu ve bu oran ile yaklaลฤฑk 104 bin adetlik ipotekli satฤฑล gerรงekleลti. Haziran ayฤฑndaki gerek toplam konut satฤฑลฤฑ, gerek ipotekli konut satฤฑลlarฤฑnda Nisan sonu ve Mayฤฑs ayฤฑndaki taleplerin รถtelenmesinin etkisinin olduฤu unutulmamalฤฑโฆ Buna raฤmen, haziran ayฤฑndaki toplam konut satฤฑลlarฤฑnda รผlkemizde gerรงekleลen ortalama aylฤฑk satฤฑล adedinin yakalandฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrmek umut verici. Bu hareketlilikte pandemiye paralel olarak deฤiลen konut trendlerinin ve depremin oldukรงa etkili birer araรง olduฤu sรถylenebilir. รte yandan ilk altฤฑ ayda konut kredisinin daha รงok 500 bin TL’ye kadar olan konutlar iรงin talep edildiฤini belirtebiliriz. Konut kredisi faiz oranฤฑndaki geรงen yฤฑla kฤฑyasla yรผksek seyir, alฤฑmlarฤฑ iyiden iyiye peลin, senetli ve tasarruf finansman ลirketlerinin saฤladฤฑฤฤฑ finansman olanaklarฤฑ gibi farklฤฑ alternatiflere yรถnlendiriyor” diye konuลtu.
ฤฐnลaat maliyet endeksindeki artฤฑล, konut fiyat endeksini yรผkseltiyor:
Konut fiyatlarฤฑ son 1 yฤฑlda reel olarak yรผzde 11’in altฤฑna dรผลmeyecek ลekilde arttฤฑ
Konut kredisi faiz oranlarฤฑnฤฑn yรผksekliฤine raฤmen, konut fiyatlarฤฑnda da artฤฑล trendinin Temmuz 2020’den bu yana reel olarak yรผzde 11’in altฤฑna dรผลmeyecek ลekilde arttฤฑฤฤฑnฤฑ dile getiren Maya, ลunlarฤฑ sรถyledi: “Konut fiyatlarฤฑnฤฑn artฤฑล trendine baลladฤฑฤฤฑ Mayฤฑs 2020’de daha รงok bu artฤฑลฤฑn 2017-2019 yฤฑllarฤฑ arasฤฑnda yapฤฑlamayan artฤฑลlarฤฑn dรผzeltmesi olarak gรถrรผyorduk. Ancak inลaat maliyet endeksindeki artฤฑล trendinin istikrarlฤฑ ลekilde devam ediyor olmasฤฑ, konut fiyat endeksinde de artฤฑลฤฑ beraberinde getiriyor. ฤฐnลaat maliyet endeksindeki artฤฑลฤฑn temel kฤฑsmฤฑ ise inลaat malzeme endeksinden ve dรถviz kurundan geliyor. ลu anda konut fiyatlarฤฑnฤฑn geldiฤi mertebelerin en รถnemli nedeninin de Aralฤฑk 2020’den beri inลaat maliyet endeksine baฤlฤฑ olduฤunu dรผลรผnรผyoruz. Tรผm รผlkeye yayฤฑlan bu artฤฑล, Mayฤฑs 2021 verilerine gรถre nominalde yฤฑllฤฑk yรผzde 29’luk bir artฤฑล ลeklinde gerรงekleลti. Mayฤฑs ayฤฑndaki aylฤฑk artฤฑล ise bir รถnceki aya gรถre yรผzde 3,9 gibi oldukรงa yรผksek bir oranda gerรงekleลti. Konut fiyat artฤฑลฤฑnฤฑ geriden takip eden kira deฤerlerinde ise yฤฑlฤฑn ilk 6 ayฤฑndaki artฤฑล trendini konuลmaya baลladฤฑk. Nitekim satฤฑล deฤerlerinin son bir yฤฑllฤฑk zaman diliminde yรผzde 30 seviyesinde artmasฤฑ ile birlikte, kira piyasasฤฑnda bir artฤฑล eฤilimi gรถrmeye baลladฤฑk. 2020 yฤฑlฤฑ konut kira piyasasฤฑ, daha รงok ‘sรผrdรผrรผlebilir kira’yฤฑ รถdeyecek kullanฤฑcฤฑya odaklฤฑyken, bu yฤฑl geรงen yฤฑl yapฤฑlamayan kira artฤฑลlarฤฑnฤฑn dรผzeltmesi ve artฤฑล oranlarฤฑ en รถnemli gรผndem haline geldi. 2021 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk รงeyreฤinde yapฤฑ izinleri tarafฤฑnda uzun dรถnem Tรผrkiye ortalamasฤฑnฤฑn yakalandฤฑฤฤฑ bir ruhsat sayฤฑsฤฑ gรถrmรผลtรผk. Bu ruhsatlarฤฑn inลaata dรถnme hฤฑzlarฤฑnฤฑ รถnรผmรผzdeki dรถnemde yakฤฑndan takip etmek gerekiyor. 2021 yฤฑlฤฑ ilk altฤฑ ayฤฑnda yapฤฑlan proje lansmanlarฤฑnda daha รงok, az sayฤฑda baฤฤฑmsฤฑz bรถlรผmden oluลan, daha butik projeler olduฤunu gรถrรผyoruz. ฤฐnลaat maliyetlerindeki artฤฑล kuลkusuz bu taraftaki motivasyonu etkiliyor.”
Toplam konut satฤฑลlarฤฑnฤฑn yรผzde 19’unu ipotekli konutlar oluลturdu
2021 yฤฑlฤฑ ilk altฤฑ ay iรงin baktฤฑฤฤฑmฤฑzda ipotekli konut satฤฑลlarฤฑnฤฑn, toplam konut satฤฑลlarฤฑnฤฑn yaklaลฤฑk yรผzde 19’unu oluลturduฤunu belirten Maya, “Konut kredisi faiz oranlarฤฑnฤฑn en dรผลรผk olduฤu dรถnemde bu oranฤฑn yรผzde 43’lere kadar รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrmรผลtรผk. 2021’in ilk altฤฑ ayฤฑnda konut kredisi faiz oranlarฤฑnฤฑn yรผksek olmasฤฑ nedeniyle ipotekli konut satฤฑลnullnullak gerรงekleลti. Bunun, ipotekli konut satฤฑลlarฤฑnda 2019 yฤฑlฤฑndan sonraki en dรผลรผk ikinci oran olduฤunu sรถyleyebiliriz. 2019 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk altฤฑ ayฤฑnda daha yรผksek konut kredisi faizleri ile bu oran yรผzde 16’lara kadar dรผลmรผลtรผ” diye konuลtu.
