Brรผksel’de bugรผn dรผzenlenecek olan Avrupa Birliฤi (AB) dฤฑลiลleri bakanlarฤฑ toplantฤฑsฤฑnฤฑn gรผndeminde Tรผrkiye’nin Doฤu Akdeniz’deki sondaj faaliyetleri var. Tรผrkiye’nin bรถlgedeki doฤal gaz arama faaliyetlerini “yasa dฤฑลฤฑ” olarak nitelendiren Avrupa Birliฤi, Tรผrkiye’ye karลฤฑ cezaรฎ รถnlemler almayฤฑ planlฤฑyor.
Tรผrkiye’ye karลฤฑ uygulanmasฤฑ planlanan yaptฤฑrฤฑmlar arasฤฑnda Havacฤฑlฤฑk Anlaลmasฤฑ’yla ilgili yรผrรผtรผlen mรผzakerelerin askฤฑya alฤฑnmasฤฑ, AB yardฤฑmlarฤฑnฤฑn kฤฑsฤฑlmasฤฑ ve Avrupa Yatฤฑrฤฑm Bankasฤฑ รผzerinden verilen kredilerin sฤฑnฤฑrlandฤฑrฤฑlmasฤฑ bulunuyor.
AB, planladฤฑฤฤฑ yaptฤฑrฤฑmlarla Ankara รผzerinde baskฤฑ oluลturarak Tรผrkiye’nin AB รผyesi Kฤฑbrฤฑs aรงฤฑklarฤฑnda doฤal gaz arama faaliyetlerine son vermesini amaรงlฤฑyor. Ancak Tรผrkiye, sondaj faaliyetlerinde bulunduฤu bรถlgenin kฤฑta sahanlฤฑฤฤฑna ait olduฤunu savunarak Doฤu Akdeniz’de hak iddia ediyor.
Ankara sondaj faaliyetlerinde ฤฑsrarlฤฑ
Hafta sonu Kuzey Kฤฑbrฤฑs merkezli Kฤฑbrฤฑs Postasฤฑ gazetesinde Ankara’nฤฑn tutumu ile ilgili bir makalesi yayฤฑmlanan Tรผrkiye Dฤฑลiลleri Bakanฤฑ Mevlรผt รavuลoฤlu, Gรผney Kฤฑbrฤฑs yรถnetimini Kฤฑbrฤฑslฤฑ Tรผrklerin doฤal kaynaklar รผzerindeki haklarฤฑnฤฑ hiรงe saymakla eleลtirdi ve Gรผney Kฤฑbrฤฑs yรถnetimini Tรผrkiye’nin kฤฑta sahanlฤฑฤฤฑnda uluslararasฤฑ hukuktan kaynaklanan haklarฤฑnฤฑ ihlal etmekle suรงladฤฑ. Aynฤฑ zamanda Kฤฑbrฤฑs Tรผrklerinin Ada’daki doฤal kaynaklarla ilgili haklarฤฑnฤฑ da savunduklarฤฑnฤฑ vurgulayan รavuลoฤlu, Doฤu Akdeniz’de doฤal gaz arama faaliyetlerinden vazgeรงmeyeceklerine iลaret etti.
Kuzey Kฤฑbrฤฑs lideri Mustafa Akฤฑncฤฑ da hafta sonu doฤal gaz arama tartฤฑลmalarฤฑ ile ilgili bir aรงฤฑklama yapmฤฑลtฤฑ. Akฤฑncฤฑ, aรงฤฑklamasฤฑnda Gรผney Kฤฑbrฤฑs yรถnetimine Ada รงevresindeki hidrokarbon kaynaklarฤฑnฤฑn araลtฤฑrฤฑlmasฤฑ iรงin ortak bir komite kurulmasฤฑ รงaฤrฤฑsฤฑnda bulunmuลtu.
Avrupa Birliฤi’nin tutumu
Doฤal gaz tartฤฑลmasฤฑnda Kฤฑbrฤฑs’ฤฑn Avrupa Birliฤi รผyesi olduฤunu vurgulayan Brรผksel ise Tรผrkiye’yi Kฤฑbrฤฑs Cumhuriyeti’nin egemenlik haklarฤฑnฤฑ ihlal etmekle suรงluyor. Tรผrkiye’nin sondaj amaรงlฤฑ bรถlgeye iki araลtฤฑrma gemisi gรถndermesini yasa dฤฑลฤฑ olarak nitelendiren Birlik, bunun Tรผrkiye’nin uzun vadede AB ile iliลkilerine olumsuz etkileri olacaฤฤฑ mesajlarฤฑ veriyor.
Tรผrkiye’nin Doฤu Akdeniz’deki arama faaliyetlerine Akdeniz’e kฤฑyฤฑsฤฑ olan Mฤฑsฤฑr da tepki gรถsteriyor. Mฤฑsฤฑr Dฤฑลiลleri Bakanlฤฑฤฤฑndan geรงen hafta yapฤฑlan aรงฤฑklamada Tรผrkiye’nin uluslararasฤฑ hukuku ihlal ettiฤi ve tek taraflฤฑ รงalฤฑลmalar yaptฤฑฤฤฑ savunulmuลtu. Mฤฑsฤฑr, Kฤฑbrฤฑs’ฤฑn Mรผnhasฤฑr Ekonomik Bรถlge (MEB) anlaลmasฤฑ yaptฤฑฤฤฑ รผlkelerden biri. Kฤฑbrฤฑs’ฤฑn, Akdeniz’e kฤฑyฤฑsฤฑ olan Lรผbnan, ฤฐsrail ve Suriye ile de anlaลmasฤฑ var. Mรผnhasฤฑr Ekonomik Bรถlge, Birleลmiล Milletler Deniz Hukuku Sรถzleลmesi uyarฤฑnca bir devletin deniz kaynaklarฤฑnฤฑn araลtฤฑrฤฑlmasฤฑ ve kullanฤฑlmasฤฑnda รถzel haklara sahip olduฤu bรถlgeler olarak tanฤฑmlanฤฑyor.
Tรผrkiye, bรถlgeye ilk olarak geรงen Mayฤฑs ayฤฑnda Fatih adlฤฑ sondaj gemisini gรถndermiลti. Yavuz adlฤฑ ikinci sondaj gemisi de Temmuz baลฤฑndan bu yana Doฤu Akdeniz’deki arama faaliyetlerine katฤฑlฤฑyor.
